Isparta'da yer alan Seleukeia Sidera Antik Kenti'nde sürdürülen arkeolojik kazılarda, yaklaşık 1500 yıl öncesine, 5. Yüzyıla tarihlenen bir demirci atölyesi gün yüzüne çıkarıldı.
Süleyman Demirel Üniversitesi tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izniyle yıl boyunca devam eden kazı çalışmalarında, demir üretiminde kullanılan bir eritme fırını, örs, odun kömürü deposu ve metal soğutma havuzu tespit edildi. Ayrıca demir işlemeciliğine dair çok sayıda buluntuya ulaşıldı.
Tam Bir Demir Üretim Döngüsü
Kazı Başkanı ve Süleyman Demirel Üniversitesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Bilge Hürmüzlü Kortholt, daha önce bulunan demir üretim atıkları ve jeofizik araştırmaların kendilerini bu atölyeye yönlendirdiğini belirtti. Atölye alanında yalnızca demir eritme ile ilgili değil, başka üretim süreçlerine ait izlere de rastlandığını ifade etti.
Kazı ekibi, eritme fırınını, örsü, kömür deposunu ve demir soğutma havuzunu tamamen açığa çıkardı. Bunların yanı sıra yarı tamamlanmış at nalları, çiviler, bıçaklar ve büyük demir kütükler bulundu. Tüm eserler Isparta Müze Müdürlüğü'ne teslim edildi.
"Anadolu'da Çok Az Örneği Var"
Prof. Dr. Kortholt, atölyenin antik kentin sanayi bölgesinde yer aldığını vurgulayarak, "Neredeyse tüm mimari yapıyı ve tam teşekküllü bir demirci atölyesinin mekânsal organizasyonunu ortaya çıkarmayı başardık. Anadolu'da bu kadar iyi korunmuş örnek çok az, bu nedenle buluntu olağanüstü önem taşıyor" dedi.
Isparta Kültür ve Turizm Müdürü Vural Oğuzlar ise bu yıl uzman sayısının artmasıyla çalışmaların önemli ölçüde hızlandığını söyledi. Özellikle antik ticaret mahallesi bölgesinde önemli bulgular elde edildiğini kaydeden Oğuzlar, "Kazılar çok yoğun bir şekilde sürüyor. Çalışmalar hızlı ilerliyor ve düzenli olarak yeni eserler keşfediyoruz" diye konuştu.
Antik Kentin Sınırları Genişliyor
Araştırmalar, Seleukeia Sidera'nın daha önce tahmin edilenden çok daha geniş bir alana yayıldığını ortaya koydu. Yaklaşık 330 hektarlık merkezi bölgenin yanı sıra kentin günümüzdeki Çünür, Sav ve Harmanören yerleşimlerini de kapsadığı belirlendi.
Prof. Dr. Kortholt, iki göl ve Akçay'ın varlığının tarım, hayvancılık ve zanaat üretiminin gelişmesine katkı sağladığını ifade etti. "Elde edilen veriler, Seleukeia Sidera'nın gelişmiş sanayi bölgeleri ve yüksek üretim kapasitesi sayesinde döneminin önemli ekonomik merkezlerinden biri olduğunu gösteriyor" değerlendirmesinde bulundu.
Antik kentteki kazılar 2017 yılından bu yana devam ediyor. Proje, 2019'da Cumhurbaşkanlığı uzun vadeli arkeolojik kazı statüsü kazanırken, 2024'te Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın "Geleceğe Miras" programına dahil edildi. Çalışmalara işçilerin yanı sıra yaklaşık 47 uzman ve öğrenci katılıyor.