İsrail'in Lefkoşa Büyükelçiliği, yaklaşık 15 ila 20 bin İsraillinin Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ni (GKRY) ev olarak gördüğünü açıkladı. Büyükelçilik, bu sayının yıllar içinde önemli ölçüde arttığını belirtti.
GKRY'nin İsrailliler açısından cazip hale gelmesinde coğrafi yakınlık ile iki taraf arasındaki ilişkilerin etkili olduğu ifade edildi. Artan ekonomik ilişkiler, İsrailli şirketlerin GKRY'yi yalnızca bir satış pazarı değil, uluslararası faaliyetlerini yürüttükleri bir merkez olarak değerlendirmesini de destekledi.
Ticaret ve turizm ilişkileri büyüdü
İki taraf arasında özellikle tarım ve su teknolojilerinde yeni işbirliği imkanları değerlendiriliyor. İsrail'in tarım teknolojisi çözümlerinin GKRY'deki koşullarda test edilmesi ve bölgedeki çiftçilere tanıtılması amacıyla bir pilot gösterim çiftliği kurulması ihtimali de gündeme geldi.
GKRY İstatistik Servisinin verilerine göre İsrail, 2025'te Ada'nın en büyük ikinci turizm pazarı oldu. İsrailli ziyaretçiler, aynı yıl toplam turist girişlerinin yüzde 13'ünü oluşturdu.
İsrail ile GKRY arasındaki ticaret hacmi 2025'te 600 milyon avroyu aştı. İsrail yatırımları enerji, gayrimenkul, teknoloji ve turizm sektörlerinde genişledi.
GKRY'de yaşayan bazı İsraillilerin aynı zamanda Avrupa Birliği pasaportu taşıması nedeniyle resmi istatistiklerde İsrail vatandaşı olarak görünmeyebileceği belirtildi.
İsrail'den ayrılanların sayısı arttı
Tel Aviv Üniversitesinin araştırmasına göre yaklaşık 49 bin İsrailli, 2023 ve 2024 yıllarında bir yıldan uzun süreyle ülkesinden ayrıldı. Araştırmada, 2025'te ülkeden ayrılan yaklaşık 50 bin kişinin en az 12 ay yurt dışında kalmaları halinde göçmen olarak sınıflandırılacağı öngörüldü.
Araştırma, yüksek göç seviyelerinin devam etmesinin İsrail ekonomisi ve güvenliği açısından sonuçlar doğurabileceğini değerlendirdi. İsrail Vergi Dairesinin Planlama ve Ekonomi Bölümünün çalışmasına göre varlıklı İsrailliler arasındaki göç oranı 2023 ve 2024'te rekor seviyelere ulaştı ve 2019'a kadar kaydedilen seviyenin neredeyse iki katına çıktı.
Doktorlar, mühendisler ve yüksek eğitimli, yüksek gelirli çalışanların göç edenler arasında önemli bir paya sahip olduğu aktarıldı.
Teknoloji alanında ortak projeler
İsrail ile GKRY arasındaki işbirliği ticaret ve yatırımla sınırlı kalmadı. Enerji depolama, yapay zeka ve siber güvenlik, gelecekteki işbirliği alanları arasında gösterildi.
İsrail merkezli BaroMar şirketi ile GKRY Enstitüsü arasındaki ortak proje kapsamında, su altında basınçlı hava kullanılarak enerji depolanmasını sağlayan bir sistem PROTEAS araştırma tesisine entegre edilerek test ediliyor.
Rum toplumunda İsrail etkisi tartışması
GKRY'de artan İsrail etkisinden bazı Rumların rahatsızlık duyduğu yönündeki değerlendirmeler de kamuoyuna yansıdı. Bu değerlendirmelerde, İsraillilerin GKRY'ye yerleşiminin kalıcı hale gelebileceği ve hükümetin İsraillilere yönelik ayrıcalıklı politikalarının tartışma yarattığı savunuldu.
İsraillilerin ihtiyaçlarına yönelik okullar, ibadet yerleri, işletmeler ve altyapıların kurulmasının, İsrail varlığının yatırım ve turizmin ötesinde yerleşim niteliği kazandığı algısını güçlendirdiği ileri sürüldü. Sürecin bu şekilde devam etmesinin, Rum toplumunda İsrail ile iyi ilişkiler konusundaki kabulü zayıflatabileceği değerlendirildi.
