Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İngiltere, Fransa, İtalya ve Polonya liderlerini Berlin'de ağırladı. Toplantı, gelecek ay Ankara'da yapılacak NATO zirvesi öncesinde Avrupa'nın savunma alanındaki ortak duruşunu pekiştirmeyi amaçladı.
Merz, 7-8 Temmuz tarihlerindeki NATO zirvesinin Avrupa'nın savunmada daha güçlü bir liderlik rolü üstlenme kararlılığını gösterme anı olacağını söyledi. "İttifakı yenilemek istiyoruz. Avrupa ayağını güçlendiriyoruz" diyen Merz, liderlerin akşam yemeğinden önce kısa açıklamalar yaptığını belirtti.
Ortak bir bildiriyle "Avrupa-Atlantik güvenliğine ve transatlantik bağa sarsılmaz bağlılık" teyit edildi.
Savunma projelerinde gerilim
Birlik mesajlarının ardında, Avrupalı ortaklar arasında savunma ve güvenlik konularında yaşanan gerilimler yatıyor. Berlin ve Paris, uzun süredir ertelenen FCAS ortak savaş uçağı projesinin stratejik ve yönetimsel anlaşmazlıklar nedeniyle rafa kalktığını gördü. Bu durum, ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO'dan giderek uzaklaştığı bir dönemde Avrupa'nın savunmasını yeniden inşa etme çabalarındaki zorlukları gözler önüne serdi.
Washington son aylarda ittifakı, ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşına destek vermekte isteksiz davranmakla eleştirdi ve Avrupa'daki askerlerini azaltma tehdidinde bulundu.
E3 grubuna eleştiriler
Almanya, Fransa ve İngiltere'den oluşan E3 grubu, Roma ve Varşova dahil bazı Avrupa başkentlerinin, Ukrayna ile yapılan görüşmelerden diğer ülkeleri uzak tuttukları yönündeki eleştirileriyle de karşı karşıya kaldı.
Daha önce E3 düzenlemesinin Avrupa'nın hızlı hareket edebilmesini sağlamayı amaçladığını vurgulayan Merz, farklılıklara doğrudan değinmedi ancak ABD ile güçlü ortaklık da dahil olmak üzere ortak bir yaklaşımı güçlendirme hedefini vurguladı. "Bu yolda birlikte yürüyoruz" diyen Merz, "Savunma politikamızda tek taraflı ulusal eylemler bir hata olur" ifadelerini kullandı.
Merz, Çarşamba günkü görüşmeler hakkında bilgi vermek üzere Trump ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yanı sıra diğer ortaklarla da konuşacağını söyledi.
Starmer'a sıcak veda
Liderler, partisi içinde artan hoşnutsuzluk nedeniyle bu hafta istifa edeceğini açıklayan İngiltere Başbakanı Keir Starmer'a sıcak bir veda etti. Starmer, İngiltere'nin on yıl önce Avrupa Birliği'nden ayrılma kararının ardından Avrupa ile bağları güçlendirmeye çalışmıştı.
Polonya Başbakanı Donald Tusk, Starmer'a hitaben "Birçok yönden yeniden bir olduk. Sizin çalışmalarınız sayesinde Brexit'i bir an için unutmak mümkün oldu. Bunu uzun süre hatırlayacağım" dedi.