Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Hürmüz Boğazı'nda aylardır mahsur kalan yaklaşık 8 bin denizciyi tahliye planını, gerekli güvenlik garantileri sağlanana kadar askıya aldı. Binlerce denizci, ticari gemileri adeta "yüzen hapishanelere" dönüşmüş halde, gıda, içme suyu ve ilaç sıkıntısı içinde kurtarılmayı bekliyor.
IMO'nun internet sitesinde yayımlanan verilere göre, tahliye planı kapsamında şimdiye kadar 136 gemi bölgeden çıkarıldı ve yaklaşık 2 bin 900 denizci kurtarıldı. Bazı denizcilerin Hürmüz Boğazı'nda abluka altında geçirdiği süre dört ayı aştı. Buna karşın yaklaşık 8 bin denizci hâlâ bölgede mahsur durumda.
Örgüt, 23 Haziran'da başlattığı üç günlük tahliye operasyonunu, ABD ile İran arasında 17 Haziran'da imzalanan mutabakat zaptından yaklaşık bir hafta sonra hayata geçirmişti. Söz konusu mutabakat, 28 Şubat'ta başlayan ve Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasına yol açan savaşı sona erdirme yolunda önemli bir adım olarak görülüyordu.
Ancak Bloomberg haber ajansının IMO Sözcüsü Natasha Brown'dan aktardığına göre, tahliye planı tüm taraflardan gerekli güvenlik garantileri alınana kadar geçici olarak durduruldu. Karar, Hürmüz Boğazı'nı geçtikten sonra Umman Körfezi'nde bir geminin saldırıya uğramasının ardından alındı. Saldırıya uğrayan gemi, IMO'nun organize ettiği ve internet sitesinde tüm gemilere duyurduğu tahliye çerçevesi dışında seyrediyordu.
Bölgede mahsur kalan denizciler, en az üç aydır son derece zorlu koşullarda hayatta kalmaya çalışıyor. Bloomberg'e konuşan bazı denizciler, yiyecek ve su tüketiminde aşırı tasarrufa gitmek zorunda kaldıklarını, yakıt ve tıbbi malzeme için dış yardıma bağımlı olduklarını anlattı. Özellikle küçük şirketlere ait gemilerde denizcilerin temel haklarının ciddi şekilde ihlal edildiği bildiriliyor. Ayrıca çok sayıda denizcinin iş sözleşmesinin sona ermek üzere olduğu, ancak seyrüseferin durması ve güvenlik riskleri nedeniyle mürettebat değişiminin neredeyse imkânsız hale geldiği belirtiliyor.
Kriz, bazı Körfez ülkelerinin vize politikalarıyla daha da derinleşti. Bloomberg'in haberine göre Irak ve Kuveyt, güvenlik durumunun kötüleşmesi üzerine kısa süreli vize vermeyi durdurdu. Bu karar, karaya çıkıp ülkelerine dönmek isteyen denizcilerin gemilerinden ayrılmasını engelliyor.
IMO Başkanı Arsenio Dominguez, örgütün yayımladığı bir açıklamada, çatışmalar sonucu en az 14 denizcinin hayatını kaybettiğini ve 40'tan fazla ticari geminin saldırıya uğradığını doğruladı. ABD ile İran arasında Katar ve Pakistan arabuluculuğunda Doha'da sürdürülen dolaylı müzakerelerde ilerleme kaydedilse de nihai bir ateşkes anlaşmasına giden yol hâlâ uzun görünüyor. Denizciler, ailelerinden uzakta geçen her günün psikolojik yükü ağırlaştırırken, çatışmaların yeniden alevlenmesinden endişe ediyor.
