Ticaret Bakanı Ömer Bolat, İstanbul Finans Merkezi’ndeki Halkbank Genel Müdürlüğü’nde düzenlenen E-Ticaret ve Perakende Zirvesi’nde Türkiye’nin e-ticaret hacmine ilişkin verileri açıkladı. Bolat, Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi verilerine göre e-ticaret hacminin 2025’te bir önceki yıla kıyasla yüzde 52,2 artarak 4,5 trilyon lirayı geçtiğini söyledi.
Bolat, dolar bazında e-ticaret hacminin aynı dönemde yüzde 29 artışla 115,5 milyar dolara ulaştığını, perakende e-ticaret hacminin ise yüzde 52 yükselerek 2,5 trilyon liraya çıktığını belirtti.
E-ticaretin ticaretteki payı yükseldi
E-ticaret hacminin milli gelirdeki payının 2019’da yüzde 2,7 olduğunu aktaran Bolat, bu oranın 2025’te yaklaşık yüzde 7’ye yükseldiğini ifade etti. E-ticaretin genel ticaret içindeki payı da 2025’te yüzde 19,3 olarak kaydedildi.
Bolat’ın verdiği bilgilere göre, Türkiye’de e-ticaret işlemlerinin sayısı 2019’da 1 milyar 360 milyonken 2025’te yaklaşık 6 milyara çıktı. Perakende e-ticaretteki işlem sayısı da aynı dönemde 380 milyondan yaklaşık 2 milyara yükseldi.
Türkiye genelinde e-ticaret faaliyetinde bulunan işletme sayısının 2025 sonu itibarıyla 634 bine ulaştığını belirten Bolat, bu işletmelerin büyük bölümünün KOBİ niteliğinde olduğunu söyledi. İşletmelerin yüzde 75’inin şahıs, yüzde 21’inin limited, yüzde 4’ünün anonim şirketlerden oluştuğunu aktardı.
Dijitalleşme ve e-ihracat vurgusu
Bolat, dijitalleşmenin hızla ilerlediğini ve e-ticaret ile telekomünikasyon alanlarındaki gelişmelerin Türkiye’ye uyarlandığını belirtti. Konuşmasında internet kullanımının 2026 itibarıyla yüzde 92,3’e ulaştığını, internet üzerinden mal ve hizmet siparişi verenlerin oranının da 2026’da yüzde 60 olduğunu söyledi.
Ticaret Bakanlığının perakende ticaret ve e-ticaret alanındaki düzenlemelerden sorumlu olduğunu ifade eden Bolat, düzenlemelerin rekabeti bozucu uygulamaları ve tüketicilerin yaşayabileceği refah kaybını önlemeyi amaçladığını kaydetti. Bolat, satıcıların haksız ticari şartları alıcılara veya tedarikçilere dayatmasının önüne geçilmesi ve çok oyunculu bir pazar yapısının oluşturulması için çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.
Bolat, 1 Temmuz’da yürürlüğe giren Avrupa Birliği’nin e-ithalat düzenlemesi kapsamındaki ek vergiler konusunda Türkiye’nin Gümrük Birliği nedeniyle yoğun müzakereler yürüttüğünü belirtti. Bu görüşmeler sonucunda Türkiye’nin e-ihracat ürünlerine ek vergi getirilmediğini ifade etti.
E-ihracatı artırmak amacıyla İstanbul’da IGEXX, Ankara’da ise e-ihracat zirvesi düzenlendiğini aktaran Bolat, dijital pazar yeri tanıtımı, sipariş karşılama hizmetleri ve pazar yeri komisyonları alanında düzenlemeler yapıldığını söyledi. Bolat, 134 firmanın bu desteklerden yararlandığını ve firmalara e-ihracat için 638 milyon lira destek sağlandığını bildirdi.
Bolat, desteklerin 26 ülkeye yapılan e-ihracatı kapsadığını, bu sayının ilk aşamada 35 ülkeye çıkarılmasının hedeflendiğini belirtti. E-ihracat konsorsiyumu modeline 15 firmanın katıldığını da aktardı.
Esnafa kredi desteği
Ahilik Haftası kapsamında esnaf ve sanatkârlara yönelik kredi desteklerine de değinen Bolat, Türkiye’de yaklaşık 2 bin 960 esnaf ve sanatkârlar odası bulunduğunu, 81 ilde esnaf birliklerinin faaliyet gösterdiğini söyledi. Bolat, Halkbank’ın esnaf için işletme kredilerini 4 yıl, yatırım ve ticari araç, makine ile demirbaş alım kredilerini ise 5 yıl vadeyle sunduğunu belirtti.
Son 24 yılda 4 milyon 760 bin kredi kullandırımıyla toplam 853 milyar lira finansman sağlandığını açıklayan Bolat, bu tutarın 460 milyar lirasının son 3 yılda kullandırıldığını söyledi. Bolat, 2025’te 257 bin kredi kullandırımıyla 178 milyar lira finansman sağlandığını, bu yılın ilk 8 ayında ise 137 bin kullandırım yapılarak esnafa yaklaşık 123 milyar lira fonlama sunulduğunu bildirdi.
Tüketici uyuşmazlıkları ve perakende düzenlemeleri
İç piyasanın adil işlemesi ve haksız ticaretin önlenmesi için çalışmalar yürütüldüğünü belirten Bolat, Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki uygulamalara ilişkin bilgi verdi.
Bolat, 1 Haziran 2023 ile 31 Ağustos 2026 arasında tüketici hakem heyetlerinin 2 milyon 769 bin başvuruyu sonuçlandırdığını ve 34 milyar lira tutarındaki uyuşmazlığı karara bağladığını söyledi.
Gıda perakendeciliğinin toplam perakende ticaretindeki payının yüzde 20,5 olduğunu belirten Bolat, geleneksel ve organize perakendeciliğin birbirini yıpratmadan, yıkıcı rekabet oluşmadan dengeli biçimde büyümesini amaçladıklarını ifade etti.
Hal kanununda yeni çalışma
Hal Kanunu’nda yeni bir çalışma hazırladıklarını açıklayan Bolat, taslağın ilgili kamu ve özel kuruluşlarla değerlendirildiğini söyledi. Bolat, düzenlemenin önümüzdeki yasama döneminde sebze ve meyve ticaretindeki fiyat artışlarını azaltacak hükümlerle gündeme gelmesinin planlandığını belirtti.
Bolat, 2012’de çıkarılan 5957 sayılı kanunla Hal Kayıt Sisteminin getirildiğini ve perakendecilerin toptancı hallerinden ürün alma zorunluluğunun kaldırıldığını hatırlattı. Böylece perakendecilerin ürünleri doğrudan üreticilerden alabilmesinin önünün açıldığını söyledi.
Yeni taslakta üretici birlikleri ve kooperatiflerin güçlendirilmesine yönelik hükümlerin öne çıktığını aktaran Bolat, üretici birliklerinin hal kiralarında uygulanan yüzde 20 indirimin ve pazar yerlerinde ayrılan yüzde 20’lik alanın artırılmasının planlandığını kaydetti. Taslakta sebze ve meyvelerin toptan ve perakende ticaretinde ambalajlama, taşıma, depolama ve satış noktalarına ilişkin standartların da düzenlenmesinin öngörüldüğünü belirtti.
Denetimlerde 2 milyar 240 milyon lira ceza
Güvensiz ürün denetimlerinin önemine dikkat çeken Bolat, denetlenen ürünlerdeki güvensizlik oranının 2011’de yüzde 32 iken 2025’te yüzde 1’e gerilediğini söyledi.
Bolat, bu yılın ilk 8 ayında 322 bin firmanın ve bu firmalara ait 39 milyon ürünün denetlendiğini açıkladı. Güvensiz ürün, haksız fiyat, fahiş fiyat ve haksız ticaret uygulamaları nedeniyle toplam 2 milyar 240 milyon lira idari para cezası uygulandığını bildirdi.
Zirvenin ardından Bolat’a hediye takdim edildi ve aile fotoğrafı çekildi.
