Kamuda tasarrufun iki yıllık bilançosu açıklandı
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kamu harcamalarında mali disiplinin güçlendirilmesi amacıyla yürütülen tasarruf programının sonuçlarını açıkladı. Şimşek'in verdiği bilgilere göre, 2024 ve 2025 yıllarında uygulanan tedbirler sonucunda cari fiyatlarla toplam 484 milyar TL'lik tasarruf sağlandı.
Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada kamuda tasarruf politikalarının sonuç verdiğini belirterek, elde edilen kaynağın öncelikli alanlara yönlendirileceğini bildirdi.
Açıklanan 484 milyar TL'lik rakamın büyüklüğü ise 2026 yılı bakanlık bütçeleriyle yapılan karşılaştırmada dikkat çekti. Tasarruf miktarı; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı'nın 2026 yılı bütçelerinin toplamını aştı.
Tasarruf programı 2024'te devreye alındı
Kamudaki tasarruf sürecinin temelini, 2024 yılında yayımlanan Tasarruf Tedbirleri Genelgesi oluşturdu.
Genelge kapsamında kamu kurumlarında taşıt kullanımından hizmet binalarına, demirbaş alımlarından enerji tüketimine kadar çok sayıda harcama kaleminde sınırlamalar ve kontroller getirildi.
Deprem harcamaları ile zorunlu alanlar kapsam dışında tutulurken, diğer bazı ödeneklerde kesintiye gidildi ve kamu kurumlarının harcamaları üzerindeki kontrol mekanizmaları güçlendirildi.
Önceki tasarruf programlarından farklı olarak uygulamanın yalnızca genelge yayımlanmasıyla sınırlı kalmaması için izleme, raporlama, denetim ve yaptırım mekanizmalarının da devreye sokulduğu belirtildi.
260 kamu idaresinin harcamaları takip ediliyor
Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde oluşturulan Tasarruf Tedbirleri Bilgi Sistemi üzerinden kamu kurumlarının uygulamaya ilişkin verileri merkezi olarak takip ediliyor.
Sistem kapsamında 260 kamu idaresinin tasarruf uygulamalarına ilişkin veri girişi ve raporlaması izleniyor.
Bakanlık ayrıca tedbirlerin sahadaki uygulamasına yönelik denetimlerini sürdürüyor. Bugüne kadar 2 bin 16 harcama biriminde denetim gerçekleştirildi. Hazırlanan denetim raporlarının Cumhurbaşkanlığı ve ilgili kamu idareleriyle paylaşıldığı bildirildi.
Harcamaların bütçe içindeki payı yüzde 4,6'dan yüzde 2,9'a indi
Programın etkisini gösteren önemli verilerden biri de Tasarruf Tedbirleri Genelgesi kapsamındaki harcamaların bütçe içerisindeki payındaki gerileme oldu.
Faiz ve deprem harcamaları hariç tutulduğunda, bu harcamaların bütçe içerisindeki uzun dönem ortalaması yüzde 4,6 seviyesinde bulunuyordu.
Oran;
2024 yılında yüzde 3,1'e,
2025 yılında ise yüzde 2,9'a geriledi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı hesaplamalarına göre söz konusu düşüşün iki yıllık mali karşılığı cari fiyatlarla yaklaşık 484 milyar TL oldu.
484 milyar TL, eşel mobil sisteminin öngörülen maliyetini de geçti
Tasarruf miktarı, hükümetin enerji fiyatlarındaki artışın tüketiciye yansımasını sınırlamak amacıyla uyguladığı eşel mobil sistemiyle de karşılaştırıldı.
Jeopolitik gelişmeler ve petrol fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle devreye alınan sistemin, 2026 yıl sonuna kadar kamu gelirlerinde bugünkü fiyatlarla yaklaşık 372 milyar TL'lik kayba yol açacağı öngörülüyor.
Buna göre 2024-2025 döneminde elde edildiği açıklanan 484 milyar TL'lik tasarruf, eşel mobil sisteminin 372 milyar TL olarak hesaplanan mali etkisinin de üzerinde bulunuyor.
Şimşek'ten mali disiplin ve enflasyon mesajı
Bakan Şimşek, tasarruf politikalarının yalnızca kısa vadeli harcama kesintileri olarak görülmemesi gerektiğine işaret ederek kamu kaynaklarının daha etkin kullanılmasının kalıcı hale getirileceği mesajını verdi.
Şimşek, mali disiplinin güçlendirilmesi ile kaynakların etkin ve verimli kullanılmasının temel öncelikleri olduğunu belirterek tasarruf tedbirleri ve harcama kontrollerinin kararlılıkla sürdürüleceğini ifade etti.
Tasarruflarla oluşturulan mali alanın öncelikli alanlara aktarılması planlanırken, hükümet söz konusu politikanın dezenflasyon sürecine de destek vermesini hedefliyor.
Böylece 2024 yılında kapsamlı biçimde uygulamaya alınan kamuda tasarruf programının ilk iki yıllık bilançosu 484 milyar TL olarak açıklanırken, Hazine ve Maliye Bakanlığı harcama disiplininin önümüzdeki dönemde de devam edeceğinin sinyalini verdi.
