Cağaloğlu Anadolu Lisesi, 1850'de Darülmaarif adıyla başlayan eğitim geçmişini Osmanlı döneminden Cumhuriyet'e taşıyan tarihi binasında sürdürüyor. Kurum, değişen eğitim anlayışına uyum sağlayan yapısıyla yaklaşık 176 yıldır farklı kuşaklardan öğrencileri ağırlıyor.
Modern eğitim anlayışının ilk örneklerinden biri
Darülmaarif, değişen idari yapının ihtiyaç duyduğu yeni bilgi ve becerilere sahip memurlar yetiştirmek amacıyla kuruldu. Tanzimat döneminin eğitim anlayışı doğrultusunda okulda klasik medrese müfredatının yanı sıra aritmetik, geometri, felsefe, astronomi ve coğrafya dersleri okutuldu.
Okulun bulunduğu binanın inşası, Sultan Abdülmecid'in annesi Bezmialem Valide Sultan tarafından gerçekleştirildi. Sultan II. Mahmud Türbesi'nin yanında inşa edilen kagir yapı, padişah ve devlet ricalinin katıldığı törenin ardından 21 Mart 1850'de eğitim öğretime açıldı.
Şehzadelerden yükseköğretime uzanan dönem
Darülmaarif'in ilk öğrencileri arasında Sultan Abdülmecid'in çocukları Sultan 5. Murat ile Fatma Sultan da yer aldı. Açıldığı dönemde yaklaşık 250-260 öğrencinin eğitim gördüğü okulda daha sonraki yıllarda kontenjan 180 kişiyle sınırlandırıldı ve giriş sınavı uygulanmaya başlandı.
Bezmialem Valide Sultan, okulun giderleri için vakıf gelirleri tahsis etti. Öğretmen, memur ve hizmetlilerin maaşları bu gelirlerden karşılanırken okul bünyesinde ders kitaplarının basılması için litografya matbaası kuruldu. Valide Sultan'ın vakfettiği 546 ciltlik eserlerden oluşan koleksiyon ise bugün Beyazıt Devlet Kütüphanesi'nde korunuyor.
Osmanlı'nın ilk modern bilim kurulu niteliğindeki Encümen-i Daniş, 1851'de Sultan Abdülmecid'in katıldığı törenle bu binada faaliyet göstermeye başladı. Okul, ilerleyen dönemde yükseköğretim kurumlarına öğrenci hazırlayan merkezlerden biri haline geldi; 1873'te ilk mülki idadi sınıflarının açılmasıyla yapı fiilen idadi statüsüne geçti.
Kız eğitiminden Anadolu lisesine
Kurum, 1911'de İnas İdadisi adıyla kız öğrencilerin eğitim gördüğü bir okul olarak faaliyet yürüttü. Daha sonra İnas Sultanisi, Sultan Selçuk Sultanisi ve Bezmialem Sultanisi adlarını alan okul, Cumhuriyet döneminde İstanbul Kız Lisesi olarak eğitimini sürdürdü.
İstanbul Kız Lisesi, 1933-1934 eğitim öğretim yılında Cağaloğlu'ndaki tarihi binaya taşındı ve 1959-1960 eğitim öğretim yılında yatılı öğrenci kabul etmeye başladı. 1983-1984 eğitim öğretim yılında Almanca eğitim veren Anadolu lisesi statüsüne geçen kurum, Cağaloğlu Anadolu Lisesi adını aldı ve karma eğitime başladı. Okul bu statüdeki ilk mezunlarını 1989-1990 eğitim öğretim yılında verdi.
Okulda yaklaşık 740 öğrenci eğitim görüyor
Okul Müdürü Gökhan Karataş, binanın 1850'den bu yana eğitim kurumu olarak kullanıldığını ve kurumun ilk döneminde İnas İdadisi adıyla kız öğrencilere hizmet verdiğini belirtti. Karataş, 1983'te karma eğitime geçilmesiyle hazırlık sınıfı dahil beş yıllık eğitim programının uygulanmaya başladığını söyledi.
Karataş'ın verdiği bilgilere göre okulda hazırlık, 9, 10, 11 ve 12. Sınıflarda yaklaşık 740 öğrenci eğitim görüyor ve yaklaşık 60 öğretmen görev yapıyor. Türkiye ile Almanya arasında imzalanan protokol kapsamında öğrenciler, Almanya'da ve Almanca eğitim verilen bazı ülkelerde geçerli olan ek bir diploma alma imkanına sahip bulunuyor.
Tarihi yapı, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan dönemde eğitimdeki dönüşümün tanıklarından biri olmayı sürdürüyor. Bir dönem şehzadelerin ve memur adaylarının, daha sonra kız öğrencilerin eğitim gördüğü binada bugün Cağaloğlu Anadolu Lisesi öğrencileri öğrenim görüyor.
