Geleneksel Türk sanatlarına üniversite yıllarında ilgi duyan Ferhad Gündem, 100’ü aşkın tarihi eserden oluşan koleksiyonundaki çalışmaları dönemlerinin sanat anlayışına uygun biçimde restore ediyor.
Hat, tezhip, minyatür ve resim eserlerini bir araya getiren Gündem, çalışmalarında yazı karakterlerini, dönemsel üslupları, motifleri ve renkleri inceliyor. Restorasyonda önceliğini eserlerin özgünlüğünü korumaya veriyor.
Geleneksel sanatlara üniversite yıllarında yöneldi
Yaklaşık 20 yıldır geleneksel sanatlarla ilgilenen Gündem, çocukluk döneminde hat ve tezhip sanatlarını bilmediğini, o yıllarda ressam olmak istediğini anlattı. Yaptığı resimlerde dini içeriklerin ve çiçek motiflerinin öne çıktığını belirten Gündem, bu sanatları tanıdıkça farklı alanlara yöneldiğini söyledi.
Gündem, hat sanatında yazının, minyatürde resmin, tezhipte ise çiçek motiflerinin ilgisini çektiğini ifade etti. Hat, tezhip, minyatür ve ebrunun kitap sanatları başlığı altında bir araya geldiğini belirten Gündem, bu sanatların dini, edebi ve ilmi eserlerde birlikte kullanıldığını kaydetti.

Hat, tezhip ve minyatür sanatçısı Ferhad Gündem
Bu sanatların birbirinden tamamen ayrı düşünülemeyeceğini söyleyen Gündem, "Birini sevip de diğerine uzak kalmak pek mümkün olmuyor. İster istemez maruz kalıyorsunuz ve seviyorsunuz. Bunlar, bir arada çok sık görülen sanatlar. " dedi.
Koleksiyonunda 100’ü aşkın tarihi eser bulunuyor
Gündem, geleneksel sanatlara ilgi duymaya başladıktan sonra 100 yılı aşkın geçmişe sahip eserleri toplamaya yöneldiğini anlattı. Sanatları icra ettikçe eserlerdeki güzellikleri daha iyi fark ettiğini ve geçmiş dönem ustalarını tanımaya başladığını belirtti.
Hat sanatında Sami Efendi, Şeyh Hamdullah, Hafız Osman ve Şevki Efendi’den etkilendiğini söyleyen Gündem, tezhip sanatında 15. Ve 16. Yüzyılların klasik dönem olarak öne çıktığını ifade etti. Bu dönemin renk ve tasarım bakımından zirveye ulaştığını dile getirdi.
Gündem, koleksiyonunda farklı sanat dallarından 100’ü aşkın tarihi eser bulunduğunu belirterek, "Bunların arasında resim, hat ve minyatür de var. " dedi.
Onarımda dönem üslubu ve malzeme uyumu gözetiliyor
Eserlerin dönemlerini ve sanat anlayışlarını belirlerken yazının karakterini ve dönemsel üslupları incelediklerini anlatan Gündem, hat eserlerinde önce yazının hangi çeşide ait olduğunu tespit ettiklerini söyledi. Eserin tarihi veya imzası bulunmadığında, yazı karakterinden hangi döneme ait olabileceğinin ya da hangi ustanın eserine benzediğinin anlaşılabildiğini kaydetti.
Yıpranmış yazıları tarihi ve sanatsal değerlerini koruyarak onardıklarını belirten Gündem, gerekli durumlarda eserleri tezhiple süslediklerini ve daha uzun ömürlü hale getirmeye çalıştıklarını ifade etti.
Kağıt eserlerin kitap arasında katlanması, çerçevede cam bulunmaması, güneş ışığına ve neme maruz kalması gibi durumların yazı ve süslemelerde yıpranmaya neden olabildiğini anlatan Gündem, bu tür sorunlarla karşılaştıklarını söyledi.
Restorasyon sırasında eserin özgünlüğünü korumaya dikkat ettiklerini vurgulayan Gündem, tamamen kaybolmuş bir harfin ilgili ustanın üslubunda yeniden yazılmasını doğru bulmadığını belirtti. Buna karşılık harfin bazı bölümlerindeki dökülmelere, eserin dokusuna uygun müdahale edilebildiğini ifade etti.
Gündem, onarımda altın için altın, mürekkep için mürekkep kullandıklarını; kağıdın, mürekkebin ve boyanın dokusuna uygun hareket ettiklerini söyledi. Tezhipte de dönemin motiflerine ve renklerine uygun tasarımlarla müdahale edilebildiğini aktardı.
Gençlere sergileri ve ustaları takip etmelerini önerdi
Eski eserlerin restorasyonunda her zaman müdahale edilmediğini belirten Gündem, bazı durumlarda eserleri yalnızca korumakla yetindiklerini, onarılabilecek durumdaki eserlere ise titizlikle yaklaştıklarını dile getirdi.
Gündem, yaklaşık 300 yıl öncesine ait yazıları dönemin anlayışına uygun biçimde tezhiplediği çalışmalar bulunduğunu, bazı eserlerde ise kendi zevkini ve tasarım anlayışını yansıttığını anlattı. Geleneksel Türk sanatlarına ilgi duyan gençlere sergileri ziyaret etmelerini, eserleri incelemelerini ve ustalarla bir araya gelmelerini önerdi.
Bu sanatlarla uğraşmanın sabır ve sevgi gerektirdiğini vurgulayan Gündem, hat, tezhip, minyatür ve resim eserlerinden oluşan koleksiyonuyla çalışmalarını bir araya getireceği kişisel sergisini yakın zamanda açmayı düşündüğünü söyledi.