8 gigabit kapasiteli DDR4 belleklerin spot piyasa fiyatı, 2025 yılında yüzde 1568 artarak 22,85 dolara çıktı. Böylece fiyat, 2023 sonunda görülen 1,62 dolarlık seviyeye göre yaklaşık 17 kat yükseldi ve yıllık bazda şimdiye kadarki en güçlü artışı kaydetti.
DDR4 fiyatlarındaki yükseliş 2026'da da sürdü. Fiyatlar yılın ilk çeyreğinde 27,75 dolara, ikinci çeyreğinde ise yüzde 13,84'lük artışla 31,59 dolara ulaştı. Böylece yükseliş serisi altıncı çeyreğe taşındı.
Arz fazlası tedarik sıkışıklığına dönüştü
Kişisel bilgisayar ve akıllı telefonlarda kullanılan geleneksel belleklere talep, 2024'ün sonlarında zayıf seyretti. Yüksek stoklar ve arz fazlası fiyatları baskılarken, Çinli üreticilerin eski nesil bellek kapasitesini artırması rekabeti güçlendirdi.
2025'te ise ABD'nin tarife politikalarına ilişkin belirsizlikler piyasanın yönünü değiştirdi. Yeni tarifeler öncesinde stoklarını artırmak isteyen müşterilerin siparişlerini öne çekmesi ve olası arz sıkıntısı beklentisi, talebi ve stoklama eğilimini artırdı.
Böylece bellek piyasasındaki denge birkaç çeyrek içinde arz fazlasından tedarik sıkışıklığına döndü. Yapay zeka talebiyle yüksek katma değerli ürünlere kapasite ayrılması da eski nesil DDR4 belleklerin arzını daralttı.
Yapay zeka talebi sunucu belleklerine yayıldı
Yapay zeka yatırımlarındaki artış, yalnızca yüksek bant genişlikli bellek olarak bilinen HBM ürünlerine olan talebi artırmadı. Veri merkezi yatırımlarının büyümesiyle yüksek kapasiteli sunucu DRAM'lerine ve kurumsal veri depolama ürünlerine yönelik talep de genişledi.
Sunucu belleğindeki bu artış, üretim kapasitesinin daha yüksek getirili ürünlere yönelmesini hızlandırdı. Ortak tedarik zincirindeki daralma akıllı telefon, kişisel bilgisayar ve oyun konsolu üreticilerini de etkiledi.
Teknoloji üreticileri fiyat ve tedarik politikalarını değiştiriyor
Samsung Electronics, dünyanın önde gelen bellek üreticilerinden biri olarak yükselen DRAM fiyatlarından yararlanırken, akıllı telefon üretiminde aynı ürünleri girdi olarak kullandığı için artan maliyetlerle karşılaştı. Samsung Üst Yöneticisi TM Roh, bellek çiplerindeki arz sıkışıklığını benzeri görülmemiş olarak değerlendirdi ve maliyet artışlarının ürün fiyatlarına yansımasının kaçınılmaz olabileceğini söyledi.
Apple Üst Yöneticisi Tim Cook da haziran ayında bellek ve depolama çiplerindeki maliyet artışının şirket açısından sürdürülemez hale geldiğini belirterek bazı ürünlerde fiyat artışı yapılması gerektiğini açıkladı.
Dünyanın en büyük kişisel bilgisayar üreticilerinden Lenovo, artan DRAM ve depolama belleği maliyetlerine karşı fiyatlarını yükseltti. Lenovo Üst Yöneticisi Yang Yuanqing, şirketin bellek arzındaki sıkışıklığı önceden öngördüğünü ve Çin, Güney Kore ile ABD'deki farklı tedarikçilere erişimin avantaj sağladığını ifade etti.
Düşük fiyat segmentinde güçlü konuma sahip Xiaomi'de ise maliyet baskısı daha belirgin hissedildi. Xiaomi Başkanı Lu Weibing, bellek maliyetlerindeki baskının 2026'da ağırlaşacağını ve yalnızca fiyat artışlarının yükselen maliyetleri tamamen karşılamayabileceğini söyledi.
HP, artan DRAM ve NAND tipi flaş bellek maliyetleri nedeniyle bilgisayar fiyatlarını yükseltirken tedarik ve ürün yapılandırmalarında değişikliğe gitti. Sony, PlayStation 5 için ihtiyaç duyduğu bellek tedarikini güvence altına almaya çalıştı. Raspberry Pi ise düşük güç tüketimli dördüncü nesil çift veri hızlı bellek maliyetlerindeki artış nedeniyle bazı modellerinde fiyat artışına gitti.
Üreticilerin kâr marjları baskı altında
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, bellek fiyatlarındaki aşırı artışların yapay zeka ve elektronik sanayisinin en büyük sorunları arasında bulunduğunu söyledi. Veri merkezi yatırımları için planlanan harcamaların her çeyrekte arttığını belirten Kaymaz, başta bellek olmak üzere bileşen maliyetlerindeki yükselişin yatırım harcamalarını artıran temel unsurlardan biri olduğunu ifade etti.
Kaymaz, yüksek bellek fiyatlarının çok sayıda sektörde hissedildiğini ve akıllı telefon pazarının da 2026'da daraldığını belirtti. Özellikle alt segment cihaz satışlarının etkilendiğini söyleyen Kaymaz, eriyen kâr marjları nedeniyle üreticilerin üretimi yavaşlattığını veya ürün karmasını değiştirdiğini aktardı.
Kaymaz ayrıca Oppo ve Xiaomi gibi Çinli üreticilerin sevkiyatlarının düştüğünü, Samsung'un ise küçülen pazarda sınırlı da olsa büyüyerek pazar payını artırdığını söyledi. Samsung'un kendi çiplerini üretebilmesi, daha yüksek ortalama satış fiyatı ve kâr marjı şirketin dayanıklılığını destekleyen unsurlar arasında gösterildi.
