Avrupa Birliği, enerji güvenliğini yeniden merkeze alan yeni bir paket hazırlıyor. Taslak düzenleme, ithal petrol ve doğal gaza bağımlılığı azaltmayı, yerli ve yenilenebilir kaynakların payını artırmayı ve enerji maliyetlerini düşürmeyi hedefliyor.
Birlik içinde elektrik fiyatlarını aşağı çekmeye ve tüketimi daha verimli yönetmeye dönük adımların öne çıktığı pakette, elektriğe uygulanan asgari tüketim vergilerinin doğal gazdan daha düşük seviyede tutulması planlanıyor. Böylece elektrifikasyonun hızlanması ve temiz enerji kullanımının teşvik edilmesi amaçlanıyor.
Sanayiye vergi desteği gündemde
Taslakta, yüksek enerji maliyetleri nedeniyle zorlanan sanayi kuruluşlarına yönelik vergi destekleri de yer alıyor. Düzenleme, enerji giderleri yüzünden yatırım planlarını erteleyen veya üretim tesislerini kapatma baskısı yaşayan şirketlerin yükünü hafifletmeyi hedefliyor.
AB ekonomisinde enerji ithalatının payı hâlâ yüksek kalıyor. Taslak çalışmaya göre Birliğin toplam enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 57'si hâlen ithal fosil yakıtlardan karşılanıyor.
Avrupa Komisyonu'nun hesaplamaları, İran kaynaklı jeopolitik gerilimlerin etkisiyle yükselen enerji fiyatlarının AB ekonomisine günlük yaklaşık 500 milyon euro ek ithalat maliyeti getirdiğini ortaya koyuyor. Orta Doğu'daki gerilimin enerji gündemini sertleştirdiği bir dönemde hazırlanan paket, bu baskıyı azaltma arayışının parçası olarak öne çıkıyor.
Şebekeler yenilenecek, akıllı sayaçlar yaygınlaşacak
Yeni pakette elektrik şebekelerinin modernizasyonunu içeren kapsamlı bir elektrifikasyon yol haritası da yer alacak. Yenilenebilir üretimin yoğun olduğu anlarda şebeke yetersizliği nedeniyle oluşan kısıtlamaların azaltılması hedefleniyor.
Komisyon, tüketicilerin enerji kullanımını sistem ihtiyaçlarına göre yönlendirebilmesi için akıllı sayaçların yaygınlaştırılmasına özel önem veriyor. Buna göre AB üyesi ülkelerin 2030 yılına kadar tüketicilerin en az yüzde 50'sini akıllı sayaçlarla donatması zorunlu hale gelecek.
Planın bir sonraki aşamasında bu oranın 2033'te yüzde 65'e çıkarılması öngörülüyor. Komisyon, elektrik talebinin fiyatların düşük olduğu saatlere kaydırılmasının hem sistem maliyetlerini azaltacağını hem de yenilenebilir kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlayacağını değerlendiriyor.
Enerji ithalatına bağlı maliyet baskısı, birliğin son yıllarda hızlandırdığı rüzgâr ve güneş yatırımlarına rağmen gündemdeki yerini koruyor. Hazırlanan paket, bu bağımlılığı azaltma, şebekeyi güçlendirme ve tüketimi daha akıllı hale getirme çabasının aynı çatı altında toplandığı yeni bir adım olarak görülüyor.