Almanya, Avusturya, Danimarka, Yunanistan ve Hollanda, iltica başvuruları kesin olarak reddedilen ve ülkelerine doğrudan geri gönderilemeyen göçmenler için Ruanda'da ortak bir "geri dönüş merkezi" kurma planını açıkladı. Beş ülkenin bakanları 16 Kasım'da Viyana'da bir araya gelerek, Avrupa Birliği (AB) sınırları dışındaki ilk geri dönüş tesisi olacak projenin ayrıntılarını belirledi.
Avusturya Başbakanı Christian Stocker toplantının ardından, "Ülkesine dönüşü mümkün olmayan, oturma hakkı bulunmayan kişiler gelecekte Ruanda gibi üçüncü bir ülkeye gönderilecek" dedi ve adımı göç politikasında "gerçekten tarihi bir paradigma değişimi" olarak nitelendirdi. Ruanda İçişleri Bakanı Vincent Biruta ise planın, ortak ülkede kalma hakkını kaybeden kişilere "ikinci bir şans" sunacağını söyledi.

Pilot uygulama 100 kişiyle başlayacak
İlk ayrıntılara göre Ruanda'daki tesis önce yaklaşık 100 kişilik bir pilot uygulama olarak çalışacak; beş ülkenin her biri yaklaşık 20 kişi gönderecek. Merkez yalnızca iltica başvuruları kesin olarak reddedilenleri kapsayacak. Ruanda makamları tesisi, göçmenlerin ülkede kalıp çalışabilmesine yönelik yolları da içeren bir "karşılama merkezi" olarak tanımlıyor. Beş ülke, pilot tesisin 2027'de faaliyete geçmesini hedefliyor; maliyet ve Ruanda'ya sağlanacak karşılık ise henüz açıklanmadı.
Plan, AB'nin üye ülkelere reddedilen sığınmacıları üçüncü ülkelere gönderme imkânı tanıyan yeni çerçevesine dayanıyor. Resmî tahminlere göre AB'den ayrılma kararı verilen göçmenlerin yüzde 30'undan azı fiilen ülkesine dönüyor.
Hak örgütlerinden tepki
Avrupa Komisyonu projeyi memnuniyetle karşılarken insan hakları örgütleri ve hukukçular, süresiz gözaltı ve geri göndermeme ilkesinin ihlali riskine dikkat çekti. Uluslararası Af Örgütü "hukuka aykırı uygulamalar" ve "ciddi insan hakları ihlali" uyarısında bulundu. 47 yardım kuruluşu, sendika ve hak örgütü de ortak açıklamayla beş ülkeye plandan vazgeçme çağrısı yaptı. Viyana'daki toplantı sırasında mekânın önünde toplanan protestocular "AB-Ruanda anlaşmasını durdurun" pankartları açtı.
Fotoğraflar: Wikimedia Commons (Adrien K, CC BY 2.0; C.Stadler/Bwag, CC BY-SA 3.0).