ABD, Japonya ve Filipinler'in de aralarında bulunduğu 14 ülke, Çin'in Güney Çin Denizi üzerindeki egemenlik iddialarını reddeden ortak bir açıklama yayımladı. Açıklamada, söz konusu iddiaların hukuki bir temele dayanmadığı vurgulandı.
Ortak açıklama, uluslararası bir mahkemenin Güney Çin Denizi konusunda verdiği tarihi kararın 10. Yıl dönümünde yapıldı. Filipinler, 2016 yılında Daimi Tahkim Mahkemesi'ne taşıdığı davada Çin'in geniş kapsamlı egemenlik iddialarının uluslararası hukuka dayanmadığı yönünde bir karar elde etmişti. Pekin yönetimi bu kararı sürekli olarak reddediyor.
Açıklamaya imza atan ülkeler, 10 yıl önce verilen tahkim kararının önemli bir dönüm noktası olduğunu, nihai ve hukuken bağlayıcı nitelik taşıdığını belirtti. Son yıllarda Filipinler ile Çin arasında bir dizi deniz çatışması yaşanmış, Manila yönetimi Pekin'i münhasır ekonomik bölgesinde "tehlikeli manevralar" yapmakla suçlamıştı.
ABD, Japonya ve Filipinler'in yanı sıra açıklamaya Avustralya, İngiltere, Kanada, Estonya, Almanya, İtalya, Letonya, Litvanya, Yeni Zelanda, Romanya ve Slovenya da imza attı.
Çin'den sert yanıt
Çin Dışişleri Bakanlığı ise Güney Çin Denizi üzerindeki egemenlik iddialarını yineledi ve gerilimin sebebinin ABD dahil dış güçlerin askeri faaliyetlerini yoğunlaştırması olduğunu öne sürdü.
Bakanlık açıklamasında, "Sözde karar, değersiz bir kağıttan ibarettir; yasa dışı, geçersiz ve hükümsüzdür, bağlayıcı bir gücü yoktur" ifadelerine yer verildi. İlgili ülkelere Çin'in toprak ve deniz haklarına saygı gösterme ve bölgesel istikrarı baltalayan eylemleri durdurma çağrısı yapıldı.
Bakanlık ayrıca, Japonya Dışişleri Bakanı'nın kararın yıl dönümüne ilişkin açıklamaları ve ortak bildiri nedeniyle Japonya'nın Pekin Büyükelçiliği'nden üst düzey bir yetkiliyi protesto amacıyla çağırdığını duyurdu. Çin, Japon provokasyonları olarak nitelendirdiği adımlara "kesinlik ve güçle" yanıt vereceğini belirtti ve Tayvan dahil çeşitli konularda Tokyo'ya şikayette bulunduğunu açıkladı.
