Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu (ABTTF), Yunanistan Ulusal İnsan Hakları Komisyonunun yıllık raporuna ilişkin açıklama yaptı. Açıklamada, raporda Yunanistan'da 2025 yılı boyunca hukukun üstünlüğünü olumsuz etkileyen yapısal sorunların sürdüğüne dikkat çekildiği belirtildi.
ABTTF, raporda yer verilen değerlendirmelerin Avrupa Komisyonunun raporlarına da yansıyan sorunlarla örtüştüğünü bildirdi. Daralan sivil alan, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Yunanistan ulusal mahkemelerinin kararlarının uygulanmasındaki gecikmeler ile yargı sistemindeki yapısal eksiklikler, öne çıkan başlıklar arasında sıralandı.
Avrupa mahkemesi kararları için denetim sürüyor
Açıklamada, Yunanistan'ın gözaltı koşulları, iltica prosedürleri, toplantı ve dernek kurma özgürlüğüyle ilgili Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını uygulamaması nedeniyle Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin yoğun denetimi altında bulunduğu ifade edildi.
ABTTF, raporun Yunanistan'da hukukun üstünlüğünün zarar gördüğünü açıkça ortaya koyduğunu savundu. Batı Trakya Türklerinin dernek kurma özgürlüğüyle ilgili "Bekir Usta ve diğerleri" dava grubunu, bu sorunların en belirgin örneği olarak gösterdi.
Açıklamaya göre Yunanistan, Batı Trakya Türklerinin dernek kurma özgürlüğüne ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını 18 yılı aşkın süredir uygulamıyor.
Üç dernek 1980'lerde kapatıldı
İskeçe Türk Birliği 1927'de, Gümülcine Türk Gençler Birliği 1928'de, Batı Trakya Türk Öğretmenler Birliği ise 1936'da kuruldu. Üç dernek, isimlerinde "Türk" kelimesinin bulunması gerekçesiyle 1980'lerde kapatıldı.
Bu uygulamada, Lozan Antlaşması kapsamında Batı Trakya'daki azınlığın "Türk" değil "Müslüman" olarak tanımlanması gerekçe gösterildi. Yunanistan makamları, daha önce azınlık okullarının tabelalarında ve not çizelgelerinde kullanılan "Türk" ifadesini de kabul etmedi ve o tarihten sonra isminde "Türk" kelimesi bulunan derneklere resmi kuruluş izni vermedi.
Davalar 2005'te Avrupa mahkemesine taşındı
Meriç ilindeki Azınlık Gençlik Derneği ile Rodop ilindeki Türk Kadınları Kültür Derneğinin kuruluş başvurularının reddedilmesi üzerine, bu dernekler ve kapatılan İskeçe Türk Birliği 2005'te Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurdu.
Mahkeme, 2007 ve 2008'de verdiği kararlarda Yunanistan'ın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin toplantı ve dernek kurma özgürlüğünü düzenleyen 11. Maddesini ihlal ettiğine hükmetti.
Yunanistan mahkemeleri daha sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmasını amaçlayan bir yasal değişiklik yaptı. Ancak muhalefet partilerinin itirazları üzerine düzenlemeye, kararın "ulusal güvenlik" ile ilgili olması halinde uygulanmamasına izin veren bir hüküm eklendi ve değişiklik 2017'de Yunanistan Parlamentosunda kabul edildi.
