İran askeri yetkilileri, dünyanın en önemli deniz ticaret yollarından biri olan Hürmüz Boğazı'nı gemi trafiğine kapattıklarını açıkladı. 'Khatam al-Anbiya' karargahından yapılan yazılı açıklamada, bu kararın ABD'nin 'vaatlerinden dönmesi', savaşı sona erdiren anlaşmanın maddelerini ihlal etmesi ve Lübnan'ın güneyindeki ateşkesi sürekli bozmasına bir yanıt olduğu belirtildi.
Geçişler aniden durdu
Açıklamanın hemen ardından Al Jazeera'nın açık kaynak biriminin izlediği denizcilik verileri, boğazdaki gemi geçişlerinin durduğunu ortaya koydu. Verilere göre, bugünün erken saatlerinde, İran'ın duyurusundan önce 18 gemi boğazı geçmeyi başarmıştı.
Bu gemiler arasında 8 petrol tankeri, 1 LNG tankeri, 6 kargo gemisi ve 3 dökme yük gemisi bulunuyordu. Ancak İran'ın resmi bildirisinin yayınlanmasını takiben yeni bir geçiş kaydedilmedi.
Çin bağlantılı gemiler öne çıktı
Geçişin durduğu son saatlere kadar boğazdaki trafikte Çin bağlantılı gemilerin ağırlığı dikkat çekti. Geçiş yapan 18 gemiden 4'ünün Çin merkezli şirketlere ait olduğu, bunlardan ikisinin Çin bayrağı taşıdığı görüldü.
Ayrıca Tayland'dan Birleşik Arap Emirlikleri'ne giden ve Güney Kore merkezli şirketler tarafından işletilen 3 petrol tankeri de boğazı geçen gemiler arasındaydı. Türkiye'nin Tuzla limanından Irak'ın Umm Qasr limanına giden 'HMZ Island' adlı dökme yük gemisi de geçiş yapanlar arasındaydı.
Gemi rotasını değiştirdi
Veriler, 'Glory Tom' adlı bir geminin Hürmüz Boğazı yakınlarına ulaştıktan sonra yönünü değiştirdiğini gösterdi. Geminin mülkiyet kayıtları bir Çinli sahibi işaret etse de, İran'ın kapatma açıklamasıyla aynı zamana denk gelen bu manevra, boğaza giriş yapmaktan vazgeçildiğine işaret ediyor.
Boğaza yaklaşan diğer güzergahlardaki gemilerin de ya durduğu ya da yön değiştirdiği izlendi.
Anlaşmanın üçüncü gününde gerilim
Bu gelişme, İran ile ABD arasında savaşı sona erdirmek için imzalanan mutabakat muhtırasının üzerinden sadece üç gün geçmesinin ardından yaşandı. Anlaşmayı takip eden günlerde boğazdaki gemi trafiğinde kısmi ve kademeli bir artış gözlemlenmişti.
Siyasi arenada ise ABD Başkanı Donald Trump, İran ile bir anlaşmaya varılamazsa ABD'nin 'onları mutlu etmeyecek şeyler yapacağını' söyledi. Aynı zamanda, Amerikalı müzakereci Steve Witkof'un İsviçre'ye gideceği ve İranlı bir heyetin de başkanlığını Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın yaptığı bir delegasyonla İsviçre'ye seyahat ettiği bildirildi.
Deniz trafik verileri, İran'ın açıklamasının boğazdaki faaliyetler üzerinde anında ve somut bir etkisi olduğunu kanıtlıyor. Ancak bu veriler, kapatmanın gemilere doğrudan verilen emirlerle mi yoksa bölgedeki askeri ve denizcilik düzenlemeleriyle mi uygulandığını veya durumun geçici mi yoksa uzun süreli bir kapatmanın başlangıcı mı olduğunu göstermiyor.
