Kolombiya’nın başkenti Bogota’da, Ulusal Müze’den (Museo Nacional) siyasi tarih, barış süreci ve LGBTİ+ hareketiyle ilgili yaklaşık 30 parçanın kaldırılmasına karşı başlayan protestolar pazar günü yeniden gerginliğe dönüştü. Müzenin önündeki Carrera Séptima caddesinde toplanan göstericilere polis tazyikli su ve ses bombasıyla müdahale etti.
Pazar sabahı saat 10.00’da pankartlar, bayraklar ve sanat etkinlikleriyle başlayan oturma eylemine en az 300 kişi katıldı. Saat 15.30 sularında polisin çevik kuvvet birimi Unadi (eski adıyla ESMAD) zırhlı araçlarla kalabalığın üzerine tazyikli su sıktı, bazı göstericiler de polise taş attı. Aşağıdaki görüntüler, müzenin yakınındaki TransMilenio durağı önünde yaşanan müdahaleyi gösteriyor.
Gerginlik akşam saatlerinde Calle 26 caddesi üzerindeki Hafıza, Barış ve Uzlaşma Merkezi’ne kadar yayıldı. Hafta sonu boyunca müze önünde toplananların sayısının en az 800 olduğu bildirildi.
Eylemin ilk günü de arbedeyle bitti
Kolombiya Kamu Denetçiliği (Defensoría del Pueblo) verilerine göre cumartesi günü öğle saatlerinden itibaren müze önünde yaklaşık 500 kişi toplandı. Saat 18.30 sularında zırhlı araçla tazyikli su sıkılmaya başlandı. Ses bombalarının atıldığı ve taşların fırlatıldığı arbedenin ardından düzen saat 19.30’a doğru sağlandı.
Talimat Devlet Başkanından geldi
Eserler, geçen hafta Devlet Başkanı Abelardo de la Espriella’nın talimatıyla Kültür Bakanlığı tarafından müzenin “Hacer sociedad”, “Memoria y Nación” ve “Fuerza, fe y sustancia” salonlarından kaldırılarak depoya alındı. De la Espriella, Kültür Bakanı Paola Holguín’e eski M-19 gerilla örgütünün komutanı Carlos Pizarro’nun yer aldığı “tüm bu terör övgüsünün” kamusal alanlardan kaldırılması talimatını verdiğini söyledi ve “Burada teröristler bir daha asla vatan kahramanıymış gibi yer bulamayacak” dedi.
Bakan Holguín de müzenin “siyasi bir telkin ya da suçu övme alanına” dönüştürülemeyeceğini savundu. De la Espriella ise kararı, önceki Devlet Başkanı Gustavo Petro döneminin “woke” anlayışına karşı bir “kültürel karşı devrim” olarak tanımladı.
Barış anlaşmasının kalemi de depoya kaldırıldı
Kaldırılan parçalar arasında, M-19 silah bıraktıktan sonra cumhurbaşkanı adayı olan ve 1990’da suikasta kurban giden Pizarro ile aynı yıl suikastta hayatını kaybeden Yurtsever Birlik (UP) adayı Bernardo Jaramillo Ossa’nın seçim afişleri bulunuyor. Listede ayrıca 2016’da FARC ile imzalanan barış anlaşmasında kullanılan ve mermi kovanından yapılan “Balígrafo” adlı kalem, 1991 Anayasası’nın yolunu açan “Yedinci Oy Pusulası” ile LGBTİ+ hareketine ait bir onur bayrağı ve yürüyüş fotoğrafları yer alıyor.

Hükümet ile Kamu Denetçisi ayrı düştü
İçişleri Bakanı Rodrigo Lara, polisin yalnızca caddenin tamamen kapatılmasının ardından ulaşımı yeniden sağlamak için müdahale ettiğini belirterek “Bogota’nın ana arterlerinden biri olan Carrera Séptima’nın tamamen kapatılmasına hiçbir şekilde izin verilemez” dedi.
Kamu Denetçisi Iris Marín ise barışçıl bir gösteriye tazyikli su aracıyla müdahale edilmesini “gereksiz ve orantısız” olarak nitelendirdi ve Anayasa Mahkemesinin yol kapatmanın da gösteri hakkının bir parçası olabileceğini kabul ettiğini hatırlattı. İnsan hakları örgütü Temblores yaralananlar ve usulsüz gözaltılar olduğunu açıkladı. Resmi yaralı ve gözaltı sayısı henüz açıklanmadı.
Kolombiya Aile Refahı Enstitüsü (ICBF) Başkanı Carolina Restrepo, bazı yetişkinlerin çocukları eylemin ön saflarına koyduğunu öne sürerek “Çocuklar kalkan değildir, protesto aracı değildir” dedi. Ülkedeki modern sanat müzeleri ve kültür kuruluşları da ortak bir bildiriyle eserlerin kaldırılmasına karşı çıktı.
Bu hafta yeni eylemler planlanıyor
Muhalefetten Kongre üyesi Jennifer Pedraza, Bakan Holguín’in Kongre’de denetim görüşmesine çağrılacağını duyurdu. Bogota yönetimi de 19-24 Ekim arasında kentte planlanan sekiz gösteriden ikisinin Ulusal Müze önünde yapılacağını açıkladı.
Bogota’daki eylemlerin, son günlerde Fransa’da akaryakıt fiyatlarına karşı düzenlenen gösterilerle bir bağlantısı bulunmuyor. Protestocuların tepkisi, müzeden kaldırılan eserlere yönelik.