Kanada Başbakanı Mark Carney, Washington ile yürütülen ticaret görüşmelerinin askıya alınmasının ardından ABD’nin önerdiği çerçevenin ülkesinin ulusal çıkarlarını korumadığını söyledi. Carney, son dakikada değiştirilen şartların adaletsiz ve ekonomik açıdan kabul edilemez olduğunu belirtti.
Carney, Kanada’nın 8 Eylül’den itibaren ABD tarifelerine dolar karşılığı misilleme tarifeleri uygulayacağını açıkladı. Görüşmelerin askıya alınması, iki ülke arasındaki ticari anlaşmazlığın yeni talepler ve karşılıklı taviz beklentileri nedeniyle derinleştiğini gösterdi.
Çelik ve otomotiv talepleri
Taslakta ABD’nin Kanada’dan çelik ihracatı için 4 milyon tonluk kota talep ettiği bildirildi. Bu kotanın üzerindeki ihracata yüzde 25 tarife uygulanması ve fazla hacimde tarifenin iki katına çıkarılması istendi.
Otomotiv ticaretinde ise yalnızca ABD’de üretilen parçaların gümrük vergilerinden muaf tutulmasının talep edildiği aktarıldı. Kanada’nın ABD çeliği ve araçlarına yönelik misilleme önlemlerini kaldırması da Washington’ın şartları arasında yer aldı.
ABD ayrıca Kanada’daki eyalet yönetimlerinin Amerikan alkollü içeceklerine yönelik misilleme amaçlı yasakları sona erdirmesini istedi. Ormancılık sektörünün anlaşmaya dahil edilmesine ise karşı çıktı; Kanada bu sektörün kapsamda tutulmasında ısrar etti.
Tarım ve eyalet yönetimleriyle ilgili şartlar
Washington’ın talepleri Kanada’nın iç politikalarına da uzandı. ABD, süt ürünleri sektöründeki arz yönetimi lisans sisteminin değiştirilmesini ve eyalet yönetimlerinin kamu alımlarında uyguladığı "Kanada’dan al" politikalarının sona erdirilmesini istedi.
Quebec Başbakanı Christine Frechette, ABD’li yetkililerin Fransızca dilini koruyan kültürel yasalarda ve elektrikli ev aletlerinin kullanım kılavuzlarına ilişkin düzenlemelerde taviz talep ettiğini söyledi.
Ticaret görüşmeleri güvenlik başlıklarıyla ilişkilendirildi
Başarısız olan anlaşma girişiminde ticaret başlıkları ulusal güvenlik konularıyla birlikte ele alındı. Kanada’nın F-35 savaş uçağı alımı ve "Altın Kubbe" füze savunma sistemi, görüşmelerde ilişkilendirilen başlıklar arasında yer aldı.
ABD ayrıca petrol ihracatına yönelik daha sıkı düzenlemeler yapılmasını ve kritik mineraller konusunda koordinasyon kurulmasını istedi. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ise Ottawa’yı daha önce varılan dengeden geri adım atmakla suçladı.
Kanada, görüşmelerde yorum farklılıkları yaşandığını belirtti
Kanada’nın ABD Büyükelçisi Mark Wiseman, anlaşmanın çöküşünün tek bir sorundan kaynaklanmadığını, müzakereler boyunca ortaya çıkan yorum farklılıklarının süreci çıkmaza soktuğunu söyledi.
Wiseman, görüşmeler ayrıntılandırıldıkça tarafların üzerinde uzlaşıldığını düşündüğü noktalarla belgelerde yer alan ifadelerin birbirinden farklı olduğunun görüldüğünü belirtti. Her maddenin en olumsuz biçimde yorumlandığı bir aşamada müzakerecilerin masadan kalkmak zorunda kaldığını ifade etti.
Carney daha önce ABD’nin yeni tarifeler kullanarak Kanada’ya zarar vermeye ve ülkeyi bölmeye çalıştığını söylemiş, bu politikayı yanlış hesaplanmış bir adım olarak nitelemişti. ABD Başkanı Donald Trump ise pazar günü yaptığı sosyal medya paylaşımında Kanada’nın bir eyalet olmanın faydalarını, eyalet olmadan elde etmek istediğini savundu.
