Kaliforniya’daki Edwards Hava Üssü’nden kalkıştan kısa süre sonra düşen B-52 Stratofortress için yürütülen soruşturmada, uçağın kontrol edilebilirliği, motor performansı, bakım geçmişi ve uçuş verileri öncelikli inceleme alanları olarak öne çıkıyor.
Test görevi sırasında meydana gelen kazada uçakta bulunan sekiz kişi yaşamını yitirdi. Mürettebatta askeri personelin yanı sıra devlet sivilleri ve uçuş test görevini destekleyen yüklenici çalışanlar da bulunuyordu. Boeing, ölenler arasında şirketin iki çalışanının da yer aldığını daha sonra doğruladı.
Kaza, modernizasyon programının gölgesinde yaşandı
B-52, 1950’lerde görev yapmaya başlayan ve bugün hâlâ ABD Hava Kuvvetleri’nin en önemli stratejik bombardıman unsurlarından biri olan eski bir platform olarak biliniyor. Hava Kuvvetleri, bu bombardıman uçaklarını yeni motorlar, geliştirilmiş aviyonikler ve ileri radar sistemleriyle yenileyerek filoda 2050’lere kadar tutmayı hedefliyor.
Kaza, bu kapsamlı modernizasyon çabasının tam ortasında geldi. Düşen uçak, radar yenileme programını destekleyen yerel bir test sortisi yürütüyordu. Edwards Hava Üssü de yeni teknoloji ve değişikliklerin filoya yayılmadan önce sınandığı başlıca uçuş test merkezi konumunda bulunuyor.
Uzmanlar ilk anda motor ve kontrol sorununa bakıyor
Havacılık hukukçusu ve eski Deniz Piyadeleri helikopter pilotu Justin Green, kalkışın hemen ardından meydana gelen kazalarda soruşturmanın ilk aşamada özellikle uçağın havalanmasını ve tırmanışını etkileyen faktörlere odaklandığını söyledi. Green, "Kontrol edilebilirlik sorunu, bir tür motor arızası olabilir; çünkü bu, uçuşun çok kritik bir anı" değerlendirmesini yaptı.
Green, yeni radar sisteminin kazaya neden olmuş olmasının düşük ihtimal taşıdığını da belirtti. Ona göre soruşturma, öncelikle doğrudan uçuş güvenliğini etkileyen unsurlara bakacak.
"Bu çok eski bir uçak" diyen Green, olası problemin tasarım hatasından çok yeni bir parçadaki üretim sorunu, bakım eksikliği ya da pilotajla ilgili bir mesele olabileceğini ifade etti. Bu nedenle müfettişlerin, özellikle son takılan parçaları ve bakım kayıtlarını ayrıntılı biçimde incelemesi bekleniyor.
Enkaz, uçuş verileri ve kokpit kayıtları kritik olabilir
Soruşturmacıların olay yerinden toplanan fiziksel delillerin yanı sıra bakım belgelerini ve varsa uçuş verilerini analiz edeceği belirtiliyor. Green’e göre enkaz, kazanın nasıl meydana geldiğine dair en önemli hikâyeyi anlatabilir.
Uçuş verileri ve kokpit kayıtları ele geçirilirse, uçağın son anlarının yeniden kurulmasında kritik rol oynayabilir. Yetkililer, soruşturmanın ilk günlerinde herhangi bir varsayım yapılmaması gerektiğini vurguluyor ve delillerin nereye götürüyorsa oraya gidileceğini söylüyor.
Hukuki boyut da gündemde
Uçakta hem askeri personel hem de yüklenici çalışanlar ve Boeing çalışanlarının bulunması, olası tazminat ve sorumluluk tartışmalarını da beraberinde getirdi. Askeri personel, görev sırasında meydana gelen ölüm ve yaralanmalar için federal hükümete dava açamıyor; buna karşılık yükleniciler için aynı sınırlama geçerli değil.
Yine de kazanın sorumluluğuna ilişkin değerlendirmelerin erken olduğu, önceliğin nedenin ortaya çıkarılması olduğu belirtiliyor. Hava Kuvvetleri, kazanın sebebini henüz açıklamadı. Yetkililerin, sonuçlara ulaşmadan önce haftalar ve muhtemelen aylar boyunca delilleri incelemesi bekleniyor.
