Küresel piyasalarda enflasyonist baskılar, yüksek tahvil faizleri ve petrol fiyatlarındaki artışın etkisi sürerken yatırımcıların odağı ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisine çevrildi. Verinin, ABD Merkez Bankasının para politikasına ilişkin beklentilere yön vermesi bekleniyor.
Uzun vadeli tahvil faizlerindeki yükseliş, küresel borçlanma maliyetlerini artırırken hisse senedi değerlemeleri üzerindeki baskıyı da güçlendiriyor. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 5,34, 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,69 ile 2002'den bu yana en yüksek seviyelerini gördü; faizler bugün sırasıyla yüzde 5,25 ve yüzde 5,62 düzeyinde bulunuyor.
ABD'de ISM ödenen fiyatlar endeksi 77,1'den 77,9'a yükseldi. Üreticilerin artan ham madde maliyetleriyle karşı karşıya olduğuna işaret eden veri, enflasyon endişelerini artırdı. Dolar endeksi dün 102,2 ile Nisan 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi görürken bugün 101,9 seviyesinde seyrediyor.
Brent petrolün aralık vadeli varil fiyatı, ABD'nin Orta Doğu'ya ilave askeri unsurlar göndereceği ve Donald Trump'ın İran'a yönelik saldırıları yeniden değerlendirdiği yönündeki haberlerin ardından dün yüzde 6,1 artışla 104 dolara kadar çıktı. Fiyat bugün 102,3 dolar seviyesinde yatay seyrediyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, küresel dizel arzındaki aksaklıkların giderilmesi amacıyla Avrupalı ortaklarına mevcut taahhütlerini hızlandırma ve ilave arzı derhal piyasaya sunma çağrısı yaptı. Tahvil faizlerindeki geri çekilmenin etkisiyle altının ons fiyatı da yüzde 0,3 artarak 4 bin 191 dolara yükseldi.
Donald Trump, faiz oranlarının ekonomik büyümeye zarar vereceğini söyledi. Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, ekonominin dirençli ve enflasyonun beklenenden daha kalıcı olması halinde politika faizinin daha da yükseltilebileceğini belirtti. Fed Başkan Yardımcısı Philip Jefferson ise faiz kararlarının ekonomik veriler, görünüm ve risk dengesi incelenerek alınacağını açıkladı.
ABD ve Avrupa borsalarında farklı seyir
New York borsası, tahvil faizlerinin uzun yılların zirvesinden gerilemesiyle günü sınırlı yükselişlerle tamamladı. Dow Jones yüzde 0,04, S&P 500 yüzde 0,19 ve Nasdaq yüzde 0,04 değer kazandı. ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 26 Eylül'de sona eren haftada 197 bine geriledi.
Nike'ın gelirlerindeki ve Çin'e satışlarındaki düşüşün etkisiyle şirketin hisseleri dün yüzde 0,7 geriledi; piyasa sonrası işlemlerdeki kayıp yüzde 8,5'e ulaştı. ABD endeks vadeli kontratları ise güne pozitif başladı.
Avrupa borsalarında tahvil faizleri ve kamu borcuna ilişkin endişeler nedeniyle satış baskısı görüldü. Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,96'ya çıkarak 2002'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. İngiltere'nin 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 6'nın üzerine çıkarak 1998'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Fransa, İtalya ve Almanya'da beklentilerin üzerinde gelen enflasyon verileri ile enerji maliyetlerindeki artış Avrupa piyasalarını olumsuz etkiledi. Avro Bölgesi'nde tüketici enflasyonunun yüzde 3,7'ye yükselmesi beklenirken imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi eylülde 52,9 puanla son 52 ayın en yüksek seviyesine çıktı.
FTSE 100 yüzde 1,68, DAX 40 yüzde 1,03, CAC 40 yüzde 1,62 ve FTSE MIB yüzde 2,21 geriledi. Avrupa Merkez Bankası ve Avrupa Sistemik Risk Kurulu Başkanı Christine Lagarde, yapay zekanın finans sektöründe güvenli kullanılması için politika yapıcıların finansal sistemin bütününe yönelik riskleri öngörmesi gerektiğini söyledi.
Asya borsalarında satış baskısı
ABD istihdam verisi öncesinde yatırımcıların temkinli davranması ve tahvil getirileriyle petrol fiyatlarının yükselmesi Asya piyasalarında risk iştahını sınırladı. Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 3,11 ile 1995'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü ve bugün yüzde 3,090 seviyesinde bulunuyor.
Japonya'da Tokyo enflasyonu yıllık bazda yüzde 1,9'dan yüzde 2,7'ye çıktı. Bu gelişme, Japonya Merkez Bankasının faiz artırabileceği beklentilerini güçlendirdi. Nikkei 225 yüzde 1, Hang Seng yüzde 2,6 gerilerken Kospi yüzde 0,1 yükseldi; Çin borsalarında tatil nedeniyle işlem yapılmadı.
Türkiye piyasaları yükseldi
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yüzde 2,53 değer kazanarak 12.249,04 puandan tamamladı. BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat, akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,11 yükseldi.
Dolar/TL, önceki günü yüzde 0,1 artışla 49,0133 seviyesinden tamamladı. Kur, bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 yükselişle 49,1230 seviyesinden işlem gördü.
Sermaye Piyasası Kurulu, tasfiye süreci devam eden fonlarda mutabakatı tamamlanan tüm katılma payı sahiplerine, nihai alacaktan mahsup edilmek üzere ara ödeme yapılacağını bildirdi. Her yatırımcıya her fon için ayrı ayrı yapılacak ara ödeme 1 milyon lirayı aşmayacak.
Recep Tayyip Erdoğan, fon piyasasının bir bölümünde ortaya çıkan sorunun sermaye piyasası kuralları, hakkaniyet ve adalet çerçevesinde çözüldüğünü söyledi. Mehmet Şimşek ise sorunlu portföy yönetim şirketleri ile ilgili fonların karantinaya alındığını ve tasfiye sürecinin başladığını açıkladı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, zorunlu karşılık düzenlemesi kapsamında KOBİ kredilerindeki yüzde 4,5'lik büyüme sınırını yüzde 5'e yükseltti ve Türk lirası zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranlarını düşürdü. BIST 100 için 12.400 ve 12.500 puan direnç, 12.100 ve 12.000 puan destek seviyeleri olarak izleniyor.
Günün veri gündemi
Piyasalarda Avro Bölgesi'nin eylül ayı tüketici enflasyonu ile ABD'nin eylül ayı tarım dışı istihdamı, işsizlik oranı ve ortalama saatlik kazançları takip edilecek. ABD'de ayrıca ağustos ayı fabrika ve dayanıklı mal siparişleri açıklanacak.
