Yunanistan ile İsrail arasında imzalanan yaklaşık 3 milyar avro değerindeki Aşil Kalkanı hava savunma anlaşmasında, Yunanistan’ın sistemin kaynak koduna erişip erişemeyeceği tartışma konusu oldu.
İsrail Füze Savunma Teşkilatı Direktörü Moşe Patel, bir Yunan gazetesine verdiği röportajda Yunanistan’ın komuta ve kontrol sistemiyle bağlantılı kaynak koduna erişemeyeceğini söyledi. Patel, kaynak kodunun anlaşmadaki kullanım lisansına dahil olmadığını belirtti.
Muhalefet hükümetten açıklama istedi
Muhalefetteki Panhelenik Sosyalist Hareket, hükümetten Yunanistan’ın sistemin kaynak koduna erişip erişemeyeceğinin açıklığa kavuşturulmasını istedi.
PASOK’un savunma alanından sorumlu milletvekili Mihalis Katrinis, Savunma Bakanı Nikos Dendias’ın 23 Temmuz’daki konuşmasında, Yunan Silahlı Kuvvetleri için alınacak sistemlerin kaynak koduna erişim sağlanmaması halinde tedarik sürecinin ilerlemeyeceğini söylediğini hatırlattı.
Katrinis, İsrail Savunma Bakanlığının 31 Ağustos’ta yayımladığı açıklamada ise yeni ulusal komuta ve kontrol altyapısının İsrailli Rafael şirketi tarafından geliştirileceğinin belirtildiğini aktardı. Yunan milletvekili, bu açıklamalar nedeniyle kaynak kodunun mülkiyeti ve erişim yetkisine ilişkin soru işaretleri oluştuğunu söyledi.
Katrinis, "Aşil Kalkanı’nın kaynak kodu sonuçta Yunanistan’a mı ait olacak? " sorusunu yöneltti. Konuyu 1 Eylül’de parlamentoya taşıdığını belirten Katrinis, Savunma Bakanlığından yazılı yanıt beklediklerini açıkladı.
Anlaşmanın kapsamı
31 Ağustos’ta Tel Aviv’de imzalanan anlaşma kapsamında Yunanistan’da çok katmanlı bir hava savunma ağı kurulması planlanıyor. Projede David’s Sling sistemleri ile Israel Aerospace Industries tarafından geliştirilen Barak MX sisteminin yanı sıra farklı savunma ve radar unsurları da yer alıyor.
Anlaşmada Rafael’in Spyder sistemi, Israel Aerospace Industries tarafından geliştirilen MMR tipi çok görevli radarlar ve Rafael öncülüğünde geliştirilecek yeni bir ulusal komuta ve kontrol sistemi bulunuyor.
Katrinis, kaynak kodu meselesinin milyarlarca avroluk savunma tedarikinde ulusal çıkarların korunması açısından önem taşıdığını belirterek anlaşmanın teknik ve hukuki hükümlerinin kamuoyuna açıklanmasını istedi.
Teknoloji transferi ifadeleri de tartışılıyor
Yunanistan’daki bazı yayınlarda, İsrail tarafından yapılan bilgilendirmede Yunan Silahlı Kuvvetleriyle teknoloji transferi ile yazılım ve teknolojinin ortak kullanımından söz edildiği, ancak kaynak kodunun teslim edileceğinin açıkça belirtilmediği yazıldı.
Bu değerlendirmelerde, Patel’in kaynak kodunun kullanım lisansına dahil olmadığı yönündeki açıklamasının, Yunanistan’ın daha önceki açıklamalarıyla çelişkili bir görüntü oluşturduğu savunuldu. Bazı yayınlar ayrıca bir röportajdaki soru-cevap bölümünün internet sitesinden çıkarıldığını, daha sonra metnin yeni bilgilere dayanılarak güncellendiğini ileri sürdü.
Diğer muhalefet eleştirileri
Eski Başbakan Aleksis Çipras’ın kurduğu Yunan Sol İttifakı, kaynak koduna erişim bulunmamasının sistemin yönetimi ve ulusal çıkarların korunması konusunda ciddi soru işaretleri doğurduğunu belirtti.
Parti, Yunanistan’ın sistem üzerinde tam denetim sahibi olmaması halinde dışa bağımlılığının artabileceğini savundu. Muhalefetteki partiler ayrıca anlaşmanın İsrail’e savunma alanındaki bağımlılığı artırabileceğini ve Yunan vergi mükellefleri açısından mali yük oluşturabileceğini dile getirdi.
Eski Yunanistan Maliye Bakanı Yanis Varufakis de anlaşmayı "utanç verici" olarak nitelendirdi ve Atina yönetiminin bu anlaşmayla ülkenin çıkarlarını zedelediğini savundu.