Rusya-Ukrayna Savaşı'nın kalıcı olarak sona erebileceği umutları, buğday fiyatlarında düşüşü beraberinde getirdi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Rusya ile Ukrayna arasında anlaşmaya varılması gerektiğini ve bunun için fırsat bulunduğunu söylemesi, piyasada sert geri çekilmeyi tetikledi.
Putin, sorunun nihayetinde çatışmanın tarafları arasında çözülmesi gerektiğini ifade etti. Barış ihtimaline ilişkin değerlendirmeler, Rusya ve Ukrayna'nın tahıl ihracatında rahatlama yaşanabileceğine dair beklentileri güçlendirdi.
Buğday fiyatı 7,53 dolara indi
Kile başına buğday fiyatı temmuz ayında 7,95 dolara yükselerek Şubat 2023'ten sonraki en yüksek seviyeyi gördü. Fiyat daha sonra 7,53 dolar seviyesine geriledi.
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, son dönemde buğday fiyatlarında ciddi bir toparlanma yaşandığını söyledi. Ergezen, bu yükselişte Karadeniz'deki saldırılar ve artan jeopolitik risklerin yanı sıra ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaşın, taşımacılık maliyetlerindeki artışın, akaryakıt ve gübre fiyatlarındaki yükselişin etkili olduğunu belirtti.
Karadeniz ticareti küresel arz için belirleyici
Ergezen, Rusya ve Ukrayna'nın dünya buğday ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unu gerçekleştirdiğine dikkati çekti. Karadeniz'deki gelişmelerin küresel buğday arzı açısından önem taşıdığını vurguladı.
Türkiye'nin girişimleriyle oluşturulan tahıl koridorunun devreye girmesi, buğday piyasasındaki arz baskısını azalttı. Ancak Karadeniz'de yeniden başlayan saldırılar ve artan gerilim, fiyatların yukarı yönlü hareket etmesine neden oldu.
Hava koşulları ve maliyet baskısı sürüyor
Hava koşullarının arz görünümü açısından önemli bir risk olduğunu belirten Ergezen, El Nino etkisinin daha sıcak ve kurak hava koşullarını beraberinde getirdiğini söyledi. Bu durumun rekoltede düşüş endişelerini artırdığını ifade eden Ergezen, El Nino etkisinin 2027'nin başlarına kadar devam etmesinin beklendiğini kaydetti.
Ergezen, bu hafta görülen gerilemeyi talep dinamiklerinden çok jeopolitik risklerdeki düşüşe bağladı. Karadeniz'de tahıl ticaretinin devam edeceğine yönelik beklentilerin güçlenmesinin piyasada kar satışlarını artırdığını belirtti.
Son dönemde yaşanan geri çekilmeyi kar satışları olarak değerlendiriyorum. Ancak genel tablo içinde riskler devam ediyor.
Enerji ve gübre fiyatları başta olmak üzere genel üretim maliyetlerinin yükselmeyi sürdürdüğünü belirten Ergezen, bu gelişmenin buğdayın üretim maliyetlerini artırdığını söyledi. Petrol fiyatlarının yüksek seyretmesiyle gübre, taşımacılık ve sigortacılık maliyetlerinin de yüksek kalmasının tarım emtiaları üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti.
Ergezen'e göre Karadeniz'deki risklerin azalması kısa vadede buğday fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir. Buna karşın küresel tarım emtialarında maliyet baskısı ve hava koşullarından kaynaklanan arz riskleri sürdüğü için buğday fiyatlarının gelecek dönemde güçlü kalması bekleniyor.
