Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Balcı, Tunus'un Akdeniz'deki konumu ve Afrika kıtasındaki yeri dolayısıyla Türk şirketleri için önemli fırsatlar barındırdığını belirterek, ülkedeki Türk yatırımlarının artırılabileceğini ve Tunus'un Afrika pazarlarına yönelik faaliyetlerde bir merkez olarak değerlendirilebileceğini ifade etti.
Tunus'ta AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Balcı, küresel güçlerin Afrika'ya artan ilgisini enerji ve madenler başta olmak üzere dünyadaki kaynaklara yönelik talebin artması ve kıtanın sahip olduğu zenginliklerle ilişkilendirdi.
Avrupa'nın enerji ve farklı madenlere ihtiyaç duyduğuna dikkati çeken Balcı, bu ihtiyaçların karşılanmasında Afrika'nın giderek daha fazla öne çıktığını dile getirdi. Afrika'nın uzun yıllar Batılı güçler tarafından kaynakları kullanılan bir kıta olduğunu vurgulayan Balcı, kıtanın kendi doğal zenginliklerinden yeterince faydalanamadığını ve bunun Afrika'daki yoksulluğun nedenleri arasında bulunduğunu belirtti.
Türkiye'nin yaklaşımı farklı
Türkiye'nin Afrika'ya yönelik yaklaşımının diğer aktörlerden ayrıldığını söyleyen Balcı, Türk şirketlerinin yatırım yaptıkları ülkelerde yalnızca ekonomik kazanç sağlamayı değil yerel ekonomiye katkıda bulunmayı da hedeflemesi gerektiğini vurguladı.
Türkiye'nin geçmişten gelen yaklaşımında yatırım yapılan bölgede insana ve yerel kalkınmaya önem verilmesinin bulunduğunu ifade eden Balcı, elde edilen ekonomik değerin yatırım yapılan ülkeye de katkı sağlaması gerektiğini belirtti. Balcı, "Türk şirketleri buraya geldiğinde tabii ki kendi faydaları için hareket edecekler, kar amacı güdecekler. Ancak bunu yaparken bölgede yaşayan insanlara hak ettikleri değeri vererek, oradaki insanların da kendi pastalarından pay almalarına fırsat vererek çalışmalarını yapacaklar. " dedi.
Dışişleri Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığının koordinasyonu ile Türkiye'nin Afrika ülkelerindeki büyükelçilikleri vasıtasıyla Türk şirketlerine kıtadaki imkanlar konusunda tavsiyelerde bulunulduğunu belirten Balcı, diplomatik temsilciliklerin bölgeyi yakından takip etmesinin Türk şirketlerin Afrika'daki faaliyetleri açısından önemli olduğu görüşünü dile getirdi.
Tunus'taki yatırımlar canlandırılabilir
Tunus'un Türk şirketleri açısından yatırım potansiyeli taşıdığını belirten Balcı, Türk firmalarının ülkedeki faaliyetlerinin geçmişinin 1980'li yıllara kadar uzandığını hatırlattı. Türk firması STFA'nın 1984'te Tunus'a gelen, altyapı ve inşaat alanında faaliyet gösteren öncü Türk şirketlerinden biri olduğunu aktaran Balcı, ardından farklı Türk şirketlerinin de ülkeye geldiğini söyledi.
Tunus'ta havalimanı işletmeciliğinden enerjiye kadar farklı alanlarda Türk şirketlerinin faaliyet gösterdiğini dile getiren Balcı, mevcut ekonomik ilişkilerin daha ileri seviyeye taşınabileceğini belirtti. "Şu an Tunus'taki şirketlerin durumuna baktığımızda daha fazla canlandırılabilir. Daha fazla şirketin buraya gelmesi sağlanabilir. " diye konuşan Balcı, Türkiye'nin komşu Cezayir'de çok önemli yatırımlara sahip olduğunu ifade ederek benzer yatırımların Tunus'ta da gerçekleştirilebileceğini kaydetti.
Turizm ve tarımda yatırım fırsatları
Turizmin Türk şirketleri için Tunus'ta öne çıkabilecek sektörlerden biri olduğunu kaydeden Balcı, Türkiye'nin bu alandaki tecrübesine işaret etti. "Türkiye turizm konusunda çok kuvvetli. Belli başlı turizm şirketleri burada iyi yatırım yapabilir. Bunun gerek Tunus'a gerek Türkiye'ye fayda sağlayabileceğini düşünüyorum. " ifadelerini kullandı.
Tarımın da Türk şirketleri açısından değerlendirilebilecek alanlardan olduğunu belirten Balcı, Cezayir'deki Türk tarım yatırımlarını örnek göstererek benzer yatırımların Tunus'ta da gerçekleştirilebileceğini ifade etti. Tunus'un kıyı kesimleri ile ülkenin güney ve güneybatısındaki farklı coğrafi özelliklere dikkati çeken Balcı, bu bölgelerin tarımsal yatırımlar açısından değerlendirilebileceğini söyledi.
Afrika'ya açılan bölgesel merkez
Tunus'un coğrafi konumunun Türk şirketlerinin Afrika pazarlarına ulaşmasında kullanılabileceğini belirten Balcı, ülkede kurulacak üretim ve dağıtım yapılarının daha geniş bir coğrafyaya yönelik faaliyet gösterebileceğini söyledi. Savunma sanayisinin de bu kapsamda değerlendirilebilecek sektörlerden biri olduğunu söyleyen Balcı, Afrika ülkelerinin insansız hava araçları ve farklı savunma sanayi ürünlerini dışarıdan temin ettiğine dikkati çekti.
Türkiye'nin savunma sanayisinde güçlü bir üretim kapasitesine sahip olduğunu vurgulayan Balcı, Türk savunma sanayisi şirketlerinin Afrika'ya yönelik faaliyetlerinde Tunus'un konumundan yararlanabileceği değerlendirmesinde bulundu. Balcı, "Onlar için de Afrika'ya açılan, Afrika'ya dağıtım yapacak bir üs olabilir. " dedi.
Yerel kültüre saygı ve insan kaynağı
Türk şirketlerinin Afrika'daki başarısında yatırım miktarı ve şirketlerin gücü kadar insan kaynağının da belirleyici olduğuna dikkati çeken Balcı, kıtaya gönderilecek yöneticilerin bölgeyi yakından tanıması gerektiğini vurguladı. "Afrika'yı bilen, tanıyan, buranın kültürüne hakim, dillerini konuşabilen liyakatli kişileri buraya göndermek gerekiyor. " ifadelerini kullandı.
Türkiye Cumhuriyeti'nin Tunus ve Cezayir'deki büyükelçilerinin yerel toplumlarla kurduğu çok etkileyici olumlu ilişkilere dikkati çeken Balcı, kamudaki bu yaklaşımın özel sektör yöneticileri açısından da yol gösterici olduğunu belirtti. "Bu tür yetkin yöneticilerin özellikle şirketlerde de olması, onların Afrika geneline açılması açısından önemli. Kişiler, şirketlerin önemli olduğu kadar önemli. Kültürü bilmeli, dilini bilmeli. " değerlendirmesinde bulundu.
Afrika'da yatırım yapacak şirketlerin yerel toplumlara yaklaşımının ekonomik başarı açısından da belirleyici olduğunu vurgulayan Balcı, yatırımcıların gittikleri ülkelere "üstten bakan" bir anlayıştan kaçınması gerektiğini söyledi. Karşılıklı kazanç ilkesinin Türk şirketlerinin Afrika'daki faaliyetlerinin merkezinde olması gerektiğini belirten Balcı, şirketlerin çalışanlarını mümkün olduğunca bölge halkından seçmesinin yerel insanların ekonomik faaliyete katılmasını ve yatırımlardan doğrudan fayda sağlamasını destekleyeceğini kaydetti.
Balcı sözlerini, "Gittiğiniz ülkeye saygı duymalısınız. Üstten bakan bir yapıyla gelmemelisiniz. 'Kazan-kazan'ı esas almalıyız. Biz kazanırken siz de kazanacaksınız. Çalışanları bölge halkından seçerek onlara iş verecek, onları ekonomiye katacaksınız. Yerel halkın da kazanç sağlamasını sağlayacaksınız. " diyerek tamamladı.
