Bursa'nın İznik ilçesindeki Roma Tiyatrosu'nda sürdürülen kazı çalışmalarında, tiyatronun güneyindeki dış alanda Bizans dönemine ait olduğu değerlendirilen bir nekropol ortaya çıkarıldı. Alanda yaklaşık 20 bireye ait iskelet kalıntısı bulundu.
Kemikler üzerinde yapılan incelemelerde Anadolu'daki en erken veba örneğinin tespit edildiği bildirildi. Bulguyla ilgili açıklamayı, kazı başkanı ve Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aygün Ekin Meriç yaptı.
Çalışmalar 1980'li yıllarda başladı
İznik Roma Tiyatrosu'ndaki kazılar 1980'li yıllarda başladı. Dokuz Eylül Üniversitesi ekibi tarafından 2016'dan itibaren sürdürülen çalışmalarda, tiyatronun farklı dönemlerde farklı amaçlarla kullanıldığına ilişkin bulgulara ulaşıldı.
Kültür ve Turizm Bakanlığının izni ve desteğiyle, Bursa Büyükşehir Belediyesinin sponsorluğunda yürütülen çalışmalar yaklaşık 10 dönümlük alanda devam ediyor. Bu yıl temmuz ayında başlayan çalışmalarda arkeologlar tiyatronun ana yapısının dışındaki alanlara yoğunlaştı.
Nekropolde farklı yaş gruplarına ait iskeletler bulundu
Meriç, temmuz ayının başından itibaren yaklaşık 20 iskelet buluntusuyla karşılaştıklarını belirtti. İskeletlerin yetişkin kadın, yetişkin erkek ve çocuklara ait olduğunu söyleyen Meriç, alanın özellikle Bizans döneminde bireysel gömüler için nekropol olarak kullanıldığını ifade etti.
Tiyatronun güneyinde 2015 yılında yapılan çalışmalarda da çok sayıda kemik bulunduğu aktarıldı. Bu yıl aynı bölgede yoğunlaşan araştırmalarda, kemikler üzerinde yapılan incelemelerde önemli bir veba bulgusuna ulaşıldı.
Nekropoldeki araştırmalara Kanada'daki McMaster Üniversitesi, ABD'deki Rutgers Üniversitesi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi ve Muş Alparslan Üniversitesinden uzmanlar da katılıyor.
Mezarlar yüzeyin yaklaşık 1 metre altında
Mezarların nekropol yüzeyinin yaklaşık 1 metre altında bulunduğu belirtildi. Bazı mezarlarda üst üste, bazılarında ise tek başına gömü yapıldığı; gömülerin doğu yönüne bakacak ve eller karın üzerinde olacak şekilde düzenlendiği aktarıldı.
Gömü biçiminin Hristiyan defin geleneğiyle uyumlu olduğu ifade edildi. Mezarların bazılarında birkaç boncuk bulunduğu, belirgin mezar hediyelerine ise rastlanmadığı belirtildi.
Tiyatro alanında farklı dönemlerin izleri bulunuyor
Kazı sırasında ortaya çıkarılan kemiklerin yanı sıra yüzük taşı, sikke, boncuk ve seramik gibi eserler de sistemli biçimde belgelenerek kazı evine götürülüyor. Eserler burada temizleniyor, analiz ediliyor ve kayıt altına alınıyor.
Roma Tiyatrosu'nun ana mekanlarındaki kazı ve restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından alan 2024'te ziyarete açıldı. Meriç, tiyatro alanında tiyatro kullanımının yanı sıra dini yapılar, kiliseler, nekropoller ve çini fırınlarına ait izlerin de bulunduğunu söyledi.
Kazı çalışmalarının mevcut alanlar genişletilerek sezon sonuna kadar sürdürülmesi planlanıyor. Tiyatro alanındaki çalışmaların yaklaşık 4 yılda tamamlanması öngörülüyor.
