Afrika Birliği ve çok sayıda Afrika ülkesi, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında Pakistan'ın arabuluculuğunda imzalanan ve savaşı sona erdiren anlaşmayı memnuniyetle karşıladı. Anlaşma, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve tüm cephelerde kalıcı bir ateşkesi içeriyor.
Afrika Birliği'nden memnuniyet
Afrika Birliği Komisyonu Başkanı Mahmud Ali Yusuf, anlaşmayı "düşmanlıkları sona erdirmeye ve gerilimi azaltmaya yönelik önemli bir adım" olarak nitelendirdi. Yusuf, anlaşmanın "çatışmaları çözmede ve uluslar arasında güven inşa etmede diyalog ve diplomasinin gücünü gösterdiğini" belirterek, Pakistan, Umman ve Katar'ın arabuluculuk çabalarını takdir etti.
Kenya ve Güney Afrika'nın tepkileri
Kenya Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Musalia Mudavadi, anlaşmayı "büyük bir diplomatik başarı" olarak değerlendirdi. Mudavadi, anlaşmanın savaştan zarar gören ekonomiler üzerindeki yükü hafifleteceğini ve kalıcı istikrar umudu taşıdığını ifade etti. Kenya hükümetinin, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri operasyonların sona ermesini öngören barış anlaşmasını sıcak bir şekilde karşıladığını açıkladı.
Güney Afrika Dışişleri Bakanı Ronald Lamola da anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını duyurdu. Lamola, anlaşmanın "savaşta gücün yasadışı kullanımını ve Birleşmiş Milletler Sözleşmesi ihlallerini sona erdirmesini umduklarını" söyledi. Pretoria yönetimi, Hürmüz Boğazı'nın açılmasının küresel petrol piyasalarındaki dalgalanmaları yatıştırmak ve gelişmekte olan ülkelerin enerji ve gıda güvenliği zorluklarını hafifletmek için kritik olduğunu vurguladı.
Sudan'dan ekonomik vurgu
Sudan Enerji ve Petrol Bakanı Mutasim İbrahim, boğazın açılmasının "yakıt fiyatlarındaki artışa ve dalgalanmaya neden olan en önemli dış faktörlerden birini ortadan kaldıracağını" ve Sudan poundunun değer kazanmasına katkıda bulunacağını belirtti.
Ekonomik beklentiler ve temkinlilik
The East African gazetesine göre, Doğu Afrika'daki hükümetler ve şirketler, deniz yollarının yeniden açılması ve yakıt fiyatları üzerindeki baskının azalması umuduyla anlaşmayı özellikle olumlu karşıladı. Standard Chartered Bank'ın Afrika ve Orta Doğu Baş Ekonomisti Razia Khan, anlaşmanın, yakıt fiyatları, döviz transferleri ve çay ile çiçek ihracatı karşısında kırılgan olan Kenya ekonomisi için varlıklar açısından olumlu görüleceğini ifade etti.
Enerji uzmanı Patrick Obath ise, ateşkesin sürdürülmesi şartıyla, normale dönüşün yaklaşık üç ay içinde tamamlanabilecek "yavaş bir geri dönüş" olacağını öngördü.
Bu olumlu tepkiler, Afrika ekonomilerinin boğazın kapanmasından kaynaklanan yüksek yakıt fiyatları, nakliye maliyetleri ve tarımsal ihracat aksaklıkları gibi yükleri aylardır taşıdığı bir dönemin ardından geldi. Afrika İthalat-İhracat Bankası (Afreximbank) bu etkilerle başa çıkmak için Afrika ve Karayip ülkelerine yaklaşık 10 milyar dolar finansman sağlamıştı.
Ancak iyimser havaya rağmen, temkinlilik hakim. İran'ın nükleer programının geleceği, Tahran'ın yaptırımların kaldırılması ve varlıklarının serbest bırakılması talepleri gibi temel konular henüz çözülmüş değil. Ayrıca, İsrail'in anlaşmaya uymayı reddetmesi, ateşkesin kalıcı bir çözüme dönüşmemesi halinde test edilebilecek önemli bir kazanım olduğu anlamına geliyor.
