ABD ile İran arasındaki gerilim, petrol piyasalarında oynaklığı artırırken yüksek enerji fiyatlarının enflasyon baskısını güçlendirebileceği endişesi küresel piyasalarda satışları hızlandırdı. Yatırımcılar, bu gelişmelerin ABD Merkez Bankasının faiz politikasını daha sıkı tutabileceği beklentisini fiyatlıyor.
ABD ile İran arasında kısa vadede uzlaşı ihtimalinin zayıflaması, enerji fiyatlarını yeniden küresel risk iştahının merkezine taşıdı. İran ve ABD ile olası bir anlaşma için arabuluculuk girişimleri sürerken, Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin yeniden açılmasını hedefleyen dolaylı görüşmelerin başlamasının beklendiği bildirildi.
Güvenli deniz taşımacılığının sağlanmasına yönelik girişimlerin sonuçsuz kaldığı bir dönemde taraflar arasındaki perde arkası temasların sürdüğü aktarıldı. ABD Başkanı Donald Trump da Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada, İran ile savaşın yakında sona ereceğini söyledi.
ABD'nin İran'ın nükleer programına ilişkin somut adımlar atması karşılığında dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması ve ekonomik yaptırımların hafifletilmesi seçeneğini değerlendirdiği bildirildi. Analistler, jeopolitik risklerin bir süre daha piyasalarda etkili olabileceğini belirtti.
Petrol ve tahvil faizleri yükseldi
ABD ile İran arasındaki diplomatik görüşmelerde ilerleme sağlanamamasıyla kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,2 artarak 107,6 dolara çıktı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, önceki gün yüzde 5,27 ile 19 yılın en yüksek seviyesini görmesinin ardından yüzde 5,26'da dengelendi.
ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi ise bu ay 60 baz puanın üzerinde yükselerek yüzde 5 seviyesine yaklaştı. ABD ekonomisinin dirençli seyretmesi ve enflasyon baskısının devam etmesi, Fed'in faiz artırımlarını sürdürebileceği beklentisini güçlendirdi.
Tahvil faizleri, hisse senetlerinden şirket borçlanmalarına ve konut kredilerine kadar birçok finansal varlığın fiyatlamasında önemli bir referans olarak öne çıkıyor. Yüksek petrol fiyatları, tahvil getirileri ve faiz artışı beklentileriyle dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 101,3 seviyesinde işlem gördü.
Altının ons fiyatı da yüzde 0,3 yükselerek 4 bin 128 dolara çıktı. Washington yönetimi ayrıca ABD ile Çin arasında varılan ve iki ülkeden 30'ar milyar dolarlık ithalatı kapsayan daha elverişli gümrük vergisi çerçevesinin ayrıntılarını açıkladı.
New York borsasında endeksler geriledi
New York borsasında Dow Jones endeksi yüzde 0,67, S&P 500 endeksi yüzde 0,77 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,92 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratları da güne negatif başladı.
Nvidia, hisse geri alım programına 150 milyar dolarlık ek yetki vererek toplam geri alım kapasitesini 235 milyar dolara çıkardı. Şirketin hisseleri yüzde 1,7 yükseldi.
Yarı iletken şirketi AMD, yapay zeka modeli ve araştırma laboratuvarı World Labs'i yaklaşık 8,2 milyar dolar değerindeki anlaşmayla satın almak üzere mutabakata vardığını açıkladı. Buna rağmen AMD hisseleri yüzde 3,6 geriledi.
Avrupa ve Asya piyasalarında satış baskısı
Avrupa borsalarında, ABD ile İran arasında yakın zamanda ateşkes sağlanacağına ilişkin beklentilerin zayıflamasıyla satış ağırlıklı bir seyir izlendi. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, Avro Bölgesi'nde yükselen uzun vadeli tahvil faizlerinin ekonomik büyümeyi yavaşlatacağını söyledi.
Fransa'da CAC 40 endeksi yatay kalırken Almanya'da DAX 40 yüzde 0,13, İtalya'da FTSE MIB yüzde 0,21 ve İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,1 geriledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratları güne karışık başladı.
Asya piyasalarında ise Çin hariç negatif bir görünüm izlendi. Yükselen faizlerin teknoloji şirketlerinin borçlanma maliyetlerini artıracağı endişesi, teknoloji hisselerindeki düşüşte etkili oldu.
Avustralya Merkez Bankası politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 4,60'a çıkardı. Kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 yüzde 1,3, Güney Kore'de Kospi yüzde 0,9 ve Hong Kong'da Hang Seng yüzde 0,6 gerilerken Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükseldi.
Borsa İstanbul günü düşüşle tamamladı
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, satış ağırlıklı seyrin ardından günü yüzde 2,38 değer kaybıyla 12.592,76 puandan tamamladı. BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.
Dolar/TL önceki günü 48,9759 seviyesinde yatay tamamladı. Kur, bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,9969'dan işlem gördü.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kabine Toplantısı'nın ardından yaptığı konuşmada fon soruşturmasına ilişkin, yaşanan sorunun fon piyasasının sınırlı bir bölümünde meydana geldiğini ve finansal sisteme yayılan bir risk bulunmadığını söyledi.
Erdoğan, Türk sermaye piyasasının dayanıklı ve sağlam temellere sahip olduğunu belirterek piyasa bozucu eylemlere giriştiği tespit edilenlerin hukuk önünde hesap vereceğini açıkladı. Kapatılan fonların tasfiye sürecine ilişkin çalışmaların sürdüğünü ifade eden Erdoğan, ekonomi kurmayları ve sorumlu kurumların yöneticileriyle bir araya geleceğini bildirdi.
Analistler, yurt içinde ekonomik güven endeksinin; yurt dışında ise Avro Bölgesi ekonomik güven ve tüketici güven endeksleri ile ABD'deki JOLTS açık iş sayısının izleneceğini belirtti. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.500 ve 12.400 puan destek, 12.700 ve 12.800 puan direnç olarak takip ediliyor.
Takip edilecek veriler
- 10.00'da Türkiye'nin eylül ayı ekonomik güven endeksi
- 12.00'de Avro Bölgesi'nin eylül ayı ekonomik güven endeksi
- 12.00'de Avro Bölgesi'nin eylül ayı tüketici güven endeksi
- 16.00'da ABD'nin temmuz ayı konut fiyat endeksi
- 17.00'de ABD'nin eylül ayı New York Fed tüketici güven endeksi
- 17.00'de ABD'nin ağustos ayı JOLTS açık iş sayısı
