AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunuldu. Teklif, yurt dışında yerleşik dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerine ilişkin usul, esas, yükümlülük ve yaptırımları belirlemeyi amaçlıyor.
Faaliyet için izin belgesi zorunlu olacak
Düzenlemeye göre yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığından izin belgesi alması gerekecek. İzin belgesi kapsamında faaliyet gösteren platformlardan ayrıca başka bir işletme veya izin belgesi istenmeyecek.
İzin belgesi ücreti 5 milyon lira olarak belirlenecek. Bu tutar, her takvim yılı başında bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranında artırılacak. Cumhurbaşkanı, ücreti iki katına kadar artırabilecek veya yarısına kadar indirebilecek. Ücret, Bakanlık döner sermaye hesabına yatırılacak.
İzin belgesinin geçerlilik süresi 2 yıl olacak ve belge devredilemeyecek. Belge için dijital hizmet vergisi mükellefi olma, vergi borcu bulunmama, Türkiye’de tebligata esas bir irtibat adresi gösterme ve sorumlu bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya tüzel kişi belirleme şartları aranacak.
Türkiye’de temsilci bulundurma şartı
Platformlar, adli ve idari makamların tebligat, bildirim ve taleplerini yerine getirmek üzere Türkiye’de en az bir yetkili temsilci belirleyecek. Temsilcinin iletişim bilgileri platformun elektronik ticaret ortamında kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek şekilde yayımlanacak.
Temsilcinin tüzel kişi olması halinde sermaye şirketi olarak kurulması, şirketi temsile yetkili kişilerden en az birinin Türk vatandaşı ve Türkiye’de mukim olması gerekecek. Temsilcinin gerçek kişi olması halinde ise Türk vatandaşı ve Türkiye’de mukim olma şartı aranacak.
Platformların faaliyet alanı sınırlandırılacak
Yabancı dijital konaklama platformları, Bakanlıktan turizm belgeli konaklama işletmeleri ile izin belgeli turizm amaçlı kiralanan konutların elektronik ticaretini ve elektronik yolla uçak bileti satışlarını doğrudan gerçekleştirebilecek.
Seyahat acentaları tarafından sunulması zorunlu hizmetler, ilgili işletme belgesine sahip seyahat acentaları aracılığıyla; araç kiralama hizmetleri ise Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilmiş işletmeler üzerinden yapılabilecek. Platformlar izin belgesi kapsamı dışında faaliyette bulunamayacak ve başka ürünlerin satışını veya pazarlamasını gerçekleştiremeyecek.
İzin belgesi kapsamındaki uyuşmazlıklarda Türk hukuku uygulanacak ve Türk mahkemeleri yetkili olacak. Platformlar ayrıca bilgi ve belge değişikliklerini 15 gün içinde Bakanlığa bildirecek, Bakanlıkça talep edilen bilgi ve belgeleri de aynı süre içinde gönderecek.
Komisyon oranı yüzde 17 ile sınırlandırılacak
Platformların hizmete konu satış bedeli üzerinden alacağı toplam tutar, katma değer vergisi hariç satış bedelinin yüzde 17’sini geçemeyecek. Platformlar ayrıca Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına, dijital hizmet vergisi matrahı üzerinden on binde 7,5 oranında turizm payı ödeyecek.
Konaklama işletmeleri ve turizm amacıyla kiralanan konutların tanıtımında Bakanlıkça belirlenen belge numaralarının doğrulanarak kullanılması zorunlu olacak. Platformlar, hizmet verilmediği veya hizmetin türü ile bedelinin aracılık sözleşmesinde belirtilmediği durumlarda hizmet sağlayıcıdan ücret alamayacak.
Aracılık sözleşmelerinde nesnel bir ölçüt bulunmadığı halde hizmet sağlayıcıların sıralama veya tavsiye sisteminde geriye düşürülmesi, hizmetlerinin kısıtlanması, askıya alınması ya da sonlandırılması yasaklanacak. Hizmet sağlayıcıların alternatif kanallardan satış veya reklam yapmasının kısıtlanmasına ve kampanyalı satışa zorlanmasına da izin verilmeyecek.
İhlallere para cezası ve belge iptali
Yetki veya işletme belgesi bulunmayan işletmeler üzerinden sunulması gereken hizmetlerin gerçekleştirilmesi halinde 200 bin lira idari para cezası uygulanacak. Bilgi ve belge değişikliklerinin süresinde bildirilmemesi veya Bakanlığın talep ettiği belgelerin gönderilmemesi durumunda da 200 bin lira ceza verilecek.
Belge kapsamındaki yükümlülüklerin verilen sürede yerine getirilmemesi halinde izin belgesi iptal edilebilecek. Aynı takvim yılı içinde tekrarlanan bazı ihlallerde idari para cezaları yüzde 50 artırılacak, üçüncü ihlalde ise izin belgesi iptal edilecek.
Hizmet verilmediği halde ücret alınması veya hizmetin türü ile bedelinin sözleşmede belirtilmemesi halinde haksız alınan bedelin 10 katı tutarında idari para cezası uygulanacak. Sıralama ve tavsiye sistemlerine ilişkin yasaklara aykırılıkta 500 bin lira, hizmet sağlayıcıları kampanyalı satışa zorlamada da 500 bin lira idari para cezası öngörülüyor.
Satış bedelinden yüzde 17’nin üzerinde tutar alınması halinde haksız bedelin 10 katı tutarında ceza verilecek. Müşteriye taahhüt edilen hizmetin eksik verilmesi veya hiç verilmemesi durumunda ise her sözleşme için 50 bin liradan 100 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak.
Erişim engeli uygulanabilecek
İzin belgesi olmadan Türkiye’de faaliyet gösterdiği tespit edilen ya da belgesi iptal edilen veya süresi sona eren platformlar için erişimin engellenmesine karar verilebilecek. Karar, uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilecek ve 24 saat içinde sulh ceza hakiminin onayına sunulacak.
Sulh ceza hakimi kararını 48 saat içinde açıklayacak. Bu süre içinde karar verilmemesi halinde erişim engelleme kararı kendiliğinden kalkacak. İzin belgesi iptal edilen platformlar 6 ay süreyle yeni belge talebinde bulunamayacak.
