Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) zirvesi, 32 üye ülkenin liderlerinin katılımıyla bugün başkent Ankara'da başladı. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleşen iki günlük zirvenin ana gündemi, ABD'nin yoğun baskısı altında Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırması ve yeni silah anlaşmaları imzalaması olacak.
Zirve öncesinde Ankara'ya gelen NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, üye ülkelerin savunma bütçelerini artırma konusunda ilerleme kaydettiğini söyledi. Rutte, "Avrupalı müttefikler ve Kanada şu anda gayri safi yurt içi hasılalarının yaklaşık yüzde 4'ünü savunma ve güvenliğe yatırıyor. Nihai hedefe nasıl ulaşacaklarına dair net planlar sunacaklar" dedi.
Rutte: "Sadece bir yıl sonra niteliksel bir ilerleme görüyoruz. 2025 ve 2026'da toplam 258 milyar dolarlık ek yatırım yapılacak. Kendi güvenliğimize yatırım yapıyor ve toplumlarımızı korumak için ihtiyacımız olana sahip olduğumuzdan emin oluyoruz. "
Genel Sekreter, Avrupa ülkelerinin artık kendi savunmaları için daha fazla sorumluluk üstlendiğini ve Ukrayna'ya desteğin öncüsü olduklarını vurguladı. NATO liderleri, zirve kapsamında on milyarlarca dolarlık yeni silah anlaşmalarını duyuracak.
Trump'ın Baskısı ve İran Dosyası
ABD Başkanı Donald Trump, zirveye hareket etmeden önce Avrupalı müttefiklerini savunma harcamaları konusunda sert bir dille eleştirdi. Trump, Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, "ABD'nin bu tek taraflı yolu izlemeye devam etmesi saçma. İlişki karşılıklı değil. Onlara ihtiyacımız olduğunda yanımızda olmadılar" ifadelerini kullandı.
Avrupalı liderler, Trump'ın öfkesini yatıştırmak için somut adımlar atıyor. Özellikle Avrupa ülkelerinin, ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşında Amerikan üslerinin kullanımına kısıtlama getirmesi Trump'ı kızdırmıştı. Bu nedenle zirvede, İran konusunda iş birliği mesajı verilmesi bekleniyor.
Fransa ve İngiltere öncülüğündeki Avrupalı müttefikler, Hürmüz Boğazı'nda deniz ulaşımının güvenliğini sağlamak amacıyla olası bir deniz misyonu oluşturdu. Savaş gemilerini bölgeye yaklaştıran Avrupa ülkeleri, ABD'nin İran'la yapacağı anlaşmanın netleşmesini bekliyor.
Sergi ve Yeni Anlaşmalar
Zirve oturumlarının başlamasından önce bugün bir savunma sanayii sergisi ve forumu düzenleniyor. Müttefikler, hızla artan askeri bütçeleri yeni kabiliyetlere dönüştürmeyi hedefliyor. Üst düzey bir Avrupalı diplomat, "Gösteri zamanı geldi" diyerek liderlerin Trump'a somut taahhütler sunacağını belirtti.
Bu çerçevede Kanada, yeni denizaltı filosu için Alman ThyssenKrupp Marine Systems şirketini seçtiğini duyurdu. Milyarlarca dolarlık program, Kanada'nın Avrupalı NATO müttefikleriyle savunma ilişkilerini derinleştirmeyi amaçlıyor.
Zelenskiy'den Destek Talebi
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de bugün liderlerle akşam yemeğine katılmak üzere Ankara'ya geldi. Zelenskiy, Avrupalı destekçilerinden askeri yardımın devamı konusunda taahhüt alacak. Kiev, toplam 140 milyar avro (yaklaşık 160 milyar dolar) tutarında yeni askeri yardım sözü istiyor.
Rusya'nın son saldırılarında yaklaşık 30 kişinin ölmesinin ardından Zelenskiy, müttefiklerini daha fazla hava savunma füzesi sağlamaya çağırdı. Zirve marjında Trump ile ikili bir görüşme yapması beklenen Ukrayna lideri, savaşın gidişatını değiştirmeye başladıklarını ve ABD'nin müzakere için Rusya'ya baskı yapması gerektiğini anlatacak.
NATO liderleri, Washington'un dikkatinin Pasifik'e kaydığı bir dönemde Avrupa'nın kendi güvenliğini üstlenmeye hazır olduğunu göstermeye çalışıyor.
