Uluslararası Para Fonu, euro bölgesi ülkelerine mevcut enerji şokunu aşmak için mali kuralları daha fazla gevşetmemeleri, bunun yerine bütçe dengelerini iyileştirmeleri çağrısında bulundu. Kurum, yüksek borç taşıyan ülkelerden ek çaba beklediğini de açıkça ortaya koydu.
IMF’nin perşembe günü yayımlanan yıllık euro bölgesi değerlendirmesinde, mali kuralların daha da gevşetilmesinin çerçevenin güvenilirliğini zedeleyebileceği ve borcu daha da yukarı taşıyabileceği uyarısı yapıldı. Kurum, özellikle yüksek borçlu ülkelerin bu süreçte daha temkinli davranması gerektiğini vurguladı.
Enerji krizi ve bütçe baskısı
Euro bölgesi ülkeleri, enerji krizinden en sert etkilenen ekonomiler için kurallarda daha fazla esneklik talep ediyor. Orta Doğu’daki savaşın sürmesi, petrol ve gaza yoğun biçimde bağımlı Avrupalı ithalatçıları da baskı altında tutuyor.
Bölge genelinde zaten yüzde 1,5’lik bir aşırı açık prosedürü uygulanıyor. Bu düzenleme savunma harcamaları için alan tanırken, bazı Avrupa Birliği ülkeleri enerji krizi nedeniyle bunun ötesinde yeni gevşeme istiyor.
IMF Başkanı Kristalina Georgieva, basın toplantısında art arda gelen şokların hükümetleri tüketicileri ve işletmeleri korumak için mali adımlar atmaya yönelttiğini söyledi. Georgieva, bunun gelecek her şokta kamu desteği beklenmesi yönünde bir beklenti oluşturduğunu da ifade etti.
Georgieva, dünyanın daha fazla şoka açık bir döneme girdiği uyarısını yaparak, sınırlı kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığına dikkat edilmesi gerektiğini belirtti. IMF başkanı, bu tür desteklerin bundan sonra da gerekeceği bir dönemde kaynakların çok dikkatli harcanması gerektiğini söyledi.
İtalya ve yüksek borçlu ülkeler
Esneklik talebinin başını İtalya Başbakanı Giorgia Meloni çekiyor. Meloni, mayıs ayının sonlarında Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e yazdığı mektupta, enerji krizine karşı daha fazla esneklik kullanılmasını istemişti.
Avrupa Komisyonu ise geçen hafta, esnekliğin yalnızca mevcut çerçeve içinde sağlanabileceğini açıkladı. Buna göre, savunma için ayrılmış yüzde 1,5’lik alanın 0,3 puanlık kısmı enerji harcamalarına kaydırılabilecek.
Georgieva, IMF’nin bu esnekliğin nasıl kullanılacağı konusunda ülkelerin disiplinli olmasını istediğini, özellikle de açık seviyeleri yüksek olan ülkelerden bunu beklediğini söyledi.
Kurum, Komisyon’un son adımlarını memnuniyetle karşılarken, İtalya gibi yüksek borçlu ülkeler için orta vadeli yapısal mali uyumun zorunlu olduğunu da vurguladı. Açıklamada, euro bölgesi hükümetlerinin açıklarını azaltması, fazlaları olanların ise bunları artırması gerektiği belirtildi.
2025-2031 dönemi için daha sert ayarlama çağrısı
IMF, Almanya hariç euro bölgesinde yapısal birincil dengenin 2025 ile 2031 arasında gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık 3 puanı kadar iyileştirilmesini önerdi. Bu hedefin, mevcut temel senaryoya kıyasla yüksek borçlu ülkeler için ilave 1,3 puanlık ek çaba anlamına geldiği kaydedildi.
Kurumun mesajına göre, mali uyum yalnızca harcamaları kısmakla sınırlı olmayacak. Harcama önceliklerinin yeniden düzenlenmesi, harcama verimliliğinin artırılması, sosyal haklar alanında yapısal reformlar ve büyümeyi destekleyen adımlarla gelirlerin güçlendirilmesi gerekiyor.
IMF, euro bölgesi ülkelerinin enerji şoku ve büyüme yavaşlaması karşısında kamu maliyesini daha dayanıklı hale getirmesini istiyor. Kuruma göre, mevcut belirsizlik ortamında mali gevşeme değil, daha inandırıcı ve kalıcı bütçe disiplini öne çıkmalı.
