ABD ve Suudi Arabistan güçleri, İran destekli militanlara misilleme amacıyla Çarşamba günü Irak'ın doğusunda hava saldırıları düzenledi.
Ortak hava operasyonu, ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Washington'da bir araya geldiği sırada gerçekleşti. İkili, Şubat ayı sonunda başlayan Orta Doğu savaşından bu yana ilk kez yüz yüze görüştü.
Ham petrol fiyatları, Orta Doğu'daki yeni gerilimin küresel arz endişelerini artırmasıyla yüzde 4'ten fazla yükseldi.
ABD ordusundan yapılan açıklamada, ABD ve Suudi savaş uçaklarının Irak'ın doğusunda "İran'la uyumlu teröristlere" ait lojistik ve silah tesislerini vurduğu belirtildi.
Suudi Arabistan savunma bakanlığı ise "İran'a sadık terörist milislerin" krallığın petrol tesislerine yönelik saldırılarla bağlantılı olduğunu duyurdu.
Günlerdir süren çatışmalara verilen ara Salı gecesi sona erdi. ABD güçleri, İran tarafından Körfez'deki Amerikan üslerine fırlatılan füzeleri engellediklerini bildirdi.
Hürmüz Boğazı'nda 'tam kontrol' iddiası
Washington, çatışmalara verilen aranın Hürmüz Boğazı da dahil olmak üzere yeni bir müzakere turunu başlatmayı amaçladığını açıklamıştı.
İran Devrim Muhafızları ise Çarşamba günü boğazda üç tankere saldırdığını ve durdurduğunu, su yolunda "tam kontrole" sahip olduğunu öne sürdü.
Trump, Netanyahu'yu Salı günü Beyaz Saray'da ağırladı. Yaklaşık bir buçuk saat süren kapalı kapılar ardındaki görüşmeyi ABD yönetimi "olumlu ve verimli" olarak nitelendirdi.
Netanyahu, görüşme sonrası yayınladığı video mesajında, "ABD başkanıyla yaptığım en iyi görüşmelerden biriydi" dedi ve "ortak hedefimiz olan İran'ın nükleer silah edinmemesini sağlama" konusunun ele alındığını söyledi.
Trump ise yalnızca "çok iyi bir görüşme" gerçekleştirdiklerini ifade etti.
İsrail, bu ayın başlarında Nisan ayındaki ateşkesin çökmesiyle alevlenen ABD-İran arasındaki son çatışma turunda yer almadı.
Görüşmede Gazze ve Lübnan konuları
Trump ve Netanyahu'nun, İsrail ile Lübnan arasında geçen ay imzalanan ABD sponsorluğundaki çerçeve anlaşmanın uygulanmasını görüşmesi bekleniyordu. Sahadaki uygulamanın zorluklarla karşılaştığı belirtiliyor.
Görüşmelerde ayrıca, yıkıma uğrayan Filistin topraklarının yeniden inşasına yönelik diplomatik çabaların durma noktasına geldiği Gazze'nin de ele alınması öngörülüyordu. Ancak liderlerin bu konuları görüşüp görüşmediği Çarşamba günü itibarıyla netlik kazanmadı.
Trump, sosyal medyada Oval Ofis'te Netanyahu ile çekilmiş fotoğraflarının yanı sıra "Çok iyi bir görüşme oldu! " mesajını paylaştı ve "Açıkçası birçok önemli konu ele alındı" ifadesini kullandı.
İsrail ile Hamas arasındaki savaşın üzerinden yaklaşık üç yıl geçerken Gazze'deki insani durum vahim olmaya devam ediyor. İsrail, militan olduğunu söylediği kişileri düzenli olarak hedef almayı sürdürüyor.
İsrail'in Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Danny Danon, Netanyahu'nun ziyaretinin "Orta Doğu için kritik bir zamanda" gerçekleştiğini, İran'ın "müzakere yerine terörü seçmeye" ve Hürmüz Boğazı'nı engellemeye devam ettiğini söyledi.
Hürmüz'de tankerlere müdahale
Hürmüz Boğazı'nın kontrolü, Orta Doğu savaşına barışçıl bir çözüm bulunmasının önündeki engellerden biri olmaya devam ediyor. İran, petrol ve gaz için hayati önem taşıyan bu geçiş yolunu yönetmekte ısrar ediyor.
İran'ın güçlü Devrim Muhafızları, ticaret yolundan geçmeye çalışan gemileri durdurmaya devam ediyor. Çarşamba günü yapılan açıklamada, "uyarılarımızı dikkate almayan ve güvensiz, yasa dışı bir rotada seyretmeye devam eden" üç petrol tankerine saldırıldığı belirtildi.
Tahran, bu hafta başında boğaza kıyısı bulunan Umman ile deniz taşımacılığının güvenli geçişini sağlamak için "ortak ilkeler ve operasyonel mekanizmalar" konusunda görüşmeler yaptığını duyurdu.
Haziran ayında Muskat ve Tahran, Washington'ın karşı çıktığı bir hamle olarak su yolunda hizmet ücreti uygulanmasını görüşeceklerini açıklamıştı. Ancak Umman, gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan kendi karasuları üzerinden geçebileceğini söyleyerek İran'ı kızdırdı; Tahran da gemilere saldırarak karşılık verdi.
