Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Türkiye'nin ev sahipliğinde ilk kez düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan adil ve düzenli şekilde uzaklaşmaya dair COP30 Başkanlığı yol haritasının ele alındığı toplantıda konuştu.
Guterres, fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecini bir tabu ya da çözülemez bir sorun olarak görmeyi bırakmanın zamanının çoktan geldiğini vurgulayarak, "Şu an burada, COP31'de geçiş sürecini tartışmaktan öteye geçip, bu süreci organize etmeye, finanse etmeye ve hayata geçirmeye başlamalıyız" dedi.
"Günde 1 milyar dolardan fazla"
Fosil yakıtların yalnızca iklim krizine yol açmadığını, Orta Doğu'daki krizin de gösterdiği gibi bu yakıtlara bağımlılığın ağır bir ekonomik ve güvenlik bedeli olduğunu belirten Guterres, krizin başlamasından bu yana Avrupa Birliği'nin fazladan yakıt alamadan 100 milyar avrodan fazla ek ödeme yaptığını aktardı.
Guterres, "Öte yandan 9 petrol şirketi, sadece 3 ay içinde 95 milyar dolardan fazla gelir elde etme yolunda ilerliyor. Bu, günde 1 milyar dolardan fazla bir meblağ anlamına geliyor. Tedarikçileri değiştirmek bu kırılganlığı ortadan kaldırmayacaktır. Herhangi bir yerdeki aksama, her yerde fiyatları yukarı çekmektedir" ifadelerini kullandı. Tek çözümün temiz enerji, şebekeler, depolama, verimlilik ve yeşil elektrifikasyonla bağımlılığın kendisini azaltmak olduğunu söyledi.
Her ülkeye uyan tek tip bir geçiş süreci olmadığını, ancak varılacak noktanın aynı olması gerektiğini belirten Guterres, daha büyük sorumluluğa ve kapasiteye sahip ülkelerin en hızlı şekilde harekete geçmesi gerektiğini, gelişmiş ülkelerin ve kalkınma bankalarının finansman, teknoloji ve kapasite inşasında işbirliği yapması gerektiğini vurguladı.
Kerry: Geçen yıl tarihin en fazla fosil yakıtı yakıldı
COP30 Başkanı Andre Aranha Correa do Lago, Guterres'in iklim davasını olağanüstü şekilde benimsediğini söyledi. BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi İcra Sekreteri Simon Stiell de Antalya'daki toplantının uygulamaları hızlandırması gerektiği mesajını verdi.
Eski ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ise 2024'te yeni yenilenebilir enerji projelerinin yüzde 91'inin en ucuz fosil yakıt alternatifinden daha düşük maliyetli olduğunu hatırlatarak, "Buna rağmen geçtiğimiz yıl dünya, insanlık tarihindeki herhangi bir yıla kıyasla daha fazla fosil yakıt yaktı ve atmosfere daha fazla karbon saldı" dedi.
Liderler Zirvesi'nde "kirleten ödemeli" çağrısı
Guterres, 11 Kasım'da başlayan COP31 Liderler Zirvesi'nin açılışında yaptığı konuşmada iklim adaleti vurgusunu öne çıkardı. "Yeni bir iklim adaletine ihtiyaç var. Tüm ülkeler iklim için üzerine düşeni yapmalı" diyen Guterres, liderlere eyleme geçme çağrısında bulundu.
Videoda Guterres, fosil yakıtlardan en fazla yararlanan tarafların, yol açtıkları hasarın maliyetini de üstlenmesi gerektiğini söylüyor. BM Genel Sekreteri bu ilkeyi "Yani kirleten ödemeli" sözleriyle özetliyor.
Fotoğraf: Metin Aktaş / AA. Video: sosyal medya. Kaynaklar: AA, TRT Haber.