- BIST10012.151-%0,94
- DOLAR49,22%0,00
- EURO55,21+%0,28
- GRAM ALTIN6.639,30+%0,13
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN82.230-%1,72
- 13 Ekim 202618°
- BIST10012.151-%0,94
- DOLAR49,22%0,00
- EURO55,21+%0,28
- GRAM ALTIN6.639,30+%0,13
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN82.230-%1,72
- 13 Ekim 202618°
Samanyolu’nun merkezindeki kara delikten hafif rüzgârın ilk güçlü izi bulundu
Gökbilimciler, Sagittarius A*’ın çevresinde hafif bir rüzgârın ilk güçlü izini buldu. Bulgular, Samanyolu’nun merkezindeki kara deliğin sakin dönemlerde...
Gökbilimciler, Samanyolu Galaksisi’nin merkezindeki süper kütleli kara delik Sagittarius A*’ın çevresinde hafif ama sürekli bir rüzgârın izine ulaştı. Bu bulgu, galaksimizin merkezindeki kara deliğin yalnızca aktif dönemlerde değil, sakin zamanlarda da çevresini şekillendirebildiğine işaret ediyor.
Samanyolu da dahil olmak üzere büyük galaksilerin merkezinde süper kütleli kara delikler bulunuyor. Bu dev yapılar, yakınlarına yaklaşan gaz ve tozu yutarak besleniyor; ancak madde doğrudan içeri düşmüyor. Önce kara deliğin çevresinde spiral çizerek dönüyor, ardından içeri doğru hızlanırken büyük miktarda enerji açığa çıkarıyor ve bir kısmı yeniden uzaya savruluyor.
Yeni yöntemler perdeyi araladı
Araştırmacılar, Sagittarius A* çevresindeki hareketleri doğrudan izlemenin çok zor olduğunu, çünkü bölgenin gaz, yıldızlar ve çeşitli kalıntılarla dolu olduğunu belirtiyor. Çalışmanın yazarlarından Lena Murchikova ve meslektaşı Mark Gorski, yeni veri işleme tekniklerinin bu engeli aşabileceğini düşündü.
Ekip, Şili’deki Atacama Büyük Millimetre/Milimetrealtı Dizisi tarafından 2017 ile 2021 yılları arasında toplanan yaklaşık 100 saatlik gözlem verisini inceledi. Radyo dalga boylarındaki ışığın ayıklanmasıyla, Sagittarius A* çevresindeki soğuk moleküler gazın şimdiye kadarki en net görüntüsü elde edildi.
Üç ışık yılı uzunluğunda boşluk
Görüntülerde, kara deliğin çevresindeki gaz içinde yaklaşık üç ışık yılı uzunluğunda, yaklaşık 45 derecelik açıklığa sahip koni biçiminde bir boşluk saptandı. Araştırmacılara göre bu ölçekte bir boşluk, ancak kara delikten çıkan sıcak bir rüzgârla açıklanabiliyor.
Bulgular, NASA’nın Chandra X-ray Gözlemevi verileriyle de desteklendi. X-ışını gözlemleri, aynı konik bölgede son derece sıcak gazdan kaynaklanan parlak bir ışıma gösterdi. Böylece moleküler gazdaki boşluk ile sıcak gazın konumu birbirini karşıladı.
En az 20 bin yıldır süren akış
Araştırma ekibi, bu rüzgârın en az 20 bin yıldır devam ettiğini tahmin ediyor. Buna karşın akışın, diğer galaksilerdeki aktif süper kütleli kara deliklerin oluşturduğu güçlü rüzgârlara kıyasla oldukça zayıf olduğu belirtiliyor.
Sonuçlar, Sagittarius A*’ın bugün sakin bir evrede bulunduğunu da yeniden gösteriyor. Astrofizikçilere göre süper kütleli kara delikler yaşamlarının büyük bölümünü böyle sessiz dönemlerde geçiriyor.
Yıldız oluşumunu da etkileyebilir
Bilim insanları, kara delik rüzgârlarının galaksilerin evriminde önemli rol oynadığını düşünüyor. Bu rüzgârlar kimi zaman gaz bulutlarının çökmesini engelleyerek yeni yıldızların oluşumunu yavaşlatabiliyor, kimi zaman da gazı sıkıştırarak yıldız doğumu için uygun koşullar yaratabiliyor.
Araştırmacılar, Sagittarius A*’ın üflediği bu hafif rüzgârın Samanyolu’nun merkezindeki yıldız oluşumunu nasıl etkilediğinin anlaşılması için daha ayrıntılı çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
The Turkiye Times'ten Haberdar Olun
Özel haberler, gelişmeler ve duyurular hakkında bilgi almak için abone olun. Sizi bilgilendireceğiz.
Kaydolarak Gizlilik Politikamızı kabul etmiş olursunuz
