- BIST10012.151-%0,94
- DOLAR49,22%0,00
- EURO55,21+%0,28
- GRAM ALTIN6.643,10+%0,19
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN82.659-%1,21
- 13 Ekim 202618°
- BIST10012.151-%0,94
- DOLAR49,22%0,00
- EURO55,21+%0,28
- GRAM ALTIN6.643,10+%0,19
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN82.659-%1,21
- 13 Ekim 202618°
Küresel şirketler Singapur’dan Malezya’ya kayıyor
Bazı şirketler, daha düşük maliyet, vergi teşviki ve daha büyük pazarlara erişim nedeniyle operasyonlarının bir bölümünü Singapur’dan Malezya’ya taşıyor. H&M ve Heineken’in attığı adımlar, bu eğilimin hızlandığını gösteriyor.
Son aylarda bazı küresel şirketler, operasyonlarının bir bölümünü Singapur’dan Malezya’ya taşımaya başladı. Hareketin arkasında daha düşük maliyetler, vergi teşvikleri ve daha geniş pazarlara erişim arayışı bulunuyor.
Bu değişim en görünür örneklerini hazır giyim ve içecek sektöründe verdi. H&M, Mayıs ayında Güneydoğu Asya merkezini Singapur’dan Kuala Lumpur’a taşıyacağını açıkladı ve bu karar 78 pozisyonu etkiledi.
Heineken ise Mart ayında, Asia Pacific Breweries Singapore için büyük ölçekli üretimin bölgedeki tesislere, özellikle Malezya ve Vietnam’daki bira fabrikalarına kaydırılacağını bildirdi. Şirket, Singapur’daki varlığının tamamen sona ermeyeceğini de vurguladı.
Şirketler neden yön değiştiriyor?
Singapur Yönetim Üniversitesi’nden sosyoloji doçenti Alwyn Lim, bu geçişlerin dikkat çekici biçimde hızlandığını söyledi. Lim’e göre 2026’nın başından bu yana Malezya’ya operasyon kaydıran şirketlerde görünür bir artış var.
Lim, bu eğilimin 2025’e göre daha belirgin hale geldiğini, bunun da politika sinyalleri ile maliyet baskılarının aynı anda etkili olmasından kaynaklandığını ifade etti. Şirketlerin kira, ücret ve işletme giderlerinde ciddi bir maliyet avantajı peşinde olduğu da belirtildi.
Lim, şirketlerin üretim ve tedarik zinciri ağlarını yeniden düzenlemesinin daha geniş bir küresel eğilimin parçası olduğunu anlattı. COVID-19 salgını ile son dönemdeki ticaret ve jeopolitik gerilimlerin, firmaları maliyet düşürme, güvenlik ve hız için operasyonlarını bölmeye yönelttiğini söyledi.
İşten çıkarmalar ve üretim kaydırmaları
Ekmek üreticisi Gardenia, 20 Mayıs tarihli açıklamasında fırın üretimini Malezya’ya kaydıracağını duyurdu ve Singapur’da 141 kişilik işten çıkarmaya gitti. Şirket, bu adımın operasyonel verimliliği artırma ve giderek zorlaşan küresel ortamda rekabet gücünü koruma çabasının parçası olduğunu bildirdi.
Yerel içecek şirketi Yeo’s da Mart ayında Singapur’da 25 çalışanı işten çıkaracağını açıkladı. Şirket, kutu üretimini Malezya’da toplama planını gerekçe gösterdi ve Singapur’un merkez olmaya devam edeceğini söyledi.
Bu hamleler, şirketlerin Singapur’u tamamen terk etmesinden çok, bölgesel iş bölümünü yeniden kurduğunu gösteriyor. Kurumsal merkezler, inovasyon ekipleri ve üst düzey karar mekanizmaları çoğu zaman Singapur’da kalırken, daha yoğun üretim ve ölçekleme ihtiyaçları Malezya’ya kayıyor.
Singapur merkez, Malezya üretim üssü
Randstad Singapore ülke direktörü David Blasco, Singapur’un araştırma-geliştirme, stratejik karar alma ve üst düzey yetenekler için hâlâ çok cazip olduğunu söyledi. Buna karşılık Malezya’nın daha düşük genel gider, cazip vergi teşvikleri ve geniş sanayi alanı sunduğunu belirtti.
ManpowerGroup Singapore ülke müdürü Linda Teo da bu hareketi kitlesel göç değil, bölgesel çeşitlendirme olarak tanımladı. Teo’ya göre şirketlerin çoğu Singapur ile Malezya arasında seçim yapmıyor; iki pazarı birbirini tamamlayan bir model içinde birlikte kullanıyor.
H&M ve Heineken de Singapur’un kendileri için önemli olmaya devam ettiğini ayrı ayrı vurguladı. H&M, şehir devletinde ofisini koruyacağını ve perakende varlığını sürdürerek uzun vadeli bağlılığını devam ettireceğini söyledi.
Heineken ise Singapur’daki rolün bölgesel ticari operasyonlar, lojistik, inovasyon ve yapay zekâ destekli yetenekler açısından derinleşerek süreceğini açıkladı.
JS-SEZ planı süreci hızlandırabilir
Yakında devreye girmesi beklenen Johor-Singapur Özel Ekonomik Bölgesi, yani JS-SEZ, şirketlerin kaynaklarını Singapur ve Malezya arasında nasıl paylaştıracağını da etkileyebilir. Bölgenin 3 bin 500 kilometrekareyi aşan bir alanı kapsaması ve iş hizmetleri, dijital ekonomi ile eğitim dahil 11 sektörde yatırımı kolaylaştırması hedefleniyor.
Enterprise Singapore, küresel ticaret, yatırım ve yetenek rekabeti sertleşirken JS-SEZ’in ikili ekonomik işbirliğinde önemli bir eşik olduğunu bildirdi. Malezya Yatırım Geliştirme Kurumu ise Ocak 2025’te uygun sektörler için yüzde 5’e kadar inen vergi oranları gibi teşvikleri duyurmuştu.
Lim, JS-SEZ’in Singapur’daki şirketlere Malezya’nın büyümesinden pay alma imkânı sunabileceğini, ancak aynı zamanda bazı firmaların Malezya’nın çok daha büyük iç pazarına yönelerek Singapur’dan çıkmasını da hızlandırabileceğini söyledi.
Lim’in dikkat çektiği asıl soru, şirketlerin tamamen taşınıp taşınmayacağı ya da üst düzey fonksiyonları Singapur’da tutup üretim ve daha temel operasyonları Malezya’ya kaydıran ikili bir model mi kuracağı oldu. Son aylardaki hamleler, bu modelin giderek yaygınlaştığını gösteriyor.
The Turkiye Times'ten Haberdar Olun
Özel haberler, gelişmeler ve duyurular hakkında bilgi almak için abone olun. Sizi bilgilendireceğiz.
Kaydolarak Gizlilik Politikamızı kabul etmiş olursunuz
