Türkiye ekim ayında 25 milyar 885 milyon dolarlık mal ihracatı yaparak tüm zamanların en yüksek ekim ayı ihracatına ulaştı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, İstanbul'daki TİM Dış Ticaret Kompleksi'nde Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe ile birlikte açıkladığı verilere göre ihracatın geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,1 arttığını söyledi. Bolat, "103 yıllık Cumhuriyet tarihimizin en yüksek üçüncü aylık ihracatına ulaşmış bulunuyoruz" dedi ve bu artışın takvim ile pariteden gelen olumsuz etkilere rağmen sağlandığını vurguladı.
Ekimde ithalat yüzde 3,4 artışla 32,6 milyar dolar olurken dış ticaret açığı yüzde 11,4 azalarak 6,7 milyar dolara geriledi; açık bir yıl öncesine göre yaklaşık 863 milyon dolar daraldı. İhracatın ithalatı karşılama oranı 3,4 puan yükselerek yüzde 79,4'e çıktı, toplam dış ticaret hacmi ise yüzde 5,4 artışla 58,5 milyar dolara ulaştı. Bolat, ithalattaki artışın büyük bölümünün Körfez'deki çatışmanın etkisiyle doğal gaz ve petrol gibi enerji kalemlerinden kaynaklandığını belirtti.
Yıllık ihracat hedefin 3,5 milyar dolar üzerinde
Ocak-ekim döneminde ihracat yüzde 5,5 artışla 236,8 milyar dolara, ithalat yüzde 5,1 artışla 314,5 milyar dolara yükseldi. Son 12 aylık mal ihracatı ise geçen yılın ekim ayına göre 15,6 milyar dolar artarak 285,6 milyar dolara çıktı ve Orta Vadeli Program'daki 282 milyar dolarlık yıl sonu hedefi şimdiden 3,5 milyar dolar aşıldı. Bolat, hizmetlerle birlikte yıllıklandırılmış toplam ihracatın tahmini olarak 413 milyar dolara ulaştığını, böylece Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın koyduğu 410 milyar dolarlık hedefin de geride kaldığını söyledi.
Kasım ve aralıkta yaklaşık 50 milyar dolarlık ihracatla yılı 287 milyar dolar civarında kapatmayı beklediklerini aktaran Bolat, yıllık dış ticaret açığının da 100 milyar doların altında kalacağını öngördü. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da verileri değerlendirirken "Yıllıklandırılmış ihracatımız 285,6 milyar dolarla Cumhuriyet tarihimizin en yüksek seviyesine yükselmiştir" ifadesini kullandı.
Otomotiv ilk kez 4 milyar doları aştı, savunmada yüzde 61 artış
TİM verilerine göre ekimde en çok ihracat yapan sektör, aylık bazda ilk kez 4 milyar dolar eşiğini geçen otomotiv endüstrisi oldu: Sektörün ihracatı yüzde 5,9 artışla 4,03 milyar dolara ulaştı. Otomotivi yüzde 13,7 artışla 3 milyar dolarlık kimyevi maddeler ve yüzde 17,6 artışla 1,93 milyar dolarlık elektrik-elektronik izledi. Oransal artışta ise savunma ve havacılık sanayii yüzde 61,1 ile zirvede yer aldı; sektörün ekim ihracatı 1,14 milyar dolar, ocak-ekim ihracatı 8,05 milyar dolar oldu. Ülke sıralamasında Almanya, ABD ve Birleşik Krallık ilk üçte yer alırken iller arasında İstanbul yaklaşık 9 milyar dolarla başı çekti.
Bolat, Avrupa Birliği'ne 10 ayda 99 milyar dolarlık ihracat yapıldığını ve yılın AB'ye yaklaşık 120 milyar dolarlık ihracatla kapatılabileceğini söyledi. Orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatının yıllık bazda 118,6 milyar dolara çıkarak toplam içindeki payının yüzde 44'e yaklaştığını belirten Bolat, son 42 ayın 31'inde ihracatın arttığını, 24'ünde ise aylık rekor kırıldığını hatırlattı. Bakan, 19 Kasım'da Berlin'de TİM ve Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği ile bir otomotiv zirvesi düzenleneceğini de duyurdu.
Gültepe'den Merkez Bankası'na döviz dönüşüm desteği çağrısı
TİM Başkanı Mustafa Gültepe, ekim performansı için ihracatçıları tebrik ederken Merkez Bankası'nın yeniden faiz indirimine başlamasını olumlu bulduklarını söyledi. Ancak ekim başında uygulama esasları değişen yüzde 3'lük döviz dönüşüm desteğinde sıkıntıların giderek arttığını belirten Gültepe, enflasyonla kur arasındaki farkı azaltması için desteğin artırılmasını beklediklerini, "Ancak sonuç hiç de beklediğimiz gibi olmadı" dedi. Gültepe, "Merkez Bankası'ndan mevcut durumu bir an önce gözden geçirmesini, en azından eski uygulamaya dönmesini talep ediyoruz" diyerek ihracatçının düşük maliyetli ve uzun vadeli krediye erişimi için de adım beklediklerini kaydetti.
Bolat, toplantıdaki sunumunda Türkiye ekonomisinin son 16 yıldır kesintisiz büyüdüğünü, 2026'nın ilk yarısında yüzde 2,5 büyüyen ekonominin yıllıklandırılmış milli gelirinin 1 trilyon 706 milyar dolarla tüm zamanların zirvesine çıktığını ve işsizlik oranının 41 aydır tek hanede seyrettiğini de paylaştı.
Fotoğraflar: Ticaret Bakanlığı. Videolar: AA, TİM
