Türkiye ile Mısır arasında yıllar süren siyasi gerilimin ardından başlayan normalleşme süreci yeni bir aşamaya ulaştı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Mısır temaslarının ardından yaptığı değerlendirmede iki ülke arasındaki ilişkilerin bugün “mükemmel seviyede” olduğunu belirterek Ankara ve Kahire’nin iş birliğini daha da derinleştirme konusunda ortak iradeye sahip olduğunu söyledi.
Fidan’ın açıklamaları, Türkiye-Mısır ilişkilerinin yalnızca diplomatik normalleşmeden çıkarak ekonomi, ticaret, ulaştırma ve bölgesel güvenliği kapsayan daha kapsamlı bir ortaklığa dönüştüğüne işaret ediyor.
Fidan: İlişkiler mükemmel seviyede
Mısır’ın El-Alameyn kentinde Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ile bir araya gelen Hakan Fidan, iki ülke cumhurbaşkanlarının liderliğinde Türkiye-Mısır ilişkilerinin önemli bir seviyeye ulaştığını belirtti.
Fidan, karşılıklı güven ve ortak çıkarlara dayalı ilişkilerin önümüzdeki dönemde daha da geliştirilmesi konusunda iki tarafın da kararlı olduğunu vurguladı.
Mısır tarafından da benzer mesajlar geldi. Mısır Dışişleri Bakanı Abdulati, Türkiye ile ilişkilerin sağlam temellere ve karşılıklı anlayışa dayandığını belirterek iki ülke arasındaki iş birliğinin geliştirilmesine verilen öneme dikkat çekti.
Hedef 15 milyar dolarlık ticaret
Ankara-Kahire hattındaki yeni dönemin en önemli ayaklarından birini ekonomi oluşturuyor.
Türkiye ve Mısır, ikili ticaret hacmini 15 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor.
Fidan, iki ülke arasında ticaretin artırılması, ekonomik ilişkilerin çeşitlendirilmesi ve Türkiye ile Mısır arasındaki bağlantıların güçlendirilmesine yönelik yeni anlaşmalar imzalandığını açıkladı.
Son görüşmeler kapsamında Türkiye-Mısır Serbest Ticaret Anlaşması’nın menşe kurallarını ilgilendiren protokolde değişiklik yapılmasına ilişkin belge de imzalandı.
Mısır ayrıca Türkiye ile Afrika kıyı ülkeleri arasındaki ulaştırma bağlantılarının güçlendirilmesine yönelik iş birliği mutabakatına katıldı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı söz konusu belgelerin El-Alameyn’deki Türkiye-Mısır Ortak Planlama Grubu toplantısı kapsamında imzalandığını doğruladı.
Gazze konusunda koordinasyon artıyor
Türkiye ve Mısır arasındaki yakınlaşmanın en önemli dış politika başlıklarından biri Gazze.
Fidan, Mısırlı mevkidaşıyla Gazze’deki gelişmeleri kapsamlı biçimde ele aldıklarını ve iki ülkenin bu konuda daha güçlü adımlar atılması gerektiği konusunda mutabık kaldığını açıkladı.
Mısır, Gazze’ye sınırı bulunan ülke olması nedeniyle diplomatik ve insani girişimlerde kritik rol oynarken Türkiye de Gazze konusunda bölgesel ve uluslararası diplomasi yürütüyor.
Ankara ile Kahire’nin bu alandaki koordinasyonunu artırması, iki ülkenin bölgesel krizlerde birlikte hareket etme kapasitesinin de genişlediğini gösteriyor.
Libya konusunda ortak pozisyon vurgusu
Türkiye ile Mısır’ın geçmişte en fazla karşı karşıya geldiği konulardan biri Libya olmuştu.
Ancak Fidan’ın son açıklamaları bu konuda da önemli bir değişime işaret ediyor.
Fidan, Türkiye ile Mısır’ın Libya konusunda ortak bir pozisyona sahip olduğunu belirterek iki ülkenin Libya’nın birliği, egemenliği ve istikrarının korunması konusunda benzer bir yaklaşım sergilediğini ifade etti.
Bu durum, Ankara-Kahire normalleşmesinin en dikkat çekici sonuçlarından biri olarak değerlendiriliyor.
İstihbarat düzeyinde de temas
Fidan’ın Mısır ziyaretinin yalnızca dışişleri bakanları arasındaki görüşmeyle sınırlı kalmaması da dikkat çekti.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın resmi açıklamasına göre Fidan, Mısır Genel İstihbarat Servisi Başkanı Tümgeneral Hassan Rashad ile de El-Alameyn’de bir araya geldi.
Görüşmenin ayrıntıları açıklanmadı.
Ancak üst düzey istihbarat temasının gerçekleşmesi, Türkiye ile Mısır arasındaki iş birliğinin diplomatik ve ekonomik ilişkilerin ötesinde güvenlik alanına da yayıldığını gösteriyor.
Yıllar süren gerilimden stratejik yakınlaşmaya
Türkiye ile Mısır ilişkileri 2010’lu yıllarda ciddi bir siyasi kriz döneminden geçmiş, iki ülke arasındaki diplomatik temsil seviyesi düşürülmüştü.
Sonraki yıllarda başlayan temasların ardından ilişkiler kademeli olarak yeniden normalleşti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Şubat 2024’te Kahire’ye gerçekleştirdiği ziyaret, 12 yıl aradan sonra bu düzeyde yapılan ilk ziyaret olmuştu. Ardından Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’nin Türkiye ziyaretiyle süreç hız kazandı.
İki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin yeniden büyükelçi seviyesine çıkarılması ve liderler arasındaki karşılıklı ziyaretler, Ankara-Kahire hattında yeni dönemin temelini oluşturdu.
Ankara-Kahire hattında yeni dönem
Son açıklamalar, Türkiye ve Mısır’ın artık yalnızca geçmişteki sorunları geride bırakmaya çalışan iki ülke olmaktan çıkarak bölgesel konularda daha yakın koordinasyon arayan iki aktöre dönüştüğünü gösteriyor.
Ticaret hacminin 15 milyar dolara çıkarılması hedefi, yeni ekonomik anlaşmalar, Afrika ulaşım bağlantıları, Gazze konusunda koordinasyon ve Libya’daki ortak yaklaşım bu dönüşümün öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor.
Fidan’ın Türkiye-Mısır ilişkilerini “mükemmel seviyede” olarak tanımlaması da Ankara’nın Kahire ile ilişkilerin geldiği noktaya verdiği önemi ortaya koyuyor.
Önümüzdeki dönemde iki ülkenin ekonomik ilişkilerin yanı sıra Gazze, Libya ve daha geniş Orta Doğu ve Kuzey Afrika coğrafyasındaki gelişmeler konusunda koordinasyonunu daha da artırması bekleniyor.
