ABD, Azerbaycan ve Ermenistan, Beyaz Saray'daki barış zirvesinin birinci yıl dönümü dolayısıyla 10 Ağustos'ta ortak açıklama yayımladı. Açıklamada, iki ülkenin kalıcı barış ve bölgesel refah yönünde attığı adımlar değerlendirildi.
Trump Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi
Ortak metinde, bir yıl önce Beyaz Saray'da Başkan Trump'ın katılımıyla düzenlenen zirvede Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın ortak barış bildirisi imzaladığı hatırlatıldı. Aynı toplantıda iki ülkenin dışişleri bakanlarının, Ermenistan ile Azerbaycan arasında barış ve devletlerarası ilişkilerin kurulmasına ilişkin anlaşma taslağını parafe ettiği belirtildi.
Aliyev ve Paşinyan'ın, barışın sağlanmasına yönelik çabaları nedeniyle Başkan Trump'ı Nobel Barış Ödülü'ne ortak aday gösterdiği bildirildi. Açıklamada, ortak bildirinin barışın güçlendirilmesi, refahın artırılması ve ortaklığın derinleştirilmesi için bir yol haritası sunduğu ifade edildi.

Sınır, ulaşım ve ticaret adımları
Azerbaycan ve Ermenistan'ın sınırda istikrarı korumak, ilişkileri normalleştirmek, sınırları belirlemek ve güveni artırmak için somut adımlar attığı kaydedildi. Metinde, iki ülkenin kalıcı istikrar için gerekli tedbirler üzerinde çalışmayı sürdürdüğü belirtildi.
Trump'ın Uluslararası Barış ve Refah Güzergahı olarak adlandırılan çok modlu transit koridoru TRIPP'in hayata geçirilmesi için çalışmaların sürdüğü aktarıldı. ABD ile Ermenistan arasında, altyapının geliştirilmesini yönetecek TRIPP Development Company adlı şirketin kurulmasına ilişkin anlaşma imzalandığı ve Ermenistan'da mühendislik ile arazi ölçüm çalışmalarının başladığı bildirildi.
Azerbaycan'ın kendi topraklarındaki kara yolu ve demir yolu inşaatını büyük ölçüde tamamladığı, bu hatların Ermenistan'daki TRIPP güzergahına bağlanacağı belirtildi. Üç ülkenin ayrıca güzergah üzerinden bir elektrik iletim hattı kurulmasını desteklediği ifade edildi.
ABD'nin, Güney Kafkasya ve Orta Asya'daki Trans-Hazar Ticaret Güzergahı'na özel sektör yatırımlarını çekmek amacıyla Trans-Hazar Girişimcilik Fonu'na 201 milyon dolar ayırdığı açıklandı. ABD'nin Ermenistan ve Azerbaycan'la enerji güvenliği, sınır altyapısı ve güvenlik, yapay zeka ile yarı iletkenler ve kritik mineraller alanlarında yeni ortaklıklar ve mutabakatlar imzaladığı da aktarıldı.
Ortak açıklamaya göre Azerbaycan, Ermenistan'a yönelik transit kısıtlamalarını tek taraflı olarak kaldırdı. Bir yıl içinde Azerbaycan üzerinden Ermenistan'a ve Ermenistan'dan yaklaşık 60 bin ton yük taşındı, ayrıca Ermenistan'a 20 bin ton petrol ürünü gönderildi. İki ülkenin karşılıklı ticaret hacmini artırmak için çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi.
Telekomünikasyon ve bölgesel yapılar
İki ülkenin iletişim operatörlerinin, internet bağlantılarına ilişkin bir anlaşma imzaladığı bildirildi. Anlaşmanın bölgesel iletişim güzergahlarını çeşitlendirmesi, Güney Kafkasya'daki ağların güvenilirliğini artırması ve Avrasya telekomünikasyon altyapısının gelişimini desteklemesi hedefleniyor.
Ermenistan ve Azerbaycan'ın ortak talebiyle Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Minsk Grubu ile bağlantılı yapıların feshedildiği ifade edildi. Metinde bu adımın, çözümsüz çatışma döneminin sona erdiğinin kabulü olduğu belirtildi.
ABD'nin davetiyle Ermenistan ve Azerbaycan'ın Barış Konseyi'ne katıldığı da açıklamada yer aldı. Üç ülke, Ermenistan ve Azerbaycan'ın uluslararası tanınmış sınırları içindeki egemenlik, toprak bütünlüğü ve yargı yetkisine destek verdiğini yineledi.
Taraflar, 8 Ağustos tarihli ortak bildirinin yanı sıra Ermenistan ve Azerbaycan'la imzalanan ikili anlaşmalar ile mutabakatların tam olarak uygulanmasına bağlılıklarını açıkladı. Metin, kalıcı barışın bir günde sağlanamayacağını ancak Azerbaycan ve Ermenistan'ın attığı adımların dünya için örnek oluşturduğunu belirten ifadelerle sona erdi.