Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Güvenlik Konseyi’nin mevcut yapısı ve uluslararası hukukun giderek daha fazla ihlal edilmesi konusunda dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
BM Genel Kurulu’nun 81. dönem üst düzey haftası öncesinde gazetecilerin sorularını yanıtlayan Guterres, büyük güçler arasındaki jeopolitik bölünmelerin Güvenlik Konseyi’nin işleyişini ciddi biçimde etkilediğini söyledi.
“Güvenlik Konseyi felç olmuş durumda”

Guterres, uluslararası hukuku ihlal eden bazı büyük güçlerin aynı zamanda Güvenlik Konseyi’nde yer aldığını belirterek bu durumun Konsey’in karar alma kapasitesini zayıflattığını savundu.
BM Genel Sekreteri, Güvenlik Konseyi’nin uluslararası barış ve güvenliği korumakla görevli olduğunu ancak mevcut jeopolitik ayrışmalar nedeniyle birçok krizde etkili şekilde hareket edemediğini ifade etti.
“Cezasızlık ortamı oluşuyor”
Guterres’e göre büyük güçlerin uluslararası hukuk kurallarına uymaması diğer ülkeler açısından da olumsuz bir örnek oluşturuyor.
Bu durumun ülkelerde “Büyük güçler kuralları ihlal ediyorsa biz neden ihlal etmeyelim?” anlayışını güçlendirdiğini savunan Guterres, bunun uluslararası hukuk, insancıl hukuk ve insan hakları hukukunun ihlal edildiği bir cezasızlık ortamını beslediğini söyledi.
Güvenlik Konseyi için reform çağrısı
Guterres, BM Güvenlik Konseyi’nin reformdan geçirilmesi gerektiğini belirterek bunu “mutlak bir öncelik” olarak nitelendirdi.

Konsey’in mevcut yapısının onlarca yıl önceki küresel güç dengelerini yansıttığını söyleyen Guterres, günümüz dünyasındaki ekonomik, demografik ve jeopolitik gerçeklerin uluslararası kurumlara daha güçlü biçimde yansıtılması gerektiğini ifade etti.
“Günümüz dünyasını yansıtmıyor”
BM Genel Sekreteri, özellikle gelişmekte olan ülkelerin uluslararası karar alma mekanizmalarında daha güçlü şekilde temsil edilmesi gerektiğini savundu.
Guterres’e göre Güvenlik Konseyi’nin mevcut yapısının değişmemesi, kurumun karşı karşıya olduğu tıkanıklığın nedenlerinden biri.
BM Genel Kurulu öncesinde geldi
Guterres’in açıklamaları, dünya liderlerinin New York’ta bir araya geleceği BM Genel Kurulu’nun 81. dönem üst düzey haftasının hemen öncesinde geldi.
Birleşmiş Milletler’in resmi takvimine göre 2026 üst düzey haftası 18-28 Eylül tarihleri arasında gerçekleştiriliyor. Uluslararası barış ve güvenlik, devam eden savaşlar, uluslararası hukuk ve çok taraflı sistemin geleceğinin görüşmelerin önemli gündem maddeleri arasında yer alması bekleniyor.