İran’da bir mahkeme, Oscar adaylığı da bulunan yönetmen Cafer Penahi hakkında daha önce verilen hapis cezası ve seyahat yasağını onayladı. Karara göre Penahi bir yıl hapis cezası aldı ve iki yıl boyunca yurt dışına çıkamayacak.
Penahi’nin avukatı Mustafa Nili, Tahran Devrim Mahkemesi’nin itirazları reddettiğini ve hükmü eksiksiz biçimde yürürlükte tuttuğunu açıkladı. Böylece yönetmene verilen ceza ve kısıtlamalar geçerliliğini korudu.
Mahkemenin dayanak gösterdiği suçlamalar
İran medyasına konuşan Nili, Penahi’nin rejime karşı propaganda yapmakla suçlandığını söyledi. Aynı dosyada yönetmene, yeraltında ve sorunlu bir film üretmek, siyasi ve güvenlik tutuklularını desteklemek, hükümet karşıtı protestolara arka çıkmak, "Kadın, Yaşam, Özgürlük" sloganını desteklemek ve bir kamyon şoförleri grevi lehine yayılan bildiriyi imzalamak gibi isnatlar yöneltildi.
Dosyada ayrıca ülkenin mevcut durumuna karamsar bir tablo çizmek ve bir protesto videosunu yeniden paylaşmak da suçlama başlıkları arasında yer aldı. Yönetmene siyasi ve sosyal gruplara ile derneklere katılma yasağı da getirildi.
İtiraz süreci ve geçmiş dava
Avukat Nili, Penahi’nin karara itiraz etmek için 20 günü bulunduğunu belirtti. Mahkemenin son kararıyla birlikte, ilk hükmün tamamı korunmuş oldu.
Penahi’nin son filmi, İran dışında bulunduğu sırada açılan bu davanın da arka planında yer alıyor. Yönetmen, filmi desteklemek için ülke dışındayken hakkında gıyabında verilen ilk kararın ardından yeni bir yargı süreciyle karşı karşıya kaldı.
Yeni filminin ardından gelen baskı
Penahi’nin son filmi, İran’daki Evin Cezaevi’nde geçirdiği 86 günlük tutukluluğun ardından çektiği ilk yapım oldu. Yönetmen, geçmişte kendisine yöneltilen anti-hükümet faaliyet suçlamalarının ardından açlık grevine gitmiş ve temyiz sürecinde önceki suçlamalar düşürülmüştü.
Filmin senaryosu, cezaevinde tanıştığı aktivist ve siyasi tutuklu Mehdi Mahmudian ile birlikte hazırlandı. Yapım, eski bir siyasi tutuklunun kendisini işkencecisi olduğuna inandığı bir adamı kaçırmasını ve ardından diğer muhaliflerle onu öldürüp öldürmemeyi tartışmasını konu alıyor.
Festival başarısı ve son gelişme
Film, geçen yıl Cannes’da prömiyer yaptı ve Altın Palmiye kazandı. Ardından Fransa’yı Oscar yarışında temsil etmek üzere seçildi ve en iyi uluslararası film dalında aday gösterildi.
Penahi ile Mahmudian’ın yanı sıra ortak senaristler Şadmehr Rastin ve Nader Sivar da en iyi özgün senaryo dalında adaylık aldı. Mahmudian ise bu yıl şiddetli müdahaleleri kınadığı için yeniden gözaltına alındı ve 17 gün sonra serbest bırakıldı.
Penahi, Oscar sürecinin ardından İran’a geri döndü ve 30 Mart’ta ülkeye giriş yaptı.