Rusya, Ukrayna ile karşılıklı saldırıların sona ermesi ve ateşkes sağlanması halinde Karadeniz ile Azak Denizi’ndeki tahıl terminal kapasitesinin yüzde 80’ine kadarını kısa sürede yeniden kullanıma açabilir.
Reuters’ın sektör verilerine dayanan analizine göre, bölgedeki tahıl ihracat altyapısının yaklaşık yüzde 20’sini oluşturan üç terminal ağır hasar gördü. Bu tesislerin onarımı aylar sürebilir.
Erdoğan’ın girişimi
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, son aylarda limanlara ve gemilere yönelik saldırılar nedeniyle duran Karadeniz tahıl ticaretinin yeniden başlaması için tahıl ithal eden ülkelerin katıldığı uluslararası bir girişime öncülük ediyor.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, 25 Eylül 2026’da Hindistan, Mısır ve diğer Orta Doğu ülkelerinin de bu diplomatik çabaya dahil olduğunu söyledi. Kremlin ise diplomatik temasları kabul ederken Rusya’nın bu süreçte alternatif ihracat güzergâhları kullandığını açıkladı.
Üç terminalde ağır hasar
Analizde Rusya’nın bölgedeki dokuz büyük tahıl terminali ile Azak Denizi ve Don Nehri deltası çevresindeki daha küçük tesislerin durumu incelendi. Saldırılardan önce bu güzergâh, Rusya’nın tahıl ihracatının yüzde 70’ine kadarını taşıyordu.
Karadeniz’deki Novorossiysk Limanı’nda bulunan ve Rusya’nın üç büyük tahıl terminalinden biri olan NKHP, 12 Ağustos’taki saldırıda ağır hasar gördü. Yıllık kapasitesi 7,1 milyon ton olan terminalin onarımının altı aya kadar sürebileceği belirtildi.
Novorossiysk’teki KSK ve NZT terminallerinde ise hasarın sınırlı kaldığı ve bu tesislerin yeniden faaliyete geçmeye hazır olduğu aktarıldı. NKHP işletmesi, onarım süresinin dört aya kadar çıkabileceğini bildirdi.
Karadeniz’deki Taman Limanı’nda bulunan ZTKT terminali ile Azak Denizi kıyısındaki Taganrog terminali de hasar gördü ve operasyonlarını durdurdu. Hasarın tam boyutu netleşmezken iki tesisin yıllık toplam kapasitesi 6,7 milyon ton olarak hesaplandı.
Yıllık kapasitesi 5,5 milyon ton olan ZTKT’nin 30 Temmuz’daki saldırının ardından tahıl yükleyemediği ve operasyonların ne zaman başlayacağının belirsiz olduğu ifade edildi.
Yaklaşık 53 milyon tonluk kapasite beklemede
Analize göre, bölgedeki yaklaşık 67 milyon tonluk toplam tahıl terminali kapasitesinin yaklaşık 53 milyon tonu güvenlik riskleri nedeniyle şu anda kullanılamıyor. Saldırıların sona ermesi halinde bu terminallerin yeniden faaliyete geçebileceği değerlendiriliyor.
Rusya dünyanın en büyük buğday ihracatçısı konumunda bulunuyor. Sevkiyatların aksaması küresel tahıl fiyatlarını artırırken, Ukrayna’daki savaşla bağlantılı gıda güvenliği endişelerini de yeniden gündeme taşıyor.
