Belçika, Temmuz ayında ithal ettiği doğal gazın tamamını Rusya'dan tedarik etti. Bloomberg tarafından derlenen gemi takip verilerine göre, Rusya geçen ay Belçika'nın tek sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikçisi oldu.
Ülkenin toplam LNG ithalatı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 40'tan fazla düşerek yaklaşık 400 bin ton Rus gazıyla sınırlı kaldı. Belçika aynı zamanda Norveç ve Birleşik Krallık'tan boru hatlarıyla gaz almaya devam etti.
AB'nin yaptırım planına rağmen artan bağımlılık
Bu gelişme, Avrupa Birliği'nin Rus enerjisine bağımlılığı sona erdirme planıyla çelişiyor. Birlik, kısa vadeli sözleşmelere yönelik yasağı Nisan ayında başlatmıştı ve gelecek yıldan itibaren Rus LNG ithalatına tam yasak getirmeye hazırlanıyor.
Ancak Orta Doğu'dan gelen arz kesintileri, Avrupalı alıcıları Rus gazına yönelmeye itti. Alman Orgivald örgütüne göre, AB'nin Rus LNG ithalatı 2026'nın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16 artarak 5,96 milyar euroya ulaştı. Bu ithalatta Fransa, Belçika ve İspanya başı çekti.
Rusya, ABD'nin ardından AB'nin ikinci büyük LNG tedarikçisi konumunda bulunuyor. Bazı gözlemciler, Orta Doğu kaynaklı arz kesintileri sürerse tam yasağın uygulanabilirliğini sorguluyor.
Stoklar alarm veriyor
Avrupa, kış öncesi gaz depolarını doldurmakta giderek artan zorluklarla karşı karşıya. Yüksek fiyatlar ve Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer aksaklıkları, enerji şirketlerini fiyatların düşmesi umuduyla alımları ertelemeye yöneltti.
Piyasa verileri, Avrupa'nın gaz stoklarının 2009'dan bu yana kaydedilen en düşük mevsimsel seviyede olduğunu gösteriyor. Bu durum, önümüzdeki kış için arz güvenliği endişelerini artırıyor.
Rus enerji şirketi Gazprom, Avrupa'nın yer altı depolama tesislerindeki gaz açığının kış aylarında arz için ciddi risk oluşturduğu uyarısında bulundu. Şirket, stoklardaki açığın 12 milyar metreküpe ulaştığını ve 31 Temmuz itibarıyla depolanan gaz hacminin geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17,3 daha düşük olduğunu açıkladı.
Gazprom, Almanya, Hollanda ve Fransa'daki depolama seviyelerinin Avrupa ortalamasının altında kaldığını belirtti. Şirkete göre bu durumun devam etmesi, küresel LNG rekabetinin kızıştığı bir dönemde Avrupa'nın güvenilir kış arzı sağlama kabiliyetini tehdit edebilir.
2022'de Ukrayna savaşının başlamasından önce Gazprom, boru hattı ağı üzerinden Avrupa'nın doğal gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 40'ını karşılıyordu. Şirketin kıtaya ihracatı 2021'de 201,7 milyar metreküpe ulaşmıştı. Avrupa yaptırımları ve ABD, Katar, Norveç gibi alternatif tedarikçilere yönelim sonucu bu rakam 2024'te yaklaşık 15 milyar metreküpe kadar geriledi.