Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi kapsamında "Uzay: Ulusal stratejik öncelik mi? " başlıklı bakanlar yuvarlak masa toplantısı gerçekleştirildi. Kongre, Antalya NEST Kongre Merkezi'nde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı ve SAHA İstanbulun desteğiyle yapılıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, toplantıdaki konuşmasında Türkiye'nin havacılık ve uzay sanayisindeki teknolojik kazanımlarının dünya genelinde tanındığını söyledi. Kacır, bunun paradigma değişimlerine odaklanılması ve ortaklarla uzay sektörünü dönüştürmeye yönelik çalışmalara katkı sunulması sayesinde mümkün olduğunu ifade etti.
Kacır, 2026 Uluslararası Uzay Kongresi'nin dünyanın en büyük uzay etkinliği olduğunu belirtti. Türkiye'nin yıllık 283 milyar doların üzerinde mal ve 120 milyar doların üzerinde hizmet ihraç ettiğini aktaran Kacır, yüksek teknoloji yatırımlarıyla yüksek katma değerli ürün ve hizmet üretiminin artırılabileceğini kaydetti.
Türkiye'nin son yıllarda uzay bilimi ve teknolojilerine büyük yatırımlar yaptığını belirten Kacır, yerli uydu üretim programının başlatıldığını söyledi. İlk aşamada gözlem uydularına odaklanıldığını aktaran Kacır, 2023'te fırlatılan yüksek çözünürlüklü İMECE gözlem uydusunun yüzde 85'in üzerinde yerli katkıyla üretildiğini açıkladı.
Kacır, Türksat 6A'nın fırlatılmasıyla Türkiye'nin kendi haberleşme uydularını tasarlayıp geliştirebilen ve üretebilen 11 ülke arasına girdiğini belirtti. Türkiye'nin başlıca önceliklerinden birinin Ay'a ulaşmak olduğunu ifade eden Kacır, Ankara'da büyük bir uzay teknoparkı kurulacağını ve Somali'de Türkiye'nin kendi roketleriyle uzaya çıkmasını sağlayacak bir uzay limanının inşa edildiğini söyledi.
Türkiye'nin taşıyıcı roket geliştirme programı da bulunduğunu belirten Kacır, uzaya yük gönderme alanında hızlı bir paradigma değişimi yaşandığını dile getirdi. Kacır, savunma sanayisinde olduğu gibi değişimlere odaklanılması halinde daha hızlı başarı elde edilebileceğini kaydetti.
Kacır, kongrenin dünyanın farklı bölgelerinden insanları bir araya getirerek fikir alışverişi, ortaklık kurma ve gelecek planları yapma imkanı sunduğunu söyledi. Türkiye'de dokuz yıldır düzenlenen TEKNOFEST'e her yıl 1 milyondan fazla gencin katıldığını belirten Kacır, gençlerin yüksek teknoloji, roket, uydu, insansız hava aracı ve robotik alanlarında yarıştığını aktardı.
Uzay ekonomisinde ilk 10 hedefi
Birleşik Arap Emirlikleri Spor Bakanı ve Uzay Ajansı Başkanı Ahmed Belhoul Al Falasi, kurumlarının 10 yıllık genç bir kuruluş olduğunu ve önümüzdeki dönemde ticari boyuta odaklanmaları gerektiğini söyledi. Falasi, kamu ve özel sektörün uyum içinde çalışmasının uzay alanındaki başarının temel şartlarından biri olduğunu belirtti.
Falasi, Birleşik Arap Emirlikleri'nin 2031'e kadar Ulusal Uzay Stratejisi kapsamında ticari uzay faaliyetlerinden elde edilen gelirleri iki katına çıkarmayı ve dünyanın önde gelen 10 uzay ekonomisi arasına girmeyi hedeflediğini açıkladı. Stratejide küresel girişimlerin ülkeye çekilmesi, finansmana ve pazara erişim, uzay altyapısı ile nitelikli iş gücünün geliştirilmesi öne çıkıyor.
Polonya daha fazla iş birliği çağrısı yaptı
Polonya Kalkınma ve Teknoloji Bakanlığından Devlet Sekreteri Michal Jarosz, gelecek yılki etkinliğin Polonya'da düzenleneceğini bildirdi. Jarosz, uzayın güvenlik ve ekonomi açısından hayati önem taşıdığını, uyduların navigasyon, ulaşım, iletişim, tarım ve kriz yönetimi gibi alanlara destek verdiğini söyledi.
Hiçbir ülkenin uzay alanındaki tüm ihtiyaçlarını tek başına karşılayamayacağını belirten Jarosz, uluslararası imkanların ve iş birliğinin birbirini tamamlaması gerektiğini vurguladı. Jarosz, uzayın gelecek nesiller için güvenli, sürdürülebilir ve barışçıl faaliyetlere açık kalması amacıyla daha fazla iş birliğine ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
2028 kongresi Özbekistan'da, 2029 adaylığı İspanya'dan
Özbekistan Dijital Teknolojiler Bakanı Sherzod Shermatov, uzayın ülkesi için altı yüzyıl önce de ulusal öncelik olduğunu ve bu önceliği yeniden Semerkant'a taşımak istediklerini söyledi. Shermatov, 2028'de ev sahipliği yapacakları kongreye hazırlık kapsamında uydu fırlatılması ve genç astronotların uzaya gönderilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.
İspanya Bilim, Yenilik ve Üniversitelerden Devlet Sekreteri Juan Cruz Cigudosa ise ülkesinin uzay sektöründe 2022-2025 döneminde önemli büyüme kaydettiğini belirtti. Cigudosa, İspanyol uzay şirketlerinin cirosunun yüzde 40 artarak yıllık 1,5 milyar avroya ulaştığını, sektördeki istihdamın da yüzde 52 yükseldiğini söyledi.
İspanya'nın 2026-2030 döneminde Avrupa Uzay Ajansına 1,55 milyar avro katkı sunacağını belirten Cigudosa, bu miktarın 10 yıl önceki yıllık katkının üç katı olduğunu ifade etti. İspanya'nın sürdürülebilir kalkınma, iklim dayanıklılığı ve su kaynakları başlıklarıyla 2029'da Barselona'da düzenlenecek 80. Uluslararası Astronotik Kongresi'ne ev sahipliği yapmak için adaylığını koyduğu bildirildi.