Endonezya’da askeri mahkeme, insan hakları aktivisti Andrie Yunus’a yönelik asit saldırısına karıştıkları gerekçesiyle dört askeri personeli hapis cezasına çarptırdı. Karar, ordunun sivil hayattaki rolünün genişlemesine yönelik tartışmaların sürdüğü bir dönemde verildi.
Mahkeme, saldırıyla bağlantılı oldukları belirlenen dört sanığın "planlı ağır saldırı" suçundan sorumlu olduğuna hükmetti. Sanıklardan biri üç yıl, biri iki buçuk yıl, biri iki yıl, diğeri ise bir yıl altı ay hapis cezası aldı.
Hüküm giyenlerin tamamının ordunun Stratejik İstihbarat Ajansı’na bağlı olduğu açıklandı. Yargıç Fredy Ferdian Isnartanto, Edi Sudarko, Budi Hariyanto Widhi Cahyono, Nandala Dwi Prasetia ve Sami Lakka’nın "kibirli davranış" sergilediğini söyledi.
Saldırı mart ayında gerçekleşti
27 yaşındaki Andrie Yunus, 12 Mart’ta Cakarta’da motosikletle ilerlerken saldırıya uğradı. Başka bir motosiklette bulunan iki kişi Yunus’un üzerine asit attı; saldırı sonucunda bir gözünü kaybetti ve yüzüyle vücudunun yüzde 20’sinden fazlası yandı.
Sanıklar hakkında açılan davanın nisan ayında başladığı ve duruşmaların hem ülkede hem de uluslararası alanda dikkat çektiği bildirildi. Uzmanlar, saldırıyı Endonezya’da artan askeri nüfuz ve demokratik gerileme endişeleriyle bağlantılı daha geniş bir baskı örüntüsünün parçası olarak değerlendirdi.
Savcılık: Öfke motivasyon oldu, resmi emir yoktu
Savcılar, mahkemede sanık askerlerin Yunus’un aktivizmine duydukları öfke nedeniyle hareket ettiklerini savundu. Ancak saldırının resmi bir emir doğrultusunda yapıldığını söylemediler.
Planlı saldırı suçunun azami cezası 12 yıla kadar çıkabiliyordu. Buna karşın mahkeme, verilen cezaları daha düşük tuttu.
Yunus, kamu kurumlarına sızma ve örtbas ihtimali nedeniyle davanın sivil mahkemede görülmesini istemişti. Endonezya’da aktivistlere yönelik saldırıların çoğu zaman cezalandırılmadığını düşündüğü için askeri mahkemeye güvenmediğini de dile getirdi.
Yunus sağlık gerekçelerini ve mahkemeye duyduğu güvensizliği öne sürerek hiçbir duruşmaya katılmadı.
Uluslararası tepki de geldi
Birleşmiş Milletler, saldırıyı kınadı. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, olayı "korkakça bir şiddet eylemi" olarak nitelendirdi.
BM Özel Raportörü Mary Lawlor da saldırıyı "dehşet verici" sözleriyle tanımladı. Davada verilen hüküm, Endonezya’da aktivistlere yönelik saldırılar ve askerin sivil alandaki etkisi tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.