Güneş, rüzgâr ve hidroelektrik santrallerinde üretilip o an ihtiyaç duyulmayan elektriği depolamak için geliştirilen yerli bir batarya, Antalya'daki BM İklim Değişikliği Konferansı COP31'de uluslararası platforma taşındı. Batman Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Mehmet Rıda Tür'ün geliştirdiği "Vanadyum Redoks Akışlı Batarya", konferansın ilk günü olan 9 Kasım'da katılımcılara tanıtıldı.
Lityum bazlı bataryalara alternatif arayan Tür, yerli kaynaklardan yararlanmak amacıyla projeyi 2024'te üniversitenin Enerji Koordinatörlüğü bünyesinde başlattı. Yaklaşık 2 yıllık çalışmanın sonunda bataryanın prototipi hazırlandı.

10 bin yerine 30 bin döngü
Testlerde vanadyum bataryanın lityum bataryalardan daha uzun ömürlü olduğu ve yüksek oranda enerji depolayabildiği belirlendi. Tür, "Yaptığımız araştırmada yaklaşık 5 bin ppm vanadyum kaynağına erişmiş olduk. Lityuma göre yaklaşık 2 kat daha uzun ömürlü olan, şarj ve deşarj sayısı lityumda 10 bin iken burada 30 bin rakamına ulaşan bir batarya geliştirdik" dedi.
Tür'e göre lityum bataryalarda görülen ısınma, yanma ve patlama riski vanadyum bataryada bulunmuyor. Bataryanın en büyük avantajının yüksek düzeyde enerji depolayabilmesi olduğunu belirten Tür, büyük kapasiteli vanadyum depolama tesislerinin elektrik şebekesini önemli ölçüde rahatlatacağını ve enerjinin sürekliliğini sağlayacağını söyledi.
Hedef seri üretim
Türkiye'de yenilenebilir kaynakların kurulu güçteki payının her geçen gün arttığını hatırlatan Tür, bu artışla birlikte depolamanın da önem kazandığını vurguladı. Tür, "Projemiz yatırımcıların, bataryayla ilgili çalışan araştırmacıların ilgisini çekti çünkü vanadyumun yerli ve milli olması, döngü sayısının uzun sürmesi ve lityum bataryalardaki gibi ısınma, patlama durumlarının oluşmaması dolayısıyla tercih edilen bir batarya modeli oldu" diye konuştu.

Rektör Prof. Dr. İdris Demir'in desteğiyle yürütülen çalışmada ekip, bataryayı yatırım desteğiyle seri üretime taşımayı ve uzun vadede büyük kapasiteli enerji depolama tesislerine uyarlamayı hedefliyor. Tür, "Ürünü bir yatırımla seri üretime dönüştürmeyi planlıyoruz" dedi.
Fotoğraflar ve kaynak: Anadolu Ajansı.