Gaziantep'teki Zeugma Mozaik Müzesi'nde düzenlenen törenle, 'Çingene Kızı' mozaiğinin 60 yıldır kayıp olan 13. Paneli Türkiye'ye iade edildi. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, eserin ABD'den getirildiğini ve müzenin koleksiyonuna katıldığını duyurdu.
Kaçak kazılarla yurt dışına çıkarılmıştı
Zeugma Antik Kenti'ndeki kaçak kazılar sonucu 1960'lı yıllarda yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan mozaiğin 12 paneli, 2018'de iade edilerek müzede sergilenmeye başlanmıştı. Bakan Ersoy, son panelin de bilimsel çalışmalar sayesinde tespit edildiğini belirtti.


Grenoble Alpes Üniversitesi'nden Dr. Camila Felag'ın araştırmaları ve Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay'ın değerlendirmeleriyle panelin aynı kompozisyona ait olduğu ortaya konuldu. Bakanlık, eserin satışa çıkarıldığını ve el değiştirdiğini belirleyince ABD makamları nezdinde girişim başlattı.
ABD ile işbirliği sonuç verdi
İlk aşamada alıcı bilgilerine ulaşılamasa da Bakanlık uzmanları, uluslararası müzayede takipleri sırasında panelin yeniden satışa sunulduğunu tespit etti. Bunun üzerine iade talebi yinelendi ve ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi'nin yürüttüğü süreç başarıyla tamamlanarak eser Türkiye'ye getirildi.


Ersoy, "Eksik parçalar yerine döndükçe yalnızca bir mozaiği tamamlamıyor, zedelenen bir hafızayı onarıyor, tarih sayfalarındaki boşlukları dolduruyoruz" dedi.
24 yılda 13 bin 454 eser iade edildi
Bakan Ersoy, 2002'den bu yana toplam 13 bin 454 kültür varlığının Türkiye'ye iade edildiğini, bunların 9 bin 139'unun son 8 yılda gerçekleştiğini açıkladı. Ayrıca, ABD ile 2021'de imzalanan kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadele mutabakat zaptının 5 yıl daha uzatıldığını duyurdu.
Gaziantep Valisi Kemal Çeber, kentin tarihi eser iadelerinden en çok faydalanan illerden biri olduğunu söylerken, Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin 60 yıllık hasretin sona ermesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.