Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığınca düzenlenen "Bağımlılığa Dur De: Yasa Dışı Bahis ve Kumar Bağımlılığıyla Mücadele" panelinde, yasa dışı bahis ve kumarın özellikle gençler üzerindeki etkileri ile mücadele yöntemleri ele alındı.
İletişim Başkanlığı Konferans Salonu’ndaki panelin açılış konuşmalarını Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran yaptı. Paneli Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Merih Altıntaş yönetti.
Çok yönlü mücadele vurgusu
Panelde yasa dışı bahis ve kumarla mücadele; güvenlik, eğitim, sağlık, sosyal politika, hukuk, finansal denetim ve stratejik iletişim başlıklarıyla değerlendirildi. Gençlerin sanal kumar risklerinden korunması, dijital yayıncılığın denetlenmesi, organize suç yapılarıyla mücadele, caydırıcı ceza politikaları ve erken müdahale mekanizmaları gündeme geldi.
Yükseköğretim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, bağımlılığın kişinin iradesini, sağlığını, ilişkilerini ve geleceğe dair umudunu zayıflatan çok yönlü bir sorun olduğunu söyledi. Özvar, teknoloji, oyun, bahis ve kumar bağımlılığının bireyleri, aileleri ve toplumsal hayatı tehdit eden ciddi risk alanlarına dönüştüğünü belirtti.
Özvar, yasa dışı bahis ve kumarla mücadelenin dönemsel kampanyalarla sınırlı tutulamayacağını ve tek bir kurumun sorumluluğuna bırakılamayacağını ifade etti. Ailelerin, okulların, üniversitelerin, kamu kurumlarının, medya kuruluşlarının, dijital platformların, sivil toplum kuruluşlarının ve yerel yönetimlerin ortak sorumluluk üstlenmesi gerektiğini kaydetti.
Üniversitelerin sağlıklı, güvenli ve üretken yaşam alanları olması gerektiğini belirten Özvar, Spor Dostu Kampüs Programı ile hareketli yaşamın teşvik edilmesini, spor faaliyetlerine katılımın artırılmasını ve öğrenci kulüplerinin güçlendirilmesini hedeflediklerini anlattı. Özvar ayrıca, Sağlık Bakanlığı ve Türkiye Yeşilay Cemiyeti işbirliğiyle hazırlanan Dumansız Kampüs Uygulama Rehberi’nin farkındalık, eğitim, danışmanlık, yönlendirme, izleme ve sürdürülebilirlik başlıklarını kapsadığını söyledi.
RTÜK dijital yayıncılık için yetki düzenlemesi istiyor
RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, kumar ve kumar reklamlarının yasalarla yasaklandığını belirterek radyo, televizyon ve ücretli platformlardaki ihlallere en ağır yaptırımların uygulandığını söyledi.
Daniş, yurt dışından alınan canlı maç yayınlarında sponsorluklar nedeniyle yasa dışı bahis reklamlarıyla karşılaşılabildiğini, yayıncıların müdahale edebildiği durumlarda RTÜK tarafından işlem yapıldığını ifade etti. Dijitalde haber ve dizi yayını yapan kanallar, abonelik hizmetleri ve yayıncıların RTÜK yetkisine alınmasına yönelik bir yasa değişikliği paketi hazırladıklarını açıkladı.
RTÜK’ün VİA+ sistemiyle yayın içeriklerini daha kapsamlı analiz etmeye hazırlandığını belirten Daniş, yeni Akıllı İşaretler Koruyucu Sembol Sistemi’nde "bağımlılık" başlığının ayrı bir içerik sembolü olacağını bildirdi.
Gençlerin banka hesaplarının kiralandığı belirtildi
İçişleri Bakan Yardımcısı Ali Çelik, suç faaliyetlerinin teknolojik imkanlarla sosyal medya ve internet platformlarına kaydığını söyledi. Çelik, yasa dışı bahisle mücadelenin yalnızca bahis faaliyetlerine değil, bu yapıların finans sistemine ve arkasındaki organizasyonlara da odaklanması gerektiğini belirtti.
Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlıklarının yaklaşık 10 yıldır sürdürdüğü Siber Devriye uygulaması kapsamında milyonlarca yapay zeka destekli tarama yapıldığını ifade eden Çelik, internet ortamındaki sanal reklamların ve bağlantılı süreçlerin takip edildiğini anlattı.
Çelik, organize suç yapılanmalarının özellikle gençlerin banka hesaplarını 10-20 bin lira karşılığında kiralayarak para transferlerinde kullandığını söyledi. Yılın ilk 8 ayında yasa dışı bahisle bağlantılı yaklaşık 40 organize suç örgütünün çökertildiğini, bu yapıların mali işlemlerinin yaklaşık 60 milyar liralık büyüklüğe ulaştığını ve operasyon sayısının 800’ü aştığını açıkladı.
MASAK’tan şüpheli işlem açıklaması
MASAK Başkanı Hasan Kaymak, kurulun kara para aklama ve terörizmin finansmanı dahil çeşitli alanlardaki mali riskleri izlediğini belirtti. Kaymak, dolandırıcılık ve yasa dışı bahsin en önemli tehditler arasında bulunduğunu, suç örgütlerinin gençlere komisyon veya para karşılığında banka hesaplarını kiralama teklifinde bulunduğunu söyledi.
Hesabını kiralayan gençlerin adli süreçlerde fiili gerçekleştiren kişiler olarak değerlendirilebildiğini belirten Kaymak, bu kişilerin uzun süreli hapis cezalarıyla karşı karşıya kalabileceğini ifade etti.
Kaymak, yılın ilk 6 ayında yasa dışı bahis ve kumar kapsamında 130 binden fazla şüpheli işlemin MASAK’a ulaştığını açıkladı. Aynı dönemde 3,5 milyon kişinin analiz edildiğini, 580 analiz dosyası açıldığını ve 650’den fazla çıktının adli birimlere iletildiğini bildirdi.
Şüpheli işlem birimleri kapsamında 476 kişiye ait yaklaşık 2 bin işlemin ertelendiğini belirten Kaymak, bu işlemlerle bağlantılı 1,3 milyar liralık hacmin durdurulduğunu söyledi. POS cihazlarının yasa dışı bahis gelirlerinin aktarımında kullanılmasına yönelik suistimallerin denetim ve mevzuat düzenlemeleriyle büyük ölçüde kontrol altına alındığını, kripto varlıklar için getirilen süre ve işlem kısıtlarının da yasa dışı bahis ve dolandırıcılık gelirlerinin aktarımını sınırladığını ifade etti.
Yeşilay’dan bağımlılık ve reklam uyarısı
Yeşilay Genel Başkanı Mehmet Dinç, kumar bağımlılığının maddi kayıpların yanı sıra sağlık, iş, ilişkiler ve aile yaşamı üzerinde ciddi sonuçlar doğurabildiğini söyledi. Dinç, dünyada son 12 ayda kumar oynama oranının yetişkinlerde yüzde 46, ergenlerde yüzde 17 olduğunu; yetişkinlerde risk düzeyinde kumar oynama oranının yüzde 8, problem ve bağımlılık düzeyindeki oranın ise yüzde 1,41 olarak ölçüldüğünü aktardı.
Türkiye’de yaşam boyu kumar oynama oranının yüzde 14 olduğunu belirten Dinç, özellikle salgın sonrasında çevrim içi kumarda artış eğilimi görüldüğünü ifade etti. Danışanların yüzde 75’inin kumarla 25 yaşından önce tanıştığını, kumar bağımlılarının yüzde 78’inin ise kumara yasal kumarla başladığını söyledi.
Dinç, yasa dışı bahis ve kumar reklamlarının teşvik edici etkisine dikkat çekerek katılımcıların yüzde 64’ünün reklamların kumarı ciddi biçimde teşvik ettiğini belirtti. Kumara başlamada arkadaş etkisinin yüzde 57, merakın yüzde 20, eğlence ve vakit geçirmenin ise yüzde 6 oranında etkili olduğunu aktardı.
Yeşilay Danışmanlık Merkezleri aracılığıyla ücretsiz, gizlilik esasına dayalı ve ulaşılabilir psikoterapi ile destek hizmeti sunulduğu belirtildi. Programa TRT Genel Müdürü Mehmet Zahid Sobacı, AA Genel Müdür Yardımcısı ve Genel Yayın Yönetmeni Yusuf Özhan ile çok sayıda davetli katıldı.
