Avrupa Birliği’nin üst düzey isimleri, ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesine dönük varıldığı açıklanan anlaşmayı memnuniyetle karşıladı. Avrupa tarafı, bunun kalıcı barış için fırsat yaratabileceğini belirterek sürecin hızla ve eksiksiz uygulanması çağrısında bulundu.
Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, savaşın maliyetli olduğunu söyleyerek Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün tamamen yeniden sağlanmasını beklediğini yazdı. Costa, silahların susması gerektiğini vurgularken Avrupa Birliği’nin Orta Doğu’da kalıcı barış için kapsamlı bir stratejiye katkı sunmaya hazır olduğunu ifade etti.
ABD ve İran, savaşın tüm cephelerde sona erdirilmesi konusunda anlaştıklarını ve Lübnan’ın da bu çerçeveye dahil olduğunu açıkladı. Taraflar, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağını söyledi ancak İran’ın nükleer programına ilişkin en tartışmalı başlıkta ayrıntı paylaşmadı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, önceliğin anlaşmanın hızlı ve tam biçimde uygulanması olduğunu belirtti. Von der Leyen, tüm taraflara Lübnan’ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterme, gerçek bir ateşkesi hayata geçirme çağrısı yaptı.
Von der Leyen, Lübnan’daki çatışmalar sürerken Orta Doğu’da barıştan söz edilemeyeceğini savundu. Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının bölgesel istikrar ve küresel ekonomi için zorunlu olduğunu söyledi; nihai bir anlaşmanın ise İran’ın nükleer ve balistik programlarını, ayrıca bölgede istikrarı bozduğunu belirttiği faaliyetleri sona erdirmesi gerektiğini ifade etti.
AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, dışişleri bakanlarıyla yapacağı toplantı öncesinde bakanların birliğin sonraki aşamaya nasıl daha yakından dahil olabileceğini değerlendireceğini söyledi. Bu başlık, Avrupa’nın yalnızca açıklamaları izlemekle kalmayıp müzakere sonrası süreçte de rol almak istediğini gösterdi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise Paris ve Londra tarafından Hürmüz Boğazı trafiğine yardımcı olmak için kurulan askeri misyonun göreve hazır olduğunu açıkladı. Macron, ABD Başkanı Donald Trump ile G7 toplantısında görüşmesinin beklendiği gün yaptığı paylaşımda, misyonun unsurlarının konuşlanmaya hazır olduğunu belirtti.
Macron, deniz trafiğinin kısıtlama ya da geçiş ücreti olmadan yeniden başlamasının bölgesel istikrar ve küresel ekonomi için temel şart olduğunu vurguladı. Hürmüz Boğazı, savaşın başlangıcından bu yana İran’ın fiilen kapattığı, enerji arzı açısından hayati önemde bir geçiş hattı olarak öne çıkıyor.
İran devlet medyasına bağlı Fars haber ajansı ise Trump’ın duyurusundan kısa süre sonra yayımladığı haberde, Basra Körfezi sularında seyir düzenini belirleyecek bir yasal çerçevenin İran ile Umman arasında iş birliğiyle oluşturulacağını yazdı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de anlaşmanın resmi imza töreninin cuma günü İsviçre’de yapılacağını söyledi.
