Kenya’da, ABD vatandaşları için askeri bir üs içinde kurulmakta olan Ebola karantina merkezi ülke genelinde tepki topladı. Merkezin, yurt dışında Ebola’ya yakalanan Amerikalıları ABD’ye geri götürmek yerine Kenya’daki tesise yönlendirmesi planlanıyor.
Merkeze karşı en büyük gösteriler, ülkenin orta kesimindeki Nanyuki kentinde düzenlendi. Pazartesi ve salı günleri sokaklara çıkan yüzlerce kişi planlanan tesisin önünde toplandı. Pazartesi günkü gösteriler sırasında olaylar şiddetlendi; iki kişi hayatını kaybetti, bir kişi yaralandı.
Askeri üs içinde kuruluyor
ABD’li yetkililer, merkezin Laikipia Air Base içinde yer alacağını daha önce doğruladı. Bu üs, Kenya ordusu tarafından kullanılıyor ve tesisin Ebola virüsüne maruz kalan Amerikalılara hizmet vereceği belirtildi.
Plan, Kenya’da yalnızca güvenlik kaygılarını değil, sağlık sistemi üzerindeki baskıya ilişkin tartışmaları da büyüttü. Ülkede şu ana kadar doğrulanmış bir Ebola vakası bulunmuyor ve Kenya bugüne kadar hastalığı kaydetmiş değil.
Endişelerin odağında, hastalığın ülkeye taşınma ihtimali yer alıyor. Sağlık çalışanları da projeye sert tepki gösterdi. Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde koruyucu ekipman ve aşı eksikliği nedeniyle çok sayıda sağlık emekçisinin hastalığa yakalandığı hatırlatıldı.
Sağlık çalışanlarından sert tepki
Kenya’daki doktor, eczacı ve diş hekimlerini temsil eden birlik, geçen hafta yaptığı açıklamada Kenya’nın bir "izolasyon kolonisi" gibi görülmesine izin vermeyeceklerini söyledi. Birlik, Ebola’nın Amerika için fazla tehlikeliyse Kenya için de fazla tehlikeli olduğunu vurguladı.
Protestoların gölgesinde hükümet cephesi projeyi savunmayı sürdürdü. Ancak Nairobi’deki Yüksek Mahkeme, geçen hafta açılan davaların ardından inşaat çalışmalarını ve hasta kabulünü askıya aldı. Mahkeme, salı günü bu durdurma kararını en az üç hafta daha uzattı.
Salginın bölgesel seyri
Dünya Sağlık Örgütü, 17 Mayıs’ta uluslararası halk sağlığı acil durumu ilan etmişti. Kararı, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde haftalar boyunca dolaşımda olduğu anlaşılan nadir Bundibugyo türü tetikledi.
Bu tür için onaylı aşı veya tedavi bulunmuyor. Virüs Uganda’ya da yayıldı. Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde 321 kişinin enfekte olduğu, 48 kişinin öldüğü bildirildi. Uganda’da bir ölüm kayda geçerken dokuz vaka doğrulandı.
Kaygıları artıran bir diğer unsur da salgının geç fark edilmesi ve Batılı bağışçıların, özellikle de ABD’nin son dönemde sağlık finansmanını azaltması oldu. Geçen yıl, Donald Trump’ın ikinci başkanlık döneminin başlamasının ardından ABD dış yardımının büyük bölümü kesilmiş, USAID fiilen kapatılmıştı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, çarşamba günkü kabine toplantısında ülkeye Ebola vakası girişine izin verilmeyeceğini söyledi. Sözcüsü Tommy Pigott ise Rubio’nun Kenya Cumhurbaşkanı William Ruto ile görüştüğünü ve Washington’ın Kenya’nın Ebola hazırlık çalışmalarına 13,5 milyon dolar ayırmayı planladığını açıkladı.
Açıklamada bölgesel müdahaleye ayrıca 112 milyon dolar daha aktarıldığı da belirtildi. ABD medyasına göre merkezde izolasyon ve biyogüvenlik birimleri bulunacak, şüpheli ve doğrulanmış vakalar burada tutulup tedavi edilecek.
Yaklaşık 30 ABD Halk Sağlığı Hizmetleri Komisyonlu Birlik mensubu, üç haftalık eğitimin ardından geçen hafta Kenya’ya gitti. Öte yandan, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde virüse farkında olmadan maruz kalan bir ABD’li doktorun iki hafta önce tedavi için Almanya’ya sevk edildiği bildirildi.