AB, NATO dışındaki hibrit saldırılara karşı ortak yanıt protokolü hazırlıyor

AB Yüksek Temsilcisi Kallas, Brüksel'deki AB Savunma Bakanları toplantısının ardından acil güvenlik protokolünün NATO'nun 5. maddesi dışında kalan saldırılara odaklanacağını açıkladı.

AB Yüksek Temsilcisi Kallas, Brüksel'de düzenlenen AB Savunma Bakanları toplantısının ardından yaptığı açıklamada, bakanlarla "acil güvenlik protokolü" üzerinde görüştüklerini söyledi.

AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas (sağda), İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ile (arşiv, 2025)

Protokolün, "gri bölge" saldırılarına karşı koordinasyon mekanizması sağlaması planlanıyor. Kallas, düzenlemenin NATO'yu tamamlayıcı nitelikte olacağını ve AB'nin Rusya'nın hibrit saldırılarına daha güçlü yanıt vermesine imkan sağlayacağını belirtti.

Kallas, protokolün nasıl işleyeceğini söylemek için henüz erken olduğunu ifade etti. Üye ülkelerin yanı sıra NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile de çalışma yürütülmesi gerektiğini kaydetti.

Düzenlemenin, silahlı saldırı niteliği taşımayan ve NATO'nun 5. Maddesi kapsamına girmeyen saldırılar sırasında AB ülkelerinin atabileceği adımlara odaklanacağı bildirildi. Kallas, birçok üye ülkenin mekanizmanın NATO ile kesinlikle tamamlayıcı olması gerektiğini vurguladığını söyledi.

Kallas, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in, NATO üyesi olmayan bir AB ülkesinin hibrit saldırıya uğraması durumunda Birliğin ortak yanıt belirlemesi amacıyla böyle bir protokol önerdiğini aktardı.

Avrupa'nın savunma hazırlığı

Toplantıda Avrupa Savunma Ajansı'nın Avrupa'nın savunma hazırlık durumuna ilişkin raporu da ele alındı. Kallas, Avrupa'nın 2030 savunma hedeflerine ulaşabilmesi için daha hızlı ve etkili biçimde yeniden silahlanması gerektiğini söyledi.

Avrupa'nın savunma yatırımlarında, yetenek geliştirme, inovasyon ve sanayi kapasitesi alanlarında ölçek ve hız bakımından kararlı bir değişime ihtiyaç duyulduğunu belirten Kallas, Avrupa Savunma Ajansı'nın ortak tedarik ve yenilikçilik alanlarında daha fazla rol üstlenmesi teklifinin kabul edildiğini açıkladı.

Seyrüsefer serbestisi ve Kızıldeniz misyonu

Bakanlarla seyrüsefer serbestisi konusunu da görüştüklerini belirten Kallas, Hürmüz ve Babulmendeb boğazları ile Karadeniz'deki aksamaların etkilerinin ilgili bölgelerin ötesine uzandığını vurguladı.

İki AB ülkesinin Birliğin Kızıldeniz'deki Aspides misyonuna ek destek sağlama sinyali verdiğini aktaran Kallas, misyonun mayın tarama görevi bulunmadığına dikkat çekti. Kallas, fırkateynler, hava savunma desteği ve ticari gemilere eskortluk yapabilecek nitelikte gemilere ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Ukrayna'ya ilişkin kararlar

Kallas, Ukrayna'nın Patriot hava savunma sistemlerinde kullanılan ABD yapımı PAC-3 füzelerini satın almasına imkan sağlayacak finansmanın onaylandığını hatırlattı. Füze üretiminin zaman aldığını belirten Kallas, AB ülkelerinin kendi stoklarındaki füzeleri Kiev'e gönderebileceğine işaret etti.

AB'nin Ukraynalı askerlere eğitim ve danışmanlık sağlayan Askeri Yardım Misyonu'nun görev süresinin iki yıl uzatılmasına ilişkin stratejik gözden geçirme sürecinin ilk adımında anlaşmaya varıldığını açıklayan Kallas, Kiev'de askeri eğitimi güçlendirmeye yönelik bir koordinasyon birimi kurulacağını söyledi.

Kallas, Ukrayna'daki iki askeri eğitim merkezinin modernizasyonunun finanse edilmesi konusunda da ilerleme sağlandığını belirtti. Ayrıca Rusya'nın savaşı finanse etme kapasitesini azaltmak amacıyla "gölge filo"ya karşı operasyonların koordinasyon içinde sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.

AB'nin Akdeniz'deki IRINI deniz operasyonunun son aylarda gölge filoya ait olduğu tespit edilen altı gemiye çıkma operasyonu düzenlediğini aktaran Kallas, Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul'dan Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'la yaptığı görüşme hakkında bilgi aldığını söyledi.

Kallas, Lavrov'un görüşmenin ardından alaycı yorumlarda bulunduğunu öne sürdü ve bunun Rusya'nın barışla ilgilenmediğini ortaya koyduğunu savundu.

AB, NATO dışındaki hibrit saldırılara karşı ortak yanıt protokolü hazırlıyor