Al Jazeera'nın haberine göre, 'Kuzeyin Kralı' lakaplı Andy Burnham, Keir Starmer'ın istifasının ardından İşçi Partisi liderliğini rakipsiz kazanarak pazartesi günü İngiltere'nin yeni başbakanı olmaya hazırlanıyor.
Burnham, yaklaşık on yıl önce Westminster'dan ayrılıp Greater Manchester belediye başkanı olmuş, sadece birkaç hafta önce Parlamento'ya dönmüştü. Şimdi ise son on yılda başbakanlık koltuğuna oturacak yedinci isim olacak.
Andy Burnham kimdir?
56 yaşındaki Burnham, daha önce birkaç İşçi Partisi hükümetinde görev almış, 2017'de Westminster'dan ayrılarak Greater Manchester belediye başkanı olmuştu. Burada, COVID-19 salgını sırasında kuzey İngiltere'yi güçlü bir şekilde savunması ve bölgesel yatırım kampanyalarıyla 'Kuzeyin Kralı' lakabını kazandı.
Samimi tarzıyla tanınan Burnham, liderlik kampanyası sırasında 'Siyaseti farklı yapacağımı söylediğimde ciddiydim' demişti. Destekçileri, bu tarzın onu İşçi Partisi'nin en popüler isimlerinden biri haline getirdiğini söylüyor. Ancak Burnham, durgun ekonomi ve yüksek yaşam maliyetleri gibi Starmer'ın karşılaştığı zorlukları devralıyor.

Başbakanlığa geçiş süreci
Burnham'ın pazartesi günü Kral III. Charles'ın hükümet kurma davetini resmen kabul etmesi bekleniyor. Starmer, Buckingham Sarayı'nda Kral'a istifasını sunduktan sonra Burnham, başbakan olarak ilk konuşmasını yapmak ve kabinesini atamaya başlamak üzere 10 Downing Street'e gidecek.
Kralın davetini kabul ettiği an başbakan olacak olan Burnham için geleneksel 'el öpme' töreni yapılacak. Modern başbakanlar özel görüşme sırasında sadece hükümdarı selamlıyor. Ardından Downing Street'teki ilk açıklamasını yapacak ve tüm süreç birkaç saat içinde tamamlanacak.
ABD'deki aylar süren başkanlık geçişlerinin aksine, İngiltere'de başbakanın taşınma işlemi sadece birkaç saat sürüyor. Ünlü siyah kapının dışarıdan anahtar deliği yok ve sadece içeriden 24 saat güvenlik görevlisi tarafından açılabiliyor.
İlk icraatları
Burnham, göreve gelir gelmez kabinesini atamaya başlayacak. Maliye, dışişleri ve içişleri bakanları gibi üst düzey isimleri belirleyecek. Hükümeti, parlamento onayı veya yemin töreni gerekmeksizin hemen göreve başlayacak.
Birçok basın kuruluşuna göre, Burnham'ın ilk büyük kararlarından biri Thames Water'ı Özel İdare Rejimi'ne almak olabilir. Bu adım, çok eleştirilen şirketi yeniden yapılandırılırken geçici kamu kontrolü altına alacak.
İşçi Partisi lideri olarak yaptığı ilk konuşmada Burnham, İngiltere için 'yeni bir yol' çizeceğini söyledi. Hükümetinin hayatı daha uygun maliyetli hale getirmeye ve bölgesel eşitsizlikleri azaltmaya odaklanacağını belirtti. 'Bu değişim, siyasetimizde 40 yılın en önemli anıdır. Bizi hayatın daha uygun maliyetli olduğu, tüm insanların ve bölgelerin bulundukları yerden yükseldiği bir ülkeye götürecek' dedi.
Burnham ayrıca Birleşik Krallık'ın her bölgesi için yöneteceğini vurguladı: 'Kuzeyin, Güneyin, Doğunun ve Batının, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'nın lideri olacağım. '

Neden genel seçim yok?
İngiliz parlamenter sistemi, iktidar partisinin genel seçime gitmeden lider değiştirmesine izin veriyor. İşçi Partisi Avam Kamarası'nda çoğunluğa sahip olduğu için yeni lideri otomatik olarak başbakan oluyor. Bir sonraki genel seçimin, İşçi Partisi'nin 2024 seçimlerini kazanmasından beş yıl sonra, 2029'a kadar yapılması gerekmiyor.
Keir Starmer, 22 Haziran'da iki yıldan kısa bir süre sonra İşçi Partisi liderliğinden istifa edeceğini açıklamıştı. Başbakanlığı, geç cinsel suçlu Jeffrey Epstein ile yakın ilişkileri olan Peter Mandelson'ı İngiltere'nin ABD büyükelçisi olarak ataması da dahil olmak üzere bir dizi siyasi tartışmanın ardından artan baskı altına girmişti.
Mayıs ayındaki yerel seçimlerde İşçi Partisi'nin ağır kayıplar yaşamasıyla baskı yoğunlaştı. Burnham, bir ara seçimi kazanarak Parlamento'ya döndüğünde birçok İşçi Partisi milletvekili Starmer'ın halefi olarak onun etrafında toplandı. Starmer'ın istifası İşçi Partisi liderlik yarışını başlattı. Parti kurallarına göre adayların yarışa girebilmek için İşçi Partisi milletvekillerinin en az beşte birinin desteğini alması gerekiyordu. Burnham bu eşiği kolayca aştı ve başka aday çıkmayınca rakipsiz seçildi.