Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının faiz politikasına ilişkin şahin beklentilere rağmen diplomasi trafiğinden doğan iyimserlikle haftaya pozitif başladı. ABD ile Çin arasındaki ekonomik görüşmeler ve Birleşmiş Milletler Zirvesi öncesinde liderler düzeyinde yapılması beklenen temaslar, risk iştahını destekledi.
Orta Doğu'daki bölgesel gerilimler ile Rusya ve Ukrayna arasındaki çatışmalar enerji arzına ilişkin endişeleri canlı tutuyor. Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş, ekonomilerin büyüme ve enflasyon beklentileri üzerinde baskı oluşturmayı sürdürüyor.
Petrol fiyatlarında diplomasi etkisi
ABD'de enerji maliyetlerindeki artış, Fed'in para politikasına ilişkin şahin beklentileri güçlendirdi. Para piyasalarındaki fiyatlamalar, Fed'in yıl sonuna kadar ilave bir faiz artışı yapabileceği yönünde yoğunlaşırken, bu hafta çok sayıda Fed yetkilisinin açıklaması takip edilecek.
ABD'de düzenlenecek BM Zirvesi'nde, başta ABD ve Çin olmak üzere liderler düzeyinde birçok görüşme yapılması bekleniyor. Bu temaslardan olumlu sonuç alınabileceği ve jeopolitik risklerin azalabileceği beklentisi, petrol fiyatlarının haftaya düşüşle başlamasında etkili oldu.
Petrol fiyatlarındaki gerileme enflasyon endişelerini bir miktar hafifletirken, riskli varlıklara yönelimi artırdı. Analistler, petrol arzına ilişkin sorunların azalmasının ekonomi ve merkez bankalarının yol haritalarını daha öngörülebilir hale getirebileceğini değerlendiriyor.
ABD ve Çin heyetleri ticareti görüştü
ABD ve Çin heyetleri, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ABD'ye yapması beklenen ziyaret öncesinde ekonomik ve ticari konuları görüşmek üzere New York'ta bir araya geldi. ABD heyetine Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin heyetine ise Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng başkanlık etti.
JPMorgan Chase'in Manhattan'daki genel merkezinde gün boyu süren görüşmenin ardından açıklama yapan Bessent, Çin ile ticaret ve yapay zeka konusunda başarılı bir toplantı gerçekleştirdiklerini söyledi. Tarafların yeniden bir araya gelme konusunda mutabık kaldığını belirten Bessent, ABD'nin iki ülke arasında bir bildirim mekanizması kurulmasını önerdiğini aktardı.
ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz da İran'ın müzakere masasına dönmesi için kapının açık olduğunu söyledi.
ABD piyasalarında tahvil ve dolar izlendi
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftaya yüzde 5 seviyesinde yatay başladı. Geçen hafta Fed'in peş peşe faiz artırabileceği beklentisiyle 100 seviyesine çıkan dolar endeksi de yeni haftaya bu seviyelere yakın başladı.
Yüksek tahvil faizi ve güçlü doların alternatif maliyeti artırmasıyla altının ons fiyatı haftaya yüzde 0,5 düşüşle 4 bin 355 dolardan başladı. Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise diplomasi beklentileriyle yüzde 2,1 azalarak 101,7 dolara geriledi.
New York borsasında cuma günü S&P 500 endeksi yüzde 0,17, Nasdaq endeksi yüzde 0,3 yükseldi. Dow Jones endeksi ise yüzde 0,18 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratları haftaya pozitif başladı.
Avrupa ve Asya borsalarında pozitif görünüm
Avrupa borsaları cuma gününü negatif tamamladı. Piyasalarda BM Genel Kurulu'ndaki gelişmelerin yanı sıra enerji fiyatları ve bölge ülkelerindeki Satınalma Yöneticileri Endeksi verileri izlenecek.
Orta Doğu'daki gerilim ile petrol ve gaz tedarikine ilişkin endişeler Avrupa'da yatırımcıların temkinli hareket etmesine neden oluyor. Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaların yeniden şiddetlenmesi de jeopolitik riskleri canlı tutuyor.
Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'da askeri amaçla kullanılan bir lojistik merkezi ile depo ve gemileri vurduğunu açıkladı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise ABD Başkanı Donald Trump ile savaşın sona erdirilmesine yönelik çalışmaları görüştüğünü, ilerleyen günlerde New York'ta yapılması planlanan toplantı hakkında da konuştuklarını söyledi.
Zelenskiy, Trump ile New York'ta buluşmak üzere anlaştıklarını ve diplomatik bir sürecin bulunduğunu ifade etti. Avrupa'da artan enerji maliyetlerinin ekonomiler üzerindeki baskısı sürerken Almanya, İngiltere ve Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizlerinde yükseliş görüldü.
Cuma günü İngiltere'de FTSE 100 yüzde 1,45, İtalya'da FTSE MIB 30 yüzde 1,60, Fransa'da CAC 40 yüzde 1,49 ve Almanya'da DAX 40 yüzde 1,60 geriledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratları ise haftaya alıcılı başladı.
Asya borsalarında ABD ve Çin arasındaki görüşmelere ilişkin olumlu sinyaller risk iştahını artırdı. ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in bu hafta yapması beklenen görüşmesinden olumlu sonuç çıkabileceği beklentisi öne çıktı.
Şi Cinping'in 23 Eylül'de ABD'yi ziyaret etmesi bekleniyor. Trump'ın ikinci iktidar döneminde ABD'nin tarife artışları ve teknoloji kısıtlamaları ile Çin'in nadir toprak elementleri üzerindeki kontrolüne ilişkin adımları, iki ülke arasındaki anlaşmazlıkların başlıca başlıkları arasında yer aldı.
Trump ile Şi Cinping'in 30 Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan kentinde yaptığı görüşmenin ardından taraflar, anlaşmazlık başlıklarında geçici uzlaşmaya ilişkin olumlu mesajlar vermişti. Petrol fiyatlarındaki gerileme de Asya piyasalarında risk iştahını destekledi.
Kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,3, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 yükseldi. Japonya'da piyasalar tatil nedeniyle kapalı kaldı.
Türkiye piyasalarında gündem
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi cuma gününü yüzde 1,67 değer kaybıyla 13. 284,42 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat da akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 geriledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM 81. Genel Kurulu'na katılmak ve çeşitli temaslarda bulunmak üzere ABD'nin New York şehrine geldi.
Sermaye Piyasası Kurulu, tasfiye edileceği açıklanan fonların portföy yapıları ve piyasa gelişmelerini dikkate alarak tasfiye süresini üç aydan altı aya çıkardı. Kurul, 17 Eylül'de yedi portföy yönetim şirketinin tasfiye edilen 131 yatırım fonuna ilişkin süreçlerini yürütmek üzere Türkiye İş Bankası ve Ziraat Bankasını yetkilendirmişti.
Dolar/TL cuma gününü 48,7650 seviyesinde tamamladı. Kurda bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışa göre yüzde 0,1 artışla 48,8010 seviyesi görüldü.
Yurt içinde kapasite kullanım oranı, reel kesim güven endeksi ve ağustos ayı Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi verileri takip edilecek. BIST 100 endeksinde 13. 100 ve 13. 000 puan destek, 13. 400 ve 13. 500 puan direnç seviyeleri olarak izleniyor.
