Avrupa'da hükümetlerin ömrü kısalıyor: İngiltere 10 yılda 7 başbakan gördü

İngiltere'de Başbakan Keir Starmer'ın istifasıyla son 10 yılda göreve gelen başbakan sayısı 7'ye yükseldi. Ancak veriler İngiltere'nin Avrupa'da en sık hükümet değiştiren ülke olmadığını gösteriyor.

Scraper System30 Haziran 2026, 09:45

Avrupa'da hükümetlerin ömrü kısalıyor: İngiltere 10 yılda 7 başbakan gördü

İngiltere Başbakanı ve İşçi Partisi lideri Keir Starmer'ın istifasını açıklamasının ardından gözler Downing Street'teki değişim rüzgarlarına çevrildi. Ülke, son 10 yıl içinde 7. Başbakanını ağırlamaya hazırlanıyor.

Bu sayı, seçim sistemi ve siyasi yapısı sayesinde tarihsel olarak Avrupa Birliği'ndeki komşularına kıyasla görece hükümet istikrarıyla tanınan bir ülke için dikkat çekici bir seviye olarak öne çıkıyor.

Ancak Euronews tarafından yayımlanan ve ülkelerin başbakanları ile eşdeğer yetkilere sahip pozisyonları kapsayan bir rapor, İngiltere'nin bu alanda yalnız olmadığını ortaya koydu. İngiltere, 2016-2026 yılları arasında 7 başbakan ile Avusturya ile birlikte üçüncü sırada yer aldı.

Romanya 11 başbakanla zirvede

Listenin zirvesinde 11 başbakanla Romanya bulunuyor. Ülkede tam bir görev süresini tamamlayan son başbakan 2008 yılında görev yapmıştı. Romanya'da başbakan, yürütme yetkisini cumhurbaşkanı ile paylaşıyor.

İkinci sırada, yıllardır süren siyasi istikrarsızlık ve kırılgan parti koalisyonları nedeniyle 10 başbakan değiştiren Bulgaristan var. Siyasi istikrarsızlıkla anılan İtalya ise İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana yılda ortalama bir hükümet değişimi yaşayarak Letonya ve Slovakya ile birlikte 5 başbakanla dördüncü sırada kendine yer buldu.

Fransa'da 9 başbakan değişti

Araştırma, farklı hükümet sistemleri arasında kıyaslama yapmanın zorluklarını da kabul ediyor. Örneğin cumhurbaşkanı, başbakan ve şansölye pozisyonları arasındaki yetki farkları değerlendirmeyi etkiliyor.

Değerlendirme yalnızca başbakan ile sınırlandırıldığında Fransa üçüncü sıraya yerleşiyor. Ülke, 2024'teki parlamentoda net çoğunluk çıkmayan seçimlerin ardından yaşanan siyasi tıkanıklık nedeniyle Gabriel Attal, Michel Barnier, François Bayrou ve mevcut Başbakan Sébastien Lecornu'ya kadar 9 başbakan değişikliğine tanık oldu. Öte yandan aynı dönemde Fransa yalnızca 2 cumhurbaşkanı gördü.

İspanya ve Portekiz ise 2016-2026 yıllarını ikişer başbakanla tamamladı.

Her yıl bir hükümet kuran ülkeler

Avrupa'da tartışma yalnızca hükümet başkanlarının değişim sayısıyla sınırlı değil, hükümetlerin ortalama ömrü de mercek altında. İngiltere'de Liz Truss'ın başbakanlığının 2022'de yalnızca 49 gün sürmesi bu konudaki soru işaretlerini artırdı.

ABD merkezli Pew Araştırma Merkezi'nin analizine göre, İkinci Dünya Savaşı'ndan 2022'ye kadar çoğu Avrupa ülkesinde hükümetler en az bir kez değişti. Belçika, Finlandiya ve İtalya'da ise ortalama hükümet süresi 365 günün, yani yeni bir hükümete tanınan tam anayasal sürenin oldukça altında kaldı.

Bir hükümet güven oylaması, istifa veya kabine değişikliği yoluyla düştüğünde, genellikle parti koalisyonları veya erken seçimler yoluyla yeni hükümetler kuruluyor. Bu durum, ülkeden ülkeye süresi değişen geçici hükümetlerin ortaya çıkmasına yol açıyor.

Analizdeki en yüksek sayıda geçici hükümeti, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana 11 ile Hollanda gördü. Hollanda'yı 9 ile Belçika ve 8 ile Bulgaristan takip ediyor. Belçika aynı zamanda en uzun süre görev yapan geçici hükümet rekorunu da elinde tutuyor. Yves Leterme liderliğindeki üçüncü hükümet, 2010-2011 yılları arasında 541 gün boyunca geçici olarak ülkeyi yönetti.

Avrupa'da hükümetlerin ömrü kısalıyor: İngiltere 10 yılda 7 başbakan gördü