Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen Nüfus Politikaları Kurulu toplantısına başkanlık etti. Toplantının tematik odağında erişilebilir çocuk bakım hizmetleri ile iş ve aile yaşamı dengesinin ele alınacağı bildirildi.
Toplantıya Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya ve AK Parti Genel Merkez Kadın Kolları Başkanı Tuğba Işık Ercan’ın yanı sıra bakan yardımcıları ile ilgili kurum ve kuruluşların temsilcileri katıldı.
Nüfus artış hızına ilişkin veriler
Yılmaz, Türkiye’nin nüfusunun 2025 yılı sonunda 86 milyon 92 bine ulaştığını, yıllık nüfus artış hızının ise binde 5 seviyesinde gerçekleştiğini söyledi. Toplam doğurganlık hızının 2025’te 1,42 çocuğa gerileyerek Cumhuriyet tarihinin kayda geçen en düşük seviyesine indiğini belirtti.
Doğurganlık hızının 1,50’nin altında olduğu il sayısının 2017’de 4 iken 2025’te 59’a yükseldiğini aktaran Yılmaz, doğurganlık hızının 3 çocuk ve üzerinde olduğu tek ilin Şanlıurfa olduğunu ifade etti. Yılmaz, 76 ilde doğurganlık hızının 2,1’in altında seyrettiğini de kaydetti.
TÜİK çalışmalarına atıfta bulunan Yılmaz, mevcut düşüş eğiliminin sürmesi halinde çocuk nüfusunun toplam nüfus içindeki oranının yüzde 24,8’den 2100’de yüzde 9,9’a gerileyebileceği öngörüsünü paylaştı. Ortanca yaşın 34,9’a yükseldiğini belirten Yılmaz, yaşlı nüfus oranının yüzde 10 ve üzerinde olduğu il sayısının 62’ye ulaştığını söyledi.
Aile ve nüfus politikaları
Yılmaz, doğurganlıktaki düşüşün yalnızca ekonomik desteklerle tersine çevrilemeyeceğini belirterek aile kurma ve çocuk sahibi olma kararlarında ekonomi, konut, çalışma hayatı, eğitim, sağlık ve kültürel koşulların birlikte etkili olduğunu dile getirdi.
2026-2035 döneminin Aile ve Nüfus On Yılı ilan edilmesiyle uzun vadeli ve bütüncül bir politika çerçevesi oluşturulduğunu söyleyen Yılmaz, 7 alandan oluşan Nüfus Eylem Planı kapsamında 13 faaliyet ve programın uygulamaya konulduğunu açıkladı.
Bu kapsamda analık izninin doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftaya çıkarıldığını belirten Yılmaz, çoğul gebeliklerde sürenin 26 hafta olduğunu söyledi. Babaların mazeret izninin de tüm sektörlerde 10 güne yükseltildiğini aktardı.
Doğum veya evlat edinme sonrasında anne ve babalara, çocuk ilköğretime başlayana kadar haftalık 20 saat yarı zamanlı çalışma imkânı getirildiğini ifade eden Yılmaz, tek seferlik doğum yardımı tutarının 5 bin liraya yükseltildiğini kaydetti. Yılmaz, ikinci çocuk için çocuk 5 yaşını doldurana kadar aylık 1. 500 lira, üçüncü ve sonraki çocuklar için aylık 5 bin lira düzenli ödeme uygulamasının hayata geçirildiğini söyledi.
Gençlere kredi ve çocuk bakım desteği
Yılmaz, Aile ve Gençlik Fonu kapsamında 2026 itibarıyla tüm illerde 18-25 yaş grubundaki gençlere 250 bin lira, 26-29 yaş grubundaki gençlere 200 bin lira faizsiz kredi desteği sunulduğunu belirtti. Bugüne kadar 250 bine yakın gence evlilik öncesi eğitim verildiğini ve yaklaşık 186 bin kredi ödemesi gerçekleştirildiğini söyledi.
Yılmaz, bu desteklerden yararlanan 16 bin 874 çiftin 17 bin 144 çocuğunun dünyaya geldiğini açıkladı. 500 bin konutluk proje kapsamında 18-30 yaş grubundaki gençlere yüzde 20, üç ve daha fazla çocuk sahibi ailelere ise yüzde 10 kontenjan ayrıldığını bildirdi.
Özel öğretim kurumlarının eğitim ücretlerindeki yıllık artışlara üst sınır getirildiğini belirten Yılmaz, Aile Eğitim Programı kapsamında bu yıl 1 milyon 205 bin vatandaşa ulaşıldığını söyledi.
Kamu kurumlarında çocuk bakımevi açılması için gereken asgari çocuk sayısının 50’den 30’a indirildiğini aktaran Yılmaz, personelin ihtiyacına göre 7 gün 24 saat hizmet verebilecek bakımevlerinin açılmasının önünün açıldığını ifade etti. Ayrıca 150 bağımsız bölümün üzerindeki konut projelerinde 0-66 aylık çocuklar için gündüz bakımevi alanı ayrılmasının zorunlu hale getirildiğini hatırlattı.
Kadınların iş gücüne katılımı için hedef
Yılmaz, 10 yaşından küçük çocuğu bulunan hanelerin yüzde 83,6’sının hane dışından bakım hizmeti almadığını belirterek erişilebilir çocuk bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılmasını öncelikli çalışma alanlarından biri olarak gösterdi.
2025-2028 Ulusal İstihdam Stratejisi’nde kadınların iş gücüne katılım ve istihdam oranlarının artırılmasının, kadın ve erkekler arasındaki fırsat eşitliğinin güçlendirilmesinin temel politika alanları arasında bulunduğunu söyleyen Yılmaz, 2028’de kadınların iş gücüne katılımını yüzde 40’ın üzerine çıkarmayı hedeflediklerini açıkladı.
Yılmaz, hedefin yalnızca kadınları iş gücü piyasasına dahil etmekten ibaret olmadığını, kadınların çalışma hayatına devam edebilmesini sağlayacak koşulların da oluşturulacağını belirtti. Çocukların sağlıklı ve güvenli ortamda yetişmesi için dijital mecraları kapsayan çalışmaların sürdürüleceğini söyledi.
Dijital platformlar ve uluslararası çalışmalar
Sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunmasını yasaklayan ve yaş doğrulamasını zorunlu kılan düzenlemeyi hatırlatan Yılmaz, sanal oyunların yaşa uygun biçimde derecelendirilmesi ile ebeveyn onay mekanizmalarının zorunlu tutulduğunu aktardı.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde Aile Enstitüsü kurulduğunu belirten Yılmaz, aileyi koruyucu ve nüfusu artırıcı yaklaşımların kamu politikalarının diğer alanlarında da gözetilmesi gerektiğini söyledi. Mayıs ayının son haftasının Milli Aile Haftası ilan edildiğini kaydetti.
Türk Devletleri Teşkilatı’nın çalışma alanlarına sosyal politika başlığının dahil edildiğini belirten Yılmaz, Türkiye’de düzenlenen Sosyal Politikalar Bakanlar Toplantısı’nda ailenin korunmasına ilişkin ortak bildiri imzalandığını söyledi. Ekonomik İşbirliği Teşkilatı’nın öncelikleri arasına aile ve nüfus gündeminin alındığını, Türkiye’nin önerisiyle İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde Aile ve Nüfus On Yılı ilan edilmesi teklifinin uzmanlar düzeyinde kabul edildiğini aktardı.
Yılmaz, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın ev sahipliğinde 26-27 Ekim’de İstanbul’da Uluslararası Aile ve Nüfus Konferansı düzenleneceğini açıkladı. Nüfus politikalarının güçlü aile yapısını koruma ve ülkenin geleceğini güvence altına alma sorumluluğuyla yürütüleceğini söyledi.
